پیمان مکه

سخنگوی ارشد ارتش پاکستان گفت: ما هیچ هدف شخصی یا منفعت خاصی در مناقشه ایران و آمریکا نداریم. تنها هدفی که پاکستان دنبال می‌کند این است که اختلافات و مسائل از طریق گفت وگو حل‌وفصل شوند.

یک دیپلمات پیشین گفت: هرگاه ائتلافی پیرامون یک کشور شکل بگیرد و آن کشور در این ائتلاف حضور نداشته باشد، نفس شکل‌گیری چنین ائتلافی می‌تواند تهدید تلقی شود و نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن گذشت.

نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس توافق سه‌جانبه عربستان، ترکیه و پاکستان را نشانه ناامیدی کشورهای منطقه از نقش آمریکا در تأمین امنیت دانست و گفت: جمهوری اسلامی ایران از همکاری کشورهای منطقه برای تأمین امنیت حمایت می‌کند.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: پاکستانی‌ها پس از نقض توافق ۱۴بندی از سوی ترامپ ناامید نشدند و همچنان پیگیر هستند و به نظر می‌رسد تلاش‌های آن‌ها برای میانجیگری میان ایران و آمریکا به نوعی به نتیجه منجر شود.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با ارزیابی پیمان دفاعی عربستان، پاکستان و ترکیه موسوم به «پیمان مکه»، گفت: این پیمان بیشتر جنبه کاغذی دارد تا عملیاتی و بعید است پاکستان و ترکیه در صورت درگیری ایران و آمریکا، به خاطر آمریکا وارد جنگ با ایران شوند؛ چراکه اهداف ایران در چنین شرایطی پایگاه‌های آمریکایی در منطقه خواهد بود، نه کشورهای میزبان.

کیهان نوشت: رجب طیب اردوغان و شهباز شریف، سه روز قبل با بن سلمان توافق نظامی سه جانبه امضا کردند؛ با این ادعا که حمله به هر یک از این سه کشور، حمله به همه آن‌ها تلقی خواهد شد. این دو -به مثابه روبه مکار و گربه نره- بن سلمان را تلکه کرده اند. و مقاومت یمن، عین این سه روز، سعودی را زیر ضرب گرفته است، بی‌آن که صدایی از آن اردوغان و شریف بلند شود!

یک تحلیلگر مسائل بین‌الملل می گوید: فشار نهادهای قدرت، هیئت حاکمه و نظم سیاسی آمریکا در راستای اهدافی که از پیش تعیین شده، همچنان ادامه دارد، این مواضع آن‌قدر از زبان سناتورها، لابی‌ها، برخی رسانه‌ها و نهادهای مشابه تکرار می‌شود که ترامپ را مجبور می‌کند تا دست به اقدامات جدیدی بزند. بنابراین، تا زمانی که ترامپ به اهداف بنیادین خود نرسیده باشد، احتمال تکرار جنگ‌های پرشدت همچنان وجود دارد.

یک کارشناس مسائل بین‌الملل، با تأکید بر اهمیت تنگه هرمز در معادلات منطقه‌ای گفت: جمهوری اسلامی باید از فرصت موجود برای تأمین امنیت دریانوردی در خلیج فارس و اعتمادسازی در منطقه استفاده کند و اجازه ندهد این برگ برنده به یک فرصت سوخته تبدیل شود. وی همچنین با اشاره به توافق دفاعی میان عربستان، ترکیه و پاکستان، گفت کشور‌های منطقه به سمت نوعی منطقه‌گرایی دفاعی حرکت می‌کنند که بیشتر به یک «ناتوی اسلامی» شباهت دارد.

مدیرمسئول روزنامه کیهان اعلام کرد: دیروز آقایان شهباز شریف و اردوغان به‌اتفاق بن‌سلمان یک پیمان نظامی سه‌جانبه امضاء کرده‌اند. سران به اصطلاح مسلمان این سه کشور شواهدی در دست است که در آن قتل‌عام با اسرائیل سَر و سِّر مخفیانه‌ای هم داشته‌اند.

در شرایطی که تداوم جنگ ایران و آمریکا و بحران یمن بار دیگر در حال تبدیل‌شدن به یکی از کانون‌های اصلی تنش منطقه‌ای است، طبیعی است که بسیاری از ناظران این توافق را بخشی از روند شکل‌گیری معماری امنیتی جدید در خاورمیانه تلقی کنند.