مرتضی افقه کارشناس اقتصادی مهمترین دلیلی که تا به امروز نتوانستیم به خوبی رشد اقتصادی داشته باشیم را نداشتن مدیر باکفایت و وابستگی به فروش نفت دانست و گفت: اگر بخواهیم در کوتاه مدت تا حدودی مشکلات حل شود تنها راه آن برداشتن تحریم هاست. راهکار بلندمدت این است که حاکمیت بپذیرد نظام مدیریتی را براساس نظام شایسته سالاری برگزیند.
به گزارش اصلاحات نیوز؛ مرتضی افقه درباره چالش های فساد اقتصادی گفت: اصل قضیه محوریت تولید است. تولید است که محرک بقیه متغیرهای اقتصادی است اگر زمینه رونق تولید فراهم شود طبیعی است که اشتغال ایجاد می شود و افزایش اشتغال درآمدها را زیاد می کند همچنین تولید ملی بالا می رود و به طبع آن توزیع درآمد با اشتغال بهبود می یابد و مجموعا سطح رفاه افزایش می یابد.
وی ادامه داد: متاسفانه به شدت بودجه کشور وابسته به فروش نفت است و از طریق تجارت داخلی نمی توانیم بودجه کشور را تامین کنیم و شاهد چالش هایی از جمله فساد در اقتصاد هستیم. متاسفانه همین تولید به شدت به روابط تجاری و به تبع آن به روابط سیاسی با سایر کشورها به خصوص کشورهای غربی گره خورده است که همین باعث شده اقتصاد ما رشد و پویایی لازم را نداشته باشد و همین امر منجر به فسادهای خرد و درشت در اقتصاد شده است.
دکتر افقه در پاسخ به اینکه مهم ترین گره ای که در اقتصاد داریم، چیست؟ اظهار کرد: مهم ترین گره بی تدبیری است. چندین دهه شاهد اداره اقتصادی مملکت بودیم. اداره ایی که تمام تلاش خود را فقط بر روی فروش نفت گذاشتند و فکر می کنند غیر از فروش نفت راه دیگری برای تامین بودجه و اداره مملکت نیست منتهی نکته بسیار مهم و قابل توجه این است که با بی تدبیری، بی کفایتی همچنین با دوپینگ و درآمدهای نفتی این بی تدبیری و بی درایتی مدیران پوشش داده شد. اکنون تحریم ها باعث شده که آن درآمدهای نفتی نباشد و تمام بی کفایتی ها نشان داده شد. بنابراین، مهم ترین چالش اقتصاد ساختار تولید و توسعه حاکم بر تصمیمات اجرایی و غیراجرایی کشور است.
این استاد دانشگاه براین باور است که نظام ارزش های حاکم بر تصمیم گیران و تصمیم سازان تولیدی و توسعه ای نیست بلکه ضد تولید و ضد توسعه است. همان نظام ارزشی ضد تولید و ضد توسعه یک نظام مدیریتی ناشایسته سالاری ایجاد کرده که آن نظام هم تبدیل به یک بروکراسی ناکارآمد شده است که در این چند دهه نه تنها نتوانستیم رونق تولید و معیشت مردم را حل کنیم بلکه به شدت وابسته به نفت ماندیم و همین وابستگی باعث شده چنان در مقابل تحریم آسیب پذیر شویم که نتیجه یک مذاکره ساده که خروجی مشخصی نیز نداشت، تاثیر بسزایی در بازار داشته باشد که همین مساله باعث عدم مدیریت در بازارهای اقتصادی است.
دکتر افقه در خصوص برون رفت از این موضوع گفت: اگر بخواهیم در کوتاه مدت تا حدودی مشکلات حل شود تنها راه آن برداشتن تحریم هاست. باید مشکل تحریم ها را در کوتاه مدت حل کنیم. اما اگر مشکل تحریم ها حل شود مجددا بحث نفت می آید و دوباره داستان تکرار می شود. راهکار بلندمدت و میان مدت را باید حاکمیت بپذیرد که نظام مدیریتی را براساس نظام شایسته سالاری برگزیند نه اینکه به هرکسی که قهر کرد مدیریت اقتصاد کلان کشور را دهد.
وی تصریح کرد: مهمترین دلیلی که تا به امروز نتوانستیم به خوبی رشد اقتصادی داشته باشیم، نداشتن مدیر باکفایت و وابستگی به فروش نفت است. متاسفانه به درآمدهای نفتی وابستگی بسیاری داریم. برای اینکه رشد اقتصادی داشته باشیم باید خط تولید رونق بگیرد. برای اینکه تولید داشته باشیم باید تولیدکنندگان ما بتوانند مواد اولیه و مواد سرمایه ای را که از خارج تامین می کردند، وارد کشور کنند؛ اما وقتی ارزی نداشته باشند قطعا کار سخت می شود. بنابراین تولید تقریبا خوابیده است بخشی به خاطر تحریم ها و بخشی به خاطر ناکارآمدی های مدیریتی که بعد از جنگ تا به امروز داشته ایم.
دکتر افقه در پایان با اشاره به نقش دولت در بازار ارز خاطرنشان کرد: متاسفانه دولت منفعل است و خیلی نمی تواند مدیریت کند چون بعد از ۳ سال تحریم حتی ذخایری که داشتیم رو به اتمام است. دولت وقتی می تواند مداخله کند که تاثیر گذار بر روند قیمت ها باشد که در همین راستا نیز باید ابزاری داشته باشد. برای ارز باید به اندازه کافی بانک مرکزی ارز داشته باشد تا بتواند بازار را به تعادل برساند. بعد از ۳ سال که تقریبا همه ذخایرمان را مصرف کردیم چیزی دیگری وجود ندارد که دولت بخواهد آن را روی میز بگذارد. دولت باید فکر اساسی برای مذاکرات و رفع تحریم ها داشته باشد.
/شفقنا