قض مجدد توافق احتمالی از سوی آمریکا بعید نیست/ پس از احیای برجام شوک اقتصادی در ایران را شاهد خواهیم بود

به گزارش اصلاحات نیوز؛ مرتضی مکی تحلیلگر مسائل بین‌المللی درباره اظهارات ضد و نقیض طرف های برجام مبنی بر رسیدن به توافق در آینده ای نزدیک و از سوی دیگر اظهارنظر درباره وجود موارد اختلافی فراوان، اظهار داشت: این گونه اظهارات نشان دهنده این است که در مواضع ایران و آمریکا  در طرح خواسته‌های حداکثری، یقینا تغییراتی ایجاد شده است چراکه مقامات آمریکایی و فرانسوی، پیش از این با لحن تهدیدآمیز و تندی نسبت به روند مذاکرات موضعگیری می‌کردند اما وقفه ای که در روند مذاکرات رخ داده نشان می دهد آنها هم می‌کوشند برجام را به یک سرانجامی برسانند.

او افزود: برخلاف مذاکرات منتهی به برجام، در این دوره از مذاکرات، دیگر طرف‌های برجام به دلایل و انگیزه‌های متفاوتی ، همه در احیای برجام منافع مشترکی دارند و همین منافع مشترک، رسیدن به یک راه حل مصالحه آمیز برای لغو تحریم ها و احیای برجام را قابل دستیابی کرده است.

این کارشناس مسائل بین المللی در پاسخ به این سوال که آیا لغو همه تحریم ها محقق خواهد شد و یا لغو همه تحریم‌های برجامی؟ ادامه داد:  یقینا وقتی آمریکایی ها و فرانسوی ها نسبت به روند مذاکرات ابراز خوش بینی می کنند قطعا طرفین از خواسته های حداکثری شان فاصله گرفته اند و دیدگاه و مواضعی که آقای امیرعبداللهیان دو هفته پیش در خصوص حداکثر و حداقل تحریم ها سخن گفت مبنی بر اینکه حداقل تحریم ها لغو تحریم‌های بانکی و نفتی است و حداکثر هم لغو تحریم های برجامی است، یقینا این لغو تحریم ها همه تحریم ها را شامل نخواهد شد و در نهایت لغو تحریم های هسته ای که در برجام آمده مورد توجه است.

مکی در پاسخ به این سوال که چرا این دور از مذاکرات طولانی شده است؟ اشاره کرد: طولانی شدن این دوره از مذاکرات، تصمیم و اراده دو طرف برای به نتیجه رسیدن مذاکرات را نشان می دهد قطعا اگر طرفین احساس می کردند این مذاکرات به نتیجه می رسد زودتر به آن پایان می دادند اما همین که طرفین روبروی یکدیگر نشستند و در ساعات و روزهای طولانی، مذاکرات را ادامه می دهند نشان دهنده عزم و اراده طرفین برای مذاکره از طریق دیپلماسی است.

این کارشناس مسائل سیاسی در پاسخ به این سوال که مردم چه زمانی اثرات لغو تحریم ها را احساس خواهند کرد؟ تصریح کرد: یقینا اگر توافقنامه برجام امضا شود یک شوک روانی وارد خواهد شد و در این مسئله تردیدی نیست. این شوک روانی می تواند در نتیجه خوش بینی هایی باشد که از احیای برجام می‌تواند متوجه معیشت مردم باشد. به هر حال دولت با محدودیت‌های بودجه بسیاری مواجه است. در واقع اولین نتیجه لغو تحریم ها می تواند آزادسازی پول های بلوکه شده ایران باشد و در عین حال می‌تواند مسیر را برای فعالیت های تجارتی خارجی ایران تسهیل نماید. یقینا تاثیرگذاری لغو تحریم ها در کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت متفاوت خواهد بود شاید در کوتاه مدت آن شوک روانی، اثر خودش را در بازار ارز و دلار و سکه به همراه داشته باشد، یا اثرات میان مدت و بلندمدت لغو تحریم ها ممکن است بیشتر از کوتاه مدت باشد.

مرتضی مکی در پاسخ به این سوال که چه دریچه هایی به روی مردم ایران، پس از رسیدن به توافق باز می‌شود از قبیل تجاری و اقتصادی و ….؟ اظهار کرد: برجام یک توافقنامه مهمی در چارچوب عدم اشاعه سلاح های هسته‌ای است از این جهت یک موفقیت بزرگ برای اروپایی ها و آمریکایی‌ها است چراکه توانسته اند از طریق دیپلماسی، کشورهایی را که در مسیر هسته ای شدن حرکت می کنند را تحت نظارت های بین المللی قرار بدهند. قطعا در منطقه، تاثیر مستقیم آن را خواهیم دید در واقع اگر برجام امضا شود احیای روابط ایران با امارات و عربستان که بیشترین تنش ها را با ما دارند بیشتر خواهد شد.

این تحلیلگر ادامه داد: در حال حاضر سخن از آغاز دور پنجم مذاکرات بین ایران و عربستان است دولت امارات در تلاش برای ترمیم و عادی سازی روابط خود با ایران است به احتمال زیاد با این ترمیم روابط و احیای مناسبات دیپلماتیک میان ایران و عربستان و امارات، ما شاهد گشایش هایی در بحران یمن خواهیم بود یقینا در دیگر عرصه ها نیز برجام بسیار فعال تر از موضوع هسته ای، اثرات سیاسی و اقتصادی اش را در سطح منطقه به جای خواهد گذاشت منتهی باید سطح توقعات را بالا نبریم بلکه در سطح منطقه باید باشد.

او اضافه کرد: برخی واقعیت ها پس از امضای برجام مشخص خواهد شد  مبنی  بر اینکه برجام چگونه می تواند در عادی سازی روابط ایران با کشورهای منطقه و فرامنطقه ای تاثیرگذار باشد.

مکی در پاسخ به این سوال که احتمال نقض مجدد این توافق احتمالی از سوی آمریکا را تا چه حد می دانید؟ عنوان کرد: همانطور که آقای ترامپ رئیس جمهور شد نه تنها برجام بلکه به سایر معاهدات بین المللی مانند معاهده آب و هوایی پاریس بی اعتنا شد تکرار این رویداد، چندان دور از ذهن نیست اما یقینا اگر دولت بعدی آمریکا بخواهد از توافقنامه برجام بار دیگر کنار برود یقینا هزینه های آن بیشتر از سال ۹۷ (زمان خروج ترامپ از برجام) خواهد بود اما همین دو، سه سالی که از دولت بایدن باقی مانده است می تواند فرصت هایی را برای ایران ایجاد کند که خروج آمریکا از برجام برایش هزینه ساز شود.

این کارشناس مسائل بین المللی تاکید کرد: اینکه جمهوری اسلامی ایران بتواند از حداکثر ظرفیت های پس از امضا برجام استفاده کند بسیار مهم است و نباید مانند سال ۹۴، بسیاری از ظرفیت ها و فرصت ها را بسوزانیم. در نتیجه استفاده از این فرصت، بستگی به درایت دولت آقای رئیسی دارد که چگونه از مزایای برجام استفاده کنند.

/شفقنا