سپیده رشنو؛ نویسنده‌ای که هم تذکر حجاب گرفت، هم بازداشت شد

«خانم بی‌حجاب که عضو یک شبکه سازمان‌یافته کشف حجاب و مرتبط با مسیح علی‌نژاد بوده، تا قبل از غروب همان روز دستگیر شده است. تعداد قابل توجهی از افراد این شبکه شناسایی و دستگیر شده‌اند»؛ این خلاصه خبری است که خبرگزاری فارس درباره یک درگیری بر سر حجاب در اتوبوس BRT تهران منتشر کرد. خبری درباره یک نویسنده: سپیده رشنو. ماجرا از آن قرار است که روز شنبه فیلمی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که در جریان آن زنی جوان و چادری، به علت نوع پوشش یکی دیگر از زنان حاضر در اتوبوس، اقدام به ارائه تذکر به آنان می‌کند. چند و چون ماجرا در فیلم مشخص نیست اما ماحصل این تذکر شد تنش و درگیری در اتوبوس.

آنچه گذشت

فیلم منتشر شده 73 ثانیه بود. در تمام این لحظات، هر 2 طرف ماجرا، هم تذکر دهنده و هم تذکر گیرنده از الفاظ مختلفی درباره یکدیگر استفاده کرده و اقدام به ضرب و شتم هم می‌کنند. زن چادری تذکر دهنده همچنین طرف دیگر ماجرا را تهدید به «ارسال فیلمش به سپاه» می‌کند. موضوعی که در شبکه‌های اجتماعی با واکنش‌های مختلفی همراه شد. تقریبا یک روز پس از انتشار این کلیپ، خبرگزاری فارس نوشت که زنی که تذکر حجاب گرفته بود، بازداشت شده است. این خبرگزاری در کنار دیگر فعالان اصولگرای حاضر در شبکه‌های اجتماعی در شرایطی از این زن با عنوان «زن هتاکی که در اتوبوس فحاشی می‌کرد» یاد می‌کردند که آنچه در فیلم عیان است، فحاشی دو طرف ماجراست.

همین موضوع با انتقاد روزنامه‌نگاران همراه شد. میلاد علوی، خبرنگار روزنامه شرق در توئیتر خود نوشت: «با فیلم تقطیع شده، می‌خواهند «هتاکی» را جرم زنانی معرفی کنند که در مقابل نقض حریم خود ایستاده‌اند. در ثانیه‌های آخر فیلم کامل، زن چادری هم فحاشی میکند؛ جرم است؟ پس چرا او آزاد است؟ کارمند سپاه است؟ با کدام مجوز مردم را تهدید و تحدید میکند؟ قانون نوشته‌اند برای حفاظت از خودی‌ها». محسن برهانی، وکیل دادگستری هم با انتقاد از این بازداشت و عنوان اتهامی استفاده شده، در توئیتر خود نوشت: «در خصوص درگیری دو خانم در اتوبوس، جرم توهین، عدم رعایت حجاب شرعی و جرح عمدی از سوی طرفین ارتکاب یافته است. مجازات جرم توهین و عدم رعایت حجاب شرعی به مراتب کمتر از جرح عمدی است. بازداشت مرتکب جرم اخفّ و عدم برخورد با مرتکب جرم اشدّ، با قواعد حقوقی و شرعی سازگاری ندارد.»

تغییر عنوان اتهامی

با بالا گرفتن انتقاداتی از این دست، خبرگزاری فارس عنوان اتهامی خود را تغییر داد. این خبرگزاری بدون هیچ توضیحی، متن پیشین خود را اصلاح کرد و اینبار به نقل از منبعی آگاه، دلیل بازداشت سپیده رشنو را «ارتباط با شبکه کشف حجاب» اعلام کرد. هنوز مشخص نیست مرجع دقیق بازداشت سپیده رشنو کدام نهاد است اما اخبار اولیه حاکی از آن داشت که او توسط نیروی انتظامی بازداشت شده است. اگر چنین باشد، بر اساس قانون، تشخیص ارتباط با «شبکه کشف حجاب» در زمره اختیار نیروی انتظامی نیست. وزارت اطلاعات باید در این زمینه اظهارنظر کند که تا لحظه نگارش این گزارش چنین نکرده است.

سپیده رشنو کیست؟

روزنامه‌نگارانی چون الناز محمدی، نیلوفر حامدی، میلاد علوی و علی ملیحی در شبکه‌های اجتماعی خود بازداشت سپیده رشنو را تایید کردند. او همان زنی است که در اتوبوس تذکر حجاب گرفت و درگیری لفظی‌ای را نیز زن چادری تذکر دهنده، پیدا کرد. این درگیری بعضا فیزیکی هم شد. فعالان سیاسی و مدنی‌ای چون بهمن دارالشفایی و فعالان رسانه‌ای چون علی خیضران و حسین یزدی هم خبر بازداشت او را تایید کرده‌اند. دارالشفایی در توئیتر خود نوشته است: «سپیده رشنو همکار یکی از دوستان ما بوده و او هم خبر بازداشتش را تایید کرد.» سپیده رشنو داستان نویس است و فعال فرهنگی. از او داستانی در کتاب «جنگل آدم‌ها» متشکل از «هجده داستان از هجده نویسنده در دنیای حیوانات» منتشر شده است. او در توئیتر خود به بازداشت مادران دادخواه و برخوردهای صورت گرفته با حجاب انتقاد کرده بود. او سابقه فعالیت در مدرسه نگارش به عنوان مدرس نویسندگی را هم در کارنامه دارد.