میانجی‌های خاورمیانه برای احیای مذاکرات ایران و آمریکا تلاش می‌کنند

روایت وال استریت ژورنال از پیشنهاد‌های میانجی‌گران بین ایران و آمریکا: ایرانی‌ها اینکه برای جلوگیری از شروع مجدد حملات، وارد دور جدی از مذاکرات شوند را رد کردند

میانجی‌های خاورمیانه با شتاب در تلاش‌اند مذاکرات با ایران را احیا کنند؛ زیرا نگران‌اند با اعزام یک ناو هواپیمابر دیگر از سوی آمریکا به منطقه و اعلام اسرائیل مبنی بر آماده بودن طرح‌هایی برای حملات احتمالی جدید، درگیری‌ها بار دیگر از سر گرفته شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفته است که ایالات متحده پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در سوم نوامبر به ایران حمله نخواهد کرد. بااین‌حال، او هم‌زمان مواضعی تهاجمی اتخاذ کرده است. ترامپ روز یکشنبه در شبکه‌های اجتماعی تهدید کرد که اگر ایران به‌سرعت رفتار خود را تغییر ندهد، آمریکا و اسرائیل «به‌زودی کار را تمام خواهند کرد».

مقام‌هایی که از روند برنامه‌ریزی‌ها اطلاع دارند، گفتند ارتش آمریکا در حال آماده‌سازی مجموعه‌ای از گزینه‌ها برای حمله به ایران است. در حال حاضر دو گروه رزمی ناو هواپیمابر در خاورمیانه حضور دارند و سومین گروه نیز از منطقه اقیانوس آرام در راه است. هنوز مشخص نیست که آیا هر سه گروه در خاورمیانه مستقر خواهند ماند یا خیر.

به گفته این مقام‌ها، آمریکا همچنین در حال اعزام یک کشتی تهاجمی آبی‌ـ‌خاکی دیگر، حامل تفنگداران دریایی، به منطقه است. واشنگتن در عین حال، بخشی از نیرو‌های خود را از پایگاه‌های منطقه‌ای به مکان‌های امن‌تر منتقل کرده است؛ اقدامی که در پی تهدید‌های ایران انصارالله علیه متحدان آمریکا در خلیج فارس انجام شده است.

حوثی‌ها حملاتی علیه عربستان سعودی انجام داده‌اند و وزارت خارجه آمریکا اخیراً به کارکنان غیرضروری دولت این کشور و اعضای خانواده‌هایشان دستور داده است عربستان را ترک کنند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، آشکارا برای ازسرگیری حملات به ایران فشار می‌آورد. فردی که از برنامه‌ریزی‌های اسرائیل مطلع شده است، گفت ارتش این کشور در اوایل ماه جاری برای اجرای یک کارزار بمباران چندروزه آماده شده بود که قرار بود اهداف غیرنظامی، هسته‌ای و مرتبط با حاکمیت ایران را هدف قرار دهد.

به گفته این فرد، این حمله پس از آن انجام نشد که ترامپ علناً با ازسرگیری جنگ پیش از انتخابات آتی کنگره مخالفت کرد.

روزنامه فایننشال تایمز پیش‌تر از طرح حملات برنامه‌ریزی‌شده اسرائیل گزارش داده بود.

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت که آمریکا «در هیچ زمانی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای» به ایران حمله نخواهد کرد.

تدارک ناو آمریکایی برای عملیات احتمالی علیه ایران

شلبی هالیدی، خبرنگار وال‌استریت ژورنال، اوایل ماه جاری از ناو هواپیمابر «یواس‌اس جورج واشنگتن» گزارش داد؛ جایی که نیرو‌های آمریکایی در حال بارگیری مهمات و آماده‌سازی هواپیما‌ها برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی در جنگ با ایران بودند.

کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) که مسئولیت عملیات نظامی در خاورمیانه را بر عهده دارد، گفت ارتش به‌طور معمول تجهیزات و نیرو‌های خود را جابه‌جا می‌کند و به دلایل امنیت عملیاتی درباره این جابه‌جایی‌ها توضیح نمی‌دهد.

دفتر نخست‌وزیر اسرائیل به درخواست برای اظهارنظر پاسخی نداد.

مقام‌های منطقه‌ای گفتند با توجه به تهدید‌های ترامپ و تمایل نداشتن ایران به پذیرش خواسته‌های آمریکا، خطر تشدید تنش را جدی گرفته‌اند.

آمریکا ایران را تحت فشار قرار داده است تا وارد مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای خود شود؛ درحالی‌که تهران می‌خواهد مذاکرات را به بازگشایی تنگه هرمز محدود کند.

مسیر دیپلماسی ماه‌هاست که در بن‌بست قرار دارد. ایران حملات خود به کشتی‌ها در تنگه هرمز را به‌شدت افزایش داده است. بااین‌حال، جریان انتقال نفت از این آبراه باریک افزایش یافته است؛ زیرا شرکت‌های کشتیرانی با راهنمایی و حمایت نیرو‌های آمریکایی موفق شده‌اند از تنگه عبور کنند.

هم‌زمان، نیرو‌های انصارالله موجی از حملات موشکی و پهپادی را علیه تأسیسات انرژی و فرودگاه‌های عربستان سعودی انجام داده‌اند.

آمریکا با محاصره محموله‌های نفتی و تشدید تحریم‌ها، فشار اقتصادی بر تهران را افزایش داده است؛ اما این اقدامات تاکنون به پیشرفتی تعیین‌کننده منجر نشده‌اند.

عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، روز سه‌شنبه به تهران سفر کرد و پس از او هیئتی از دیپلمات‌های قطری وارد ایران شد. هدف این سفر‌ها شکستن بن‌بست موجود عنوان شده است.

عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در روز سه‌شنبه در تهران با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، دیدار کرد.

برخی از میانجی‌ها گفتند پیشنهاد‌هایی برای پیشبرد مذاکرات مطرح شده است؛ از جمله آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران در خارج از کشور، به‌همراه سود آنها، در ازای امتیازدهی هسته‌ای تهران، از جمله اجازه بازگشت بازرسان بین‌المللی.

به گفته این میانجی‌ها، ایده‌های دیگری نیز مطرح شده است؛ از جمله انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به روسیه.

برخی از میانجی‌ها گفتند دیپلمات‌های ایرانی در ابتدا تا اندازه‌ای با ایده اجازه دادن به بازرسان بین‌المللی برای بازگشت موافقت نشان داده بودند، اما برخی این پیشنهاد را رد کردند.

به گفته این میانجی‌ها، مقام‌های ایرانی از این پیام میانجی‌ها نیز خشمگین شدند که برای جلوگیری از ازسرگیری حملات آمریکا، تهران باید وارد دوری جدی از مذاکرات شود.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در یادداشتی در روزنامه فایننشال تایمز نوشت که ایران تنها در صورتی حاضر به مذاکره است که آمریکا از گزینه‌های نظامی خود صرف‌نظر کند. او همچنین هشدار داد که ایران در صورت حمله، در سراسر منطقه با شدت واکنش نشان خواهد داد.

عراقچی نوشت: «وظیفه خود می‌دانم هشدار دهم که هرگونه تشدید بیشتر تنش در اطراف تنگه هرمز یا هر نقطه دیگری از منطقه، جان غیرنظامیان، رفاه همه کشور‌های منطقه و اقتصاد جهانی را در معرض خطر جدی قرار خواهد داد.»

این هشدار بازتاب‌دهنده تهدید‌هایی بود که مقام‌های ایرانی در گفت‌و‌گو‌های خصوصی مطرح کرده‌اند. به گفته برخی میانجی‌ها، مقام‌های ایران هشدار داده‌اند که هر دور جدیدی از تشدید تنش، هزینه سنگینی در پی خواهد داشت و زیرساخت‌های انرژی کشور‌های حاشیه خلیج فارس، دیگر دارایی‌های اقتصادی و پایگاه‌های آمریکا را هدف قرار خواهد داد.

در حال حاضر حدود ۲۰ ناو جنگی آمریکا در منطقه حضور دارند. انتظار می‌رود با ورود گروه رزمی ناو هواپیمابر جدید و یگان تفنگداران دریایی، در صورتی که ناو‌های دیگری از منطقه خارج نشوند، شمار ناو‌های آمریکایی به بیش از دو دوجین برسد.

این افزایش حضور نظامی، توان نیروی دریایی آمریکا برای انجام عملیات شبانه‌روزی را به‌طور قابل‌توجهی گسترش می‌دهد و گزینه‌های بیشتری، از جمله عملیات آبی‌ـ‌خاکی یا مأموریت‌های دیگر، در اختیار ترامپ قرار می‌دهد.

ترامپ آشکارا احتمال حمله به تأسیسات هسته‌ای «کوه کلنگ» ایران را مطرح کرده است. او پیش‌تر نیز دستور حمله به اهدافی در نزدیکی تنگه هرمز را صادر کرده بود تا توانایی ایران برای حمله به کشتی‌های تجاری را مختل کند.

فردی که از دیدگاه‌های نتانیاهو اطلاع دارد، گفت نخست‌وزیر اسرائیل برای ازسرگیری حملات به ایران فشار می‌آورد.

ارتش اسرائیل نیز مشغول به‌روزرسانی فهرست اهداف خود بوده است. مقام‌های اسرائیلی می‌گویند نگران‌اند که ایران با سرعت در حال بازسازی زیرساخت‌ها و توانمندی‌های موشکی و پهپادی خود باشد.

به گفته این فرد، اسرائیل روز دوشنبه و در جریان دیداری در یکی از پایگاه‌های هوایی این کشور، اهدافی را بر اساس اطلاعات اطلاعاتی جدید در اختیار پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، قرار داد.

ارتش اسرائیل چند هفته است که در وضعیت آماده‌باش بالا قرار دارد. شمار زیادی از نیرو‌های نظامی آمریکا همچنان در اسرائیل حضور دارند و هواپیما‌های سوخت‌رسان نیز در فرودگاه اصلی این کشور و پایگاه‌های نیروی هوایی در جنوب اسرائیل مستقر شده‌اند.

آمریکا و اسرائیل در فعال‌ترین مرحله جنگ، بیش از ۲۰ هزار حمله علیه ایران انجام دادند. ایران نیز در پاسخ، موجی از حملات موشکی و پهپادی را در سراسر خلیج فارس به راه انداخت و زیرساخت‌های حیاتی انرژی، فرودگاه‌ها، پایگاه‌های آمریکا و سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌های این کشور را هدف قرار داد.

دفاع در برابر آن حملات گسترده، ذخایر موشک‌های رهگیر را که برای مقابله با حملات احتمالی آینده مورد نیاز هستند، کاهش داده است.

ترامپ پیش‌تر نیز بار‌ها تهدید‌های خود درباره حمله به ایران را افزایش داده، اما سپس عقب‌نشینی کرده و برای دستیابی به توافق تلاش کرده است؛ آخرین مورد از این دست به اواخر ماه ژوئیه بازمی‌گردد.

پیت هگست روز سه‌شنبه، پس از سفر خود به خاورمیانه، مدعی شد: «ما می‌خواهیم اطمینان حاصل کنیم که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نمی‌کند. اگر آنها حاضر نباشند از آن صرف‌نظر کنند و رئیس‌جمهور از ما بخواهد فراتر برویم، آماده‌ایم.»