روس‌ها امروز به ایران نیاز دارند و این نیاز «موقتی» است

به گزارش اصلاحات نیوز؛ میرقاسم مومنی در پاسخ به این سوال که با توجه به برگزاری اجلاس آستانه و گفتگو هایی که بین روسای جمهور ایران و روسیه انجام شد، آیا این دیدار ها می تواند تاثیراتی بر مسائل منطقه داشته باشد؟ اظهار داشت: در خصوص اجلاس آستانه و برگزاری نوبتی این اجلاس که اینبار در تهران بود، هدف های اجلاس در خصوص روند صلح در سوریه است و بررسی مسائل منطقه ای مد نظر است. با توجه به اینکه ترکیه به شمال سوریه و قسمت های کردنشین این کشور حمله کرده است و تنشج هایی ایجاد شده، این مساله مورد اعتراض ایران و روسیه قرار گرفت و در خصوص تبادل نظر در رابطه با آینده سیاسی دولت سوریه و ایجاد زمینه های تحکیم حاکمیت ملی در سوریه و مبارزه هماهنگ با گروه های تروریستی و جنبه های امنیتی منطقه به بررسی نشستند.

موضوعاتی که در تهران مطرح می شود مسائلی فراتر از مسائل سوریه است

وی افزود: اما به نظر من در این اجلاس حاشیه مهم تر از متن شده است. اجلاسی که برگزار می شود به بهانه آستانه است و مساله ظاهرا ادامه نشست آستانه است اما موضوعاتی که در تهران مطرح می شود مسائلی فراتر از مسائل سوریه است. از جمله مساله امنیت جهانی و منطقه و بحث روابط ایران و روسیه و روابط ایران و ترکیه و روابط ترکیه و روسیه نیز در این اجلاس مطرح شده است همچنین مساله حل مشکلات اقتصادی و امنیتی و توسعه همکاری های دو جانبه نیز مطرح است که در این اجلاس توسط روسای جمهور مورد بحث قرار گرفت. در شرایط فعلی بحران اوکراین و جنگی فرسایشی که در اوکراین در جریان است و علی رغم پیش بینی های مقامات روسی این جنگ در کوتاه مدت به پایان نرسید و تا اینجا ادامه داشته و امروز پیش بینی می شود که همچنان ادامه دار باشد. بحث همکاری ها دو جانبه و سه جانبه نیز مطرح شده است. در همین اجلاس تفاهم نامه نفت و گاز چهل میلیاردی بین شرکت های نفتی ایران و گاز پروم روسیه برای توسعه چاه های نفتی کشور و سرمایه گذاری در خطوط لوله گاز و نفت منعقد شد. این تفاهم نامه ها رقم بالای چهل میلیارد دلاری دارد و مقامات دو کشور برای سرمایه گذاری های مشترک به این مساله توجه دارند.

روس ها در صنایع نفت و گاز ما حضور خواهند داشت

وی تصریح کرد: روس ها با استفاده از این امکان در صنایع نفت و گاز ما حضور خواهند داشت و مانعی برای حضور کشور های غربی در این صنعت خواهند بود. اروپا به شدت تحریم روسیه را دنبال می کند اما روسیه با عقد قرارداد های نفت و گاز به مبلغ چهل میلیارد دلار سعی دارد مانع از اقدام غربی ها شود. از این رو این اتفاق در حاشیه اجلاس معامله بزرگی است. ایران قرارداد های بزرگی با چین و روسیه دارد و در بحث های سیاسی و امنیتی و اقتصادی همکاری هایی دو جانبه دارد.

مومنی ادامه داد: روسیه و ایران با توجه به اینکه تحت تحریم آمریکا و غرب قرار دارند دارای وجوه مشترکی هستند. هر دو کشور از یک سمت و به یک صورت تحریم شده اند و هر دو برای دور زدن تحریم و برای خروج از تحریم ها نیازمند همکاری و همفکری هم هستند. هر دو کشور باید از پتانسیل های یکدیگر استفاده کنند. در بحث استفاده از پول های رایج مملکتی به جای دلار و در معاملات بزرگ نفتی باید از ظرفیت های هم استفاده کنند. مقام معظم رهبری نیز تاکید کردند که باید وابستگی به غرب و آمریکا کمرنگ شود. مسائل بعدی امنیتی هستند مساله اوکراین مطرح است و کشور های منطقه و جهان را در بحث غلات و در مورد فراورده های کشاورزی تحت تاثیر قرار داده است و تاثیراتی اقتصادی و سیاسی و امنیتی به جا گذاشته است. ترکیه در این بحران از اوکراین حمایت می کند و کشتی های روسیه را در دریای سیاه توقیف کرده است. این مساله خوشآیند روس ها نیست و یا حملاتی که ترکیه به کردهای سوریه دارد و می خواهد مرز حائل سی کیلومتری داشته باشد که مورد اعتراض مقامات ایران از جمله مقام معظم رهبری قرار گرفت به نوعی که در این مساله به صلح و دوستی و گسترش مناسبات و مذاکره توصیه کردند.

ایران و روسیه براساس منافع خود مذاکره می کنند نه روابط استراتژیک

ترک ها منافع استراتژیک خود را با غرب، آمریکا و اسرائیل بسته اند

وی با بیان اینکه به نظر من اجلاسی که برگزار می شود از چند نظر اهمیت دارد که عمده موارد آن توسعه روابط بین ایران و روسیه و ترکیه است اظهار داشت: در این مرحله مشکل آنجاست که ترکیه در سیاست های اخیر خود بیشتر به سمت غرب و اسرائیل تمایل نشان داده و براساس سیاست هایی که تبیین کرده گرایش به غرب و رژیم صهیونیستی را بیشتر توسعه داده است اما ایران و روسیه براساس منافع خود مذاکره می کنند نه روابط استراتژیک. باید موضوع روابط استراتژیک را از مساله پیگیری منافع جدا کنیم. ترک ها منافع استراتژیک خود را با غرب و آمریکا و اسرائیل بسته اند و در خصوص موضوعات کلان و منافع منطقه ای خود برای بده بستان با ایران و روسیه وارد مذاکره می شوند. از این رو نمی توان گفت ترک ها در این مرحله اقداماتی فراتر از موضوعات موجود دارند. ترک ها آمده اند تا چیزی بدهند و چیزی بگیرند ولی روسیه و ایران به این دلیل که از یک سمت تحریم شده اند و منافع ملی و امنیت ملی دو کشور دچار صدمه شده است مجبور هستند اتحادی دو جانبه با هم داشته باشند تا بتوانند جلوی غرب و آمریکا را بگیرند تا فشار های بیشتر آن ها را تحت تاثیر قرار ندهد.

روابط ایران و روسیه در تمامی حوزه ها رو به گسترش است

آیا روسیه می تواند تمامی نیاز های ایران را تامین کند؟!

این کارشناس مسائل بین الملل گفت: غرب سعی دارد با ابزار تهران ایران و روسیه را با اهداف خود هم سو کند و این برخلاف سیاست های تهران و مسکو است. نه ایران و نه روسیه حاضر به قبول شرایط و خواسته غرب نیستند و این نزاع همچنان ادامه خواهد داشت. به نظر من روابط ایران و روسیه در تمامی حوزه ها رو به گسترش است. اما مساله این است که آیا روسیه می تواند تمامی نیاز های ایران را تامین کند؟! چه از نظر مالی و بانکی و ارزی و چه در حوزه واردات و صادرات و یا خدمات فنی و مهندسی و کالاهای مورد نیاز آیا ایران می تواند روی روسیه حساب کند؟ امروز بحث توسعه خودروسازی ایران با کمک روس ها مطرح است. آیا روس ها می توانند تمامی قطعات را به ما بدهند؟! این طرح ها چقدر عملیاتی می شود؟ ما توافقات متعددی داشتیم که در این چهل سال منعقد شد ولی اجرایی نشده است. آیا برای اجرایی شدن قراردادهای قبلی نیز برنامه ای و سیستم و مکانیسمی وجود دارد؟ این موارد از جمله سوال هایی است که با مرور زمان پاسخ آن ها آشکار می شود.

جنگ اوکراین نتیجه تلاش مقامات امنیتی آمریکا و اروپا بود

امروز قدرت در تکنولوژی روز است

معادلات جنگ در ماه های آینده به نفع اوکراین تغییر می کند

وی افزود: آمریکا و اروپا به دنبال تضعیف روسیه هستند و امروز این هدف را با جنگ فرسایشی اوکراین دنبال می کنند. جنگ اوکراین نتیجه تلاش مقامات امنیتی آمریکا و اروپا بود تا از این طریق هزینه های هنگفتی به دولت روسیه تحمیل شود و روسیه را زمین گیر کنند. این مساله برنامه ریزی شده بود و باید قبول کرد که روسیه جنگ اوکراین را شروع نکرده است. این جنگ با اطلاعات غلطی که غرب در فضای سیاسی روسیه تزریق می کرد شروع شد. این اطلاعات فریب بود و توسط اروپا و به ویژه توسط آمریکا به مقامات امنیتی روسیه منتقل شد و آنها را به جنگ ترغیب کردند. سود جنگ اوکراین تنها به جیب آمریکایی ها می رود. امروز زمان توسعه سرزمینی گذشته و دیگر قدرت در گسترش مرز ها نیست. زمانی سرزمین پهناور آیتم قدرت بود ولی امروز قدرت در تکنولوژی روز است. به طور مثال کشور کوچک سنگاپور امروز با داشتن تکنولوژی روز کشوری قدرتمند محسوب می شود. از این رو جنگ، روس ها را به نتیجه نمی رساند و طولانی شدن جنگ هزینه روسیه را بالا می برد و ذخایر این کشور را کاهش می دهد. روسیه به دلیل ناتوانی در واردات از غرب در ادامه مجبور به استفاده از سلاح های قدیمی خواهد بود و نمی تواند با اوکراینی که به دلیل تجهیز با سلاح های غرب به روز شده است مقابله کند. به نظر من از به همین صورت پیش بروند معادلات جنگ در ماه های آینده به نفع اوکراین تغییر می کند. اینطور که در خبر ها آمده اوکراین نیز خود را آماده حمله به کریمه می کند. اوکراین کم کم خود را آماده می کند که به جای دفاع حمله کند. روس ها در این مرحله از جنگ در می مانند.

روابط بین ایران و روسیه اهمیت دارد

در شرایط فعلی که روسیه در موقعیتی ویژه قرار گرفته است بهترین فرصت نصیب ایران شده است

روس ها امروز به شدت به ایران نیاز دارند و این نیاز موقتی است

وی در مورد تعهدات قبلی روسیه در قبال پروژه های ایران گفت: یا ضعف از ما بود و به دنبال پیگیری تفاهم ها و قرارداد ها نبودیم و نگفتیم چرا تعهدات شرکت های روسی مثلا در مورد نیروگاه بوشهر انجام نشده است. چون روس ها همچنان طلبکار هستند و اخیرا سفیر روسیه در تهران اعلام کرده است ایران از بابت نیروگاه بوشهر به روسیه بدهکار است. اینکه این بدهی چیست و بابت چیست و هزینه هایی که شده و شفاف سازی که باید انجام شود و از بابت فنی و مهندسی آیا این نیروگاه می تواند به نسبت هزینه ای که دارد تولید انرژی کند؟! چه بخشی از انرژی کشور توسط این نیروگاه تامین می شود؟ این ها همه مسائلی فنی هستند که باید توسط کارشناسان فنی بحث و ارائه شود. روسیه کشوری بزرگ و قدرتمند است و ما همیشه با این کشور رابطه داشتیم و همیشه روابطی بود ولی روابطی میزان نبود. در دهه ها و سده های گذشته روابطی داشتیم که در اوج اختلافات میان دو کشور برقرار بود زیرا روابط بین ایران و روسیه اهمیت دارد. اما این نکته که در شرایط فعلی که روسیه در موقعیتی ویژه قرار گرفته است بهترین فرصت نصیب ایران شده است تا از روس ها امتیاز گیری کنند. امروز فرصت بهره بردن از این این طرح ها است. چون روس ها امروز به شدت به ایران نیاز دارند و این نیاز موقتی است اگر روس ها بتوانند در مساله اوکراین با غرب به صلح برسند برگ برنده ایران ازبین می رود. امروز بهترین فرصت نصیب ایران شده تا از مقامات روسی بابت اجرای تعهداتشان و ارائه خدماتشان مطالبه داشته باشیم و در قبال همکاری و روابط استراتژیک با روسیه از آنها بخواهیم که به تعهدات خود عمل کنند به عقیده من زمان خوبی برای این کار است.

بعید است برجام بدون در نظر گرفتن منافع روسیه منعقد شود

مومنی درباره اینکه آیا این مسائل بر مذاکرات برجام تاثیر خواهد داشت؟ گفت: برجام موضوعی است که روسیه به عنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت در قالب پنج بعلاوه یک آنجا حضور دارد. آیا روسیه حاضر می شود برجامی تصویب شود که منافع این کشور را به خطر بیاندازد؟ خیر! من فکر نمی کنم. یکی از طرف های مذاکره روسیه است که به عنوان شریک و به عنوان طرف ایران در برجام معرفی می شود و ما در طول مذاکرات از حمایت های روسیه استفاده می کردیم و روی این حمایت ها حساب می کردیم از این رو من فکر نمی کنم برجامی بدون در نظر گرفتن منافع روسیه منعقد شود چون روس ها مخالفت خواهند کرد و سنگ اندازی می کنند.

کار برجام امروز پیچیدگی زیادی دارد

ایران یا باید بتواند بدون درگیر کردن سایر کشورها به طور مستقیم با غرب مذاکره کند

وی افزود: مقامات جمهوری اسلامی ایران براساس مصالح خود به این نکته توجه می کنند که تقاضاهای آمریکا و پیشنهادات غرب چقدر با مصالح و منافع ملی و امنیتی در تضاد است و از این جهت کار برجام امروز پیچیدگی زیادی دارد. امروز ایران برای نتیجه دادن برجام هم باید با چین و هم با روسیه و هم با اروپا و آمریکا مذاکره کند. اخیرا می بینیم کشورهای عربی منطقه و رژیم صهیونیستی هم تقاضاهایی در رابطه با برجام داده اند که آن ها هم بررسی می شود و به تعبیری برجام به آش شله قلمکاری تبدیل شده است که هزار نفر باید در مورد آن نظر بدهند و این به معنای توافقی نیست که ایران بتواند مصالح ملی خود را با رضایت کشور های درگیر تامین کند. اسرائیل و بسیاری از کشورهای عربی منطقه دشمن ایران هستند و نمی توان خواسته های آنان را که با مصالح ملی ایران در تضاد است در برجام گنجاند. ایران یا باید بتواند بدون درگیر کردن سایر کشورها به طور مستقیم با غرب مذاکره کند و به نتیجه برسد و یا اینکه برای ایجاد یک اجماع نظر کشور های همسایه و نظر اعراب و نظر چین و نظر روسیه را بگیرد که این قطعا روندی طولانی خواهد بود همانطور که رهبر فرمودند ما باید در اوج عزت ملی و اسلامی خود مذاکره کنیم و مصالح ملی ما از همه چیز مهمتر است.

/شفقنا