ایران و آمریکا

یک تحلیلگر مسائل بین‌الملل با تحلیل تحولات اخیر از دریای خزر تا عراق، معتقد است: حملات اخیر نشان‌دهنده تلاش آمریکا و اسرائیل برای ایجاد مسیرهای جدید فشار بر ایران است؛ روندی که در کنار ادامه مذاکرات، احتمال فرسایشی شدن بحران را افزایش می‌دهد‌.

تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه ایران و آمریکا پس از تحولات اخیر وارد مرحله «جنگ میان جنگ‌ها» شده‌اند، گفت: در شرایط کنونی نه چشم‌اندازی برای دستیابی به یک توافق پایدار میان دو طرف وجود دارد و نه امکان تحقق یک جنگ فراگیر و تعیین‌کننده؛ از این رو، تقابل تهران و واشنگتن در قالب درگیری‌های کنترل‌شده و فرسایشی ادامه خواهد یافت.

یک دیپلمات پیشین، با تأکید بر اینکه تهران و واشنگتن در عرصه نظامی به بن‌بست رسیده‌اند، گفت: نه ایران قادر است آمریکا را از مسیر نظامی به عقب‌نشینی وادار کند و نه آمریکا می‌تواند با ابزار جنگ، ایران را به پذیرش خواسته‌های خود مجبور کند؛ از این رو، پایان درگیری‌ها در نهایت به دیپلماسی و بازگشت دو طرف به میز مذاکره گره خورده است.

یک تحلیلگر مسائل بین‌الملل با اشاره به گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال حمله زمینی آمریکا به ایران، گفت: با توجه به موقعیت جغرافیایی، وسعت سرزمینی و توان دفاعی ایران، این گزینه برای واشنگتن بسیار پرریسک و پرهزینه است و آمریکایی‌ها معمولاً آن را به‌عنوان آخرین گزینه در نظر می‌گیرند؛ ضمن آنکه در حال حاضر نیز شواهدی از قریب‌الوقوع بودن چنین اقدامی وجود ندارد.

دیپلمات پیشین ایران در سازمان ملل با اشاره به اختلاف تهران و واشنگتن بر سر اجرای بند پنجم یادداشت تفاهم، گفت: اختلاف‌نظر درباره تنگه هرمز بهانه آمریکا برای آغاز دور جدید تجاوزات از ۱۸ تیر و توجیه این حملات در سطح بین‌المللی بوده است.

تحلیلگر روابط بین‌الملل با اشاره به شیوه تصمیم‌گیری دونالد ترامپ گفت: اگرچه احتمال اتخاذ تصمیمی هیجانی برای حمله زمینی وجود دارد، اما اشغال جزایر یا سواحل ایران نه قابل تداوم است و نه مانع از توان پاسخ‌گویی تهران خواهد شد.

سی‌ان‌ان با اشاره به تحولات اخیر منطقه، مدعی شد: تشدید حملات آمریکا علیه ایران از ناتوانی دونالد ترامپ در پذیرش آنچه این شبکه «دستاورد راهبردی تهران در تنگه هرمز» توصیف کرده، ناشی می‌شود و این سیاست، آمریکا را بیش از گذشته در مسیر یک جنگ فرسایشی قرار داده است.

اظهارات اخیر جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، درباره ایران، در گزارش فرارو به‌عنوان نشانه‌ای از شکاف در سیاست واشنگتن میان حامیان مداخله نظامی و طرفداران دیپلماسی تحلیل شده؛ گزارشی که تأکید دارد این وضعیت می‌تواند برای ایران فرصت باشد، اما نه تضمینی برای کاهش فشارها.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست‌خارجی مجلس شورای اسلامی گفت: اگر عقلا بر ایران حاکم باشند و آرام‌آرام کار از دست تندرو‌ها خارج شود، مخصوصاً اگر آن ۳۰۰ میلیارد دلاری که قرار است توسط بخش خصوصی کشور‌های قطر و امارات و شرکت‌های ساختمانی وارد ایران شود، تحقق پیدا کند، اتفاقاتی خواهد افتاد

دیپلمات پیشین کشورمان، با تأکید بر ضرورت حمایت از تفاهم احتمالی ایران و آمریکا گفت: این تفاهم می‌تواند بستر لازم برای تمرکز بر پرونده‌های اصلی از جمله موضوع هسته‌ای، تحریم‌ها و دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را فراهم کند، اما تداوم و بقای آن تا حد زیادی به مهار تنش‌ها در لبنان و جلوگیری از ورود بازیگران مخالف، به‌ویژه اسرائیل، به مسیر تخریب توافق وابسته است.

در حالی که مقام‌های آمریکایی و پاکستانی از نزدیک شدن تهران و واشنگتن به توافق خبر می‌دهند، گزارش‌ها حاکی است توافق احتمالی با ایران به یکی از جدی‌ترین چالش‌های سیاسی بنیامین نتانیاهو تبدیل شده است؛ توافقی که از نگاه برخی منابع اسرائیلی می‌تواند بدون تحقق اهداف تل‌آویو، به پایان جنگ و آغاز مرحله‌ای تازه در روابط ایران و آمریکا منجر شود.

یک روزنامه اصلاح‌طلب نوشت: در صورت ادامه نیافتن تبادل غیرمستقیم پیام‌ها میان ایران و آمریکا و بی‌نتیجه ماندن تلاش‌های میانجی‌گرانه، روند مذاکرات ممکن است به نقطه پایان برسد و نگرانی‌ها درباره ازسرگیری جنگ افزایش یابد.

کارشناس ارشد سیاست خارجی گفت: در اینکه یکی از پیامد‌های جنگ ۴۰ روزه، تغییر در معادلات سیاسی، امنیتی و حتی اقتصادی منطقه بوده، تردیدی وجود ندارد. این تغییرات آن‌قدر آشکار است که نه قابل کتمان است و نه می‌توان از کنار آن عبور کرد. ما با یک جنگ منطقه‌ای گسترده با ابعاد و تبعات جهانی مواجه بودیم؛ جنگی که بدون تردید در آینده سیاسی، اقتصادی و امنیتی منطقه تاثیرات عمیقی خواهد داشت.

سفیر ایران در پکن گفت: چین ظرفیت میانجی‌گری دارد، اما میانجی‌گری زمانی معنا دارد که مسئله فقط انتقال پیام نباشد، بلکه تغییر منطق بحران باشد. تجربه عادی‌سازی روابط ایران و عربستان نشان داد پکن می‌تواند در لحظه‌های حساس، نقش تغیر دهنده منطق بحران را ایفا کند؛ زیرا هم ظرفیت‌های کلیدی دارد و هم برخلاف برخی بازیگران، با دستورکار مداخله‌جویانه وارد منطقه نمی‌شود.

یک فعال اصلاح‌طلب گفت: هدف آمریکا از محاصره دریایی، رقم زدن کمبود و قحطی در ایران، به هم ریختن اوضاع داخلی و ایجاد آشوب‌های خیابانی است که قاعدتا دولت برای پیشگیری از این وضعیت نیز باید تدابیر لازم را بیندیشد.

یک جامعه شناس با بیان اینکه تضعیف‌کنندگان دیپلماسی چند دسته هستند، گفت: شکافی که زمانی بین دیپلماسی و میدان ساخته شده بود، بسیار ضعیف شده است.

عضو هیئت مذاکره‌کننده قطعنامه ۵۹۸ با مقایسه مذاکرات فعلی و آن دوره، بر ضرورت انسجام داخلی و تقویت اختیارات تیم دیپلماسی تأکید کرد و گفت: به نظرم در دو بخش شباهت‌ها و تفاوت‌ها می‌توان صحبت کرد. شباهت‌هایش این است که هر دو مذاکره، یک امر ملی و یک پرونده ملی در باب حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران بودند. هر دو مذاکرات، عکس‌العمل مردم با نمایندگان کشور بسیار همگرایانه و صمیمانه بوده و همکاری و پشتیبانی کردند. شباهت سوم هم این است که کارشناسی و حرفه‌ای این موضوع در ابعاد مختلفی از جمله حقوقی، سیاسی و مربوط به تمامیت سرزمین و غرامت و خسارت وارد شده بر ایران با وزارت خارجه بوده است.

یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: آقای قالیباف که عمری را در جهاد و ایثار سپری کرد اکنون در قامت رییس هیئت مذاکره کننده ایرانی با غیرت از دستاوردهای میدان دفاع می کند و آنگونه که خود گفت جان و ابروی خود را برای عزت و عظمت ایران در طبق اخلاص نهاده است.

یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: این‌که برخی جریان‌های افراطی تلاش می‌کنند با استفاده از مفهوم «امنیت ملی» مسیر مذاکرات را محدود یا متوقف کنند، نیازمند بازتعریف دقیق‌تری از این عبارت است. این نگاه که جنگ، فضای ناامنی و تقابل طولانی‌مدت با دشمنان را بر مذاکره ترجیح می‌دهد، در نهایت خدمتی به امنیت ملی ایران نخواهد کرد و نمی‌تواند تأمین‌کننده منافع کشور باشد.

معاون وزیر خارجه ایران گفت: ما هیچ پیامی از آمریکا دریافت نکرده و حتی هیچ پیامی به آمریکا ارسال نکرده‌ایم، زیرا ما در حال دفاع از خود هستیم و تنها بر دفاع تمرکز داریم.