با پیروزی دموکرات‌ها، می‌توان گفت احتمال جنگ کمتر است

هادی برهانی با اشاره به شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره، اظهار کرد: این تحولی مهم در آمریکا بود که خصوصا برای خاورمیانه از اهمیتی فوق‌العاده برخوردار است، زیرا به شدت روابط آمریکا و اسرائیل را تحت تاثیر قرار خواهد داد. از اواخر دهه ۶۰ میلادی، آمریکا به قدرت اصلی حامی اسرائیل در جهان تبدیل شد، در حالیکه تا پیش از آن عمدتا فرانسه، آلمان و شوروی به این رژیم نزدیک بودند. حمایت آمریکا، به شدت برای اسرائیل اهمیت دارد و بخش بزرگی از پیش‌روی‌های این رژیم در منطقه، مرهون حمایت‌های آمریکاست.

وی با بیان اینکه اکنون و با مشخص‌شدن نتایج انتخابات کنگره، این حمایت در معرض یک تحول جدی قرار گرفته است، افزود: البته این تحول از چند سال پیش آغاز شد. تشدید نسل‌کشی در غزه باعث شد با فشار افکار عمومی در آمریکا، ابتدا دموکرات‌ها از اسرائیل فاصله بگیرند و حال با نتیجه‌ای که در انتخابات اخیر حاصل شده، احتمالا شاهد فاصله‌گذاری جمهوری‌خواهان از رژیم صهیونیستی نیز باشیم. در این انتخابات به وضوح دیدیم دموکرات‌ها و خصوصا کسانی که از اسرائیل انتقاد می‌کردند، به شکلی بی‌سابقه توانستند رای مردم را جلب کنند. یعنی در حالیکه تا پیش از این انتقاد از اسرائیل یک ضدسرمایه بود و موجب ریزش آرای نامزد‌های انتخابات می‌شد، اکنون برای نخستین در تاریخ آمریکا، انتقاد از اسرائیل به یک سرمایه و عامل رای‌آور تبدیل شده است.

این تحلیلگر مسائل خاورمیانه با اشاره به اینکه برخی از جمهوری‌خواهان از جمله ونس نیز اذعان کرده‌اند که حمایت آنان از اسرائیل باعث شکست‌شان در انتخابات شده است، گفت: ما باید توجهی ویژه به این موضوع داشته باشیم. در خاورمیانه، هم در سطح عوام و هم در سطح نخبگان، این ذهنیت وجود دارد که رابطه آمریکا و اسرائیل کاملا ثابت است و ایالات متحده تحت هر شرایطی از رژیم صهیونسیتی حمایت می‌کند. در حالیکه انتخابات اخیر نشان داد چنین نگاهی درست نیست.

برهانی ادامه داد: اصلا در دهه‌های نخست تشکیل اسرائیل، آمریکا نه تنها کمکی به این رژیم نمی‌کرد، بلکه آن را تحت تحریم تسلیحاتی قرار داده بود و اساسا با فشار آمریکا بود که در سال ۱۹۵۶ اسرائیل از صحرای سینا عقب‌نشینی کرد. بعد‌ها بنا به دلایلی، آمریکا تبدیل به حامی اصلی رژیم صهیونسیتی شد، اما اکنون آن دوره طلایی حمایت آمریکا از اسرائیل تمام شده و نتایج انتخابات اخیر نشان می‌دهد ایالات متحده در حال دورشدن از اسرائیل است، زیرا مردم و نخبگان آمریکایی چنین چیزی را می‌خواهند.

وی اضافه کرد: اساسا در دموکراسی‌ها، اگر اکثریت مردم چیزی را بخواهند، پس از مدت اندکی آن خواسته تبدیل به سیاست رسمی کشور می‌شود؛ لذا قطعا این نارضایتی مردم آمریکا از اسرائیل، وارد سیاست رسمی ایالات متحده خواهد شد. کما اینکه از هم‌اکنون نیز این تغییر موضع در اظهارات رهبران آمریکا دیده می‌شود؛ از جمله قطع کمک حدودا ۴ میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل. امسال برای نخستین سال و با دستور ترامپ، کمک ۴ میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل قطع شده و این تحول مهمی است.

عضو هیات علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران در خصوص چگونگی نقش‌آفرینی لابی صهیونیستی در این شرایط، بیان کرد: اکنون هم دموکرات‌ها و هم جمهوری‌خواهان از لابی اسرائیل فاصله گرفته‌اند، تا جایی که در انتخابات اخیر، بسیاری از نامزد‌هایی که از لابی صهیونیستی کمک می‌گرفتند، از آن می‌خواستند این کمک‌ها پنهان بماند، زیرا این موضوع تبدیل به عاملی منفی در افکار عمومی آمریکا شده است؛ لذا اگرچه لابی اسرائیل برای جلوگیری از کاهش حمایت‌های آمریکا از رژیم صهیونیستی تلاش می‌کند، اما قدرت این لابی به محدود شده است، کما اینکه علی‌رغم اینکه لابی صهیونیستی تمام تلاش خود را برای شکست عبدل السید، رشیده طلیب و الهان عمر به کار گرفت، اما این افراد در انتخابات پیروز شدند؛ لذا لابی صهیونیستی شکست‌ناپذیر نیست و به نظر می‌رسد اکنون در دوران ضعف تدریجی قرار گرفته است.

برهانی با تاکید بر اینکه این تحول رخ‌داده باید در ایران مورد توجه جدی قرار گیرد، اظهار کرد: فاصله‌گیری آمریکا از اسرائیل مسئله کمی نیست و اگر این روند ادامه یابد، اسرائیل در معرض فروپاشی قرار خواهد گرفت؛ لذا ما در خاورمیانه باید برای تداوم این روند کمک کنیم. اکنون رفتار درست این است که با انجام اقداماتی مانند توجه به دیپلماسی، باعث افزایش فاصله بین آمریکا و اسرائیل شویم. هر اقدامی جز این، خدمت به منافع رژیم صهیونیستی محسوب می‌شود.

وی با اشاره به تهدیدات ترامپ به وتوی مصوبات کنگره، عنوان کرد: اگر ترامپ بنای ناسازگاری با کنگره بگذارد و بخواهد از طریق وتوی مداوم، راه آن را سد کند، کنگره نیز می‌تواند جلوی اجرای برنامه‌های ترامپ را بگیرد. بالاخره دولت برای اجرای بسیاری از تصمیمات خود، به رأی کنگره نیاز دارد و بودجه هم باید توسط کنگره تصویب شود. در آمریکا نیز مانند هر دموکراسی دیگری، پارلمان دست‌بسته نیست؛ لذا منفعت هر دو طرف در این است که به تفاهمی با هم برسند و امتیازاتی را به یکدیگر بدهند تا بتوانند با هم کار کنند.

عضو هیات علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران در تشریح تاثیر پیروزی دموکرات‌ها در وضعیت جنگ علیه ایران، اضافه کرد: همان طور که جمهوری‌خواهان اعتراف کرده‌اند، یکی از دلایل شکست آنان در انتخابات، شکست در جنگ با ایران بوده است؛ لذا اکنون ازسرگیری حملات به ایران، برای آمریکا سخت‌تر شده و من فکر می‌کنم الآن احتمال جنگ کاهش یافته است.