شانس نتانیاهو برای رسیدن به نخست‌وزیری کاهش یافته و توقف کمک‌های آمریکا نیز ضربه بزرگی به او خواهد زد

علی بیگدلی، کارشناس مسائل آمریکا در تشریح دلایل توقف کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل پس از انتخابات میان دوره‌ای کنگره اظهار کرد: به‌طور کلی، هم افکار عمومی و هم مقامات کنگره، حتی اعضای حزب جمهوری‌خواه در کنگره، به کمک‌های آمریکا انتقاد دارند.

انتقاد اصلی این است که از محل مالیات مردم، چنین سخاوتمندی‌هایی صورت می‌گیرد؛ به‌ویژه در مورد اسرائیل. فضای ضداسرائیلی در آمریکا بسیار زیاد شده ولی این فضا در اروپا سابقه طولانی دارد، اما در آمریکا پدیده‌ای نسبتاً جدید است.

وی ادامه داد: با توجه به اینکه در انتقاد‌های ترامپ، یهودیان نقش و حمایت قابل‌توجهی داشتند و به او کمک کردند، اکنون با افزایش فشار‌های داخلی و مشکلات اقتصادی که گریبان مردم آمریکا را گرفته، حزب جمهوری‌خواه نیز با شکست مواجه شده است. این مسئله فقط به اسرائیل محدود نمی‌شود، بلکه مصر، اردن و پاکستان را نیز دربرمی‌گیرد. به نظر می‌رسد کمک‌های آمریکا به این کشورها، چه کمک‌های نقدی و اقتصادی و چه کمک‌های نظامی، با محدودیت مواجه شود و فعلاً جلوی بخشی از این کمک‌ها گرفته شده است.

این تحلیلگر مسیائل سیاسی تصریح کرد: این مسئله برای اسرائیل اهمیت بسیار زیادی دارد. تا آنجا که من اطلاع دارم، بیشترین کمک خارجی آمریکا به اسرائیل اختصاص دارد که رقمی بین چهار تا پنج میلیارد دلار به صورت سالانه است. البته تمام این کمک‌ها الزاماً نظامی نیست و بخشی از آن را کمک‌های اقتصادی تشکیل می‌دهد. این فشار داخلی، هم از سوی افکار عمومی و هم از سوی نمایندگان هر دو حزب حاضر در کنگره، وجود دارد. مخالفان معتقدند ترامپ نباید این کمک‌ها را ادامه دهد و باید آنها را متوقف کند. به نظر می‌رسد این مسئله قطعاً به سال آینده نیز کشیده شود؛ زیرا وضعیت اقتصادی آمریکا و شرایط معیشتی مردم بسیار دشوار شده است.

وی با اشاره به تاثیر خروجی انتخابات کنگره بر حمایت ترامپ از تل‌آویو افزود: شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی چه از نظر نظامی و چه از نظر سیاسی بر اسرائیل داشته باشد. در حال حاضر می‌بینیم که دست‌کم برای دو ماه، این کمک‌ها متوقف شده است. برخی معتقدند ترامپ به دلیل فشار‌های اقتصادی و افکار عمومی در آمریکا چنین تصمیمی گرفته تا دست‌کم برای دو ماه این سروصدا‌ها را بخواباند و بعداً درباره ادامه یا توقف آن تصمیم‌گیری کند. البته این کمک‌ها از سال ۱۹۴۸ با مصوبه کنگره برقرار بوده است.

بیگدلی گفت: این در حالیست که هر روز شانس نتانیاهو برای باقی ماندن در قدرت کمتر می‌شود و شاید اگر شرایط به همین شکل پیش برود، او نتواند در انتخابات پیروز شود و به نخست‌وزیری برسد. اگر چنین اتفاقی رخ دهد، یک امتیاز و فرصت برای ایران محسوب می‌شود؛ زیرا ایران می‌تواند ادعا کند که در نتیجه حمله به آن و افزایش هزینه‌های نظامی و دشوارتر شدن شرایط معیشتی مردم اسرائیل، نتانیاهو نتوانسته است رأی بیاورد و به نخست‌وزیری برسد.

وی خاطرنشان کرد: از طرف دیگر، حزب جمهوری‌خواه بیشتر در ایالت‌های شمالی آمریکا پایگاه دارد؛ زیرا بخش عمده‌ای از صنایع آمریکا در این مناطق قرار گرفته‌اند و صنایع نیز عموماً در اختیار یهودیان هستند. بنابراین، بخش مهمی از طرفداران ترامپ نیز از همین گروه‌ها بودند که به ریاست‌جمهوری او کمک کردند. اکنون ترامپ باید در برابر این گروه‌ها موضع خود را توضیح دهد؛ یعنی باید برای جمهوری‌خواهانی که طرفدار لابی‌های یهودی و اسرائیل هستند و خودشان نیز ممکن است یهودی باشند، دلیلی برای این تصمیم ارائه کند. با این حال، فشار‌های داخلی او را به اتخاذ چنین تصمیمی وادار کرده است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل عنوان کرد: در مقابل به‌طور کلی، روابط دموکرات‌ها با اسرائیل همیشه با نوعی سردی همراه بوده و در دوره اوباما نیز وضعیت به همین شکل بود. او در دوران ریاست‌جمهوری خود به دیوار ندبه رفت، اما در تمام طول هشت سال ریاست‌جمهوری خود، تا آنجا که به خاطر دارم، روابط چندان گرمی با اسرائیل نداشت. از طرف دیگر، نباید تصور کرد که تمام یهودیان آمریکا یکپارچه و یک‌دست از اسرائیل حمایت می‌کنند. در میان یهودیان آمریکا، گروه‌های مختلفی وجود دارند و بسیاری از آنها، به‌ویژه بازنشستگان و افرادی که زندگی خود را در آمریکا می‌گذرانند، چندان درگیر مسائل اسرائیل نیستند و لزوماً طرفدار آن هم محسوب نمی‌شوند.

وی گفت: از سوی دیگر، وضعیت فعلی جمهوری‌خواهان در کنگره، که کنگره جدید از سوم ژانویه کار خود را آغاز می‌کند، می‌تواند بر آرای نتانیاهو و روند تشکیل دولت در اسرائیل تأثیر بگذارد. نتانیاهو از حمایت کامل ترامپ برخوردار بوده است، اما با توجه به شرایط فعلی، احتمال دارد در اسرائیل با مشکلات و موانع جدی مواجه شود. حتی پیش از آنکه تصمیم درباره کمک‌های آمریکا اعلام شود، نتانیاهو با وجود اینکه ۵۳ کرسی به دست آورده بود، هنوز نتوانسته بود یک دولت ائتلافی تشکیل دهد و احزاب لازم را با خود همراه کند.

بیگدلی در پایان تصریح کرد: در مقابل، به نظر می‌رسد گادی آیزنکوت موفق‌تر عمل کند. در حال حاضر، بر سر مسئله ۱۹ رأی متعلق به اقلیت عرب‌تبار، این احتمال وجود دارد که او بتواند با آنها ائتلاف کند. بنابراین، روزبه‌روز شانس نتانیاهو برای رسیدن به نخست‌وزیری کاهش پیدا می‌کند و توقف کمک‌های آمریکا نیز ضربه بزرگی به او خواهد زد. اگر این اتفاق رخ دهد، تهران می‌تواند مدعی شود که در نتیجه جنگ با ایران، دو دشمن آن با شکست مواجه شده‌اند.