جنگ علیه ایران یکی از عوامل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بود

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در شرایطی برگزار شد که سیاست خارجی دولت دونالد ترامپ، به‌ویژه جنگ علیه ایران، در کنار مسائل اقتصادی و مناقشات داخلی، به یکی از محور‌های اصلی بحث‌های سیاسی این کشور تبدیل شده بود. نتایج این انتخابات و پیروزی دموکرات‌ها، بار دیگر این پرسش را مطرح کرد که آیا مخالفت بخشی از افکار عمومی آمریکا با سیاست‌های دولت ترامپ می‌تواند بر تصمیم‌گیری‌های کاخ سفید در قبال ایران اثر بگذارد و هزینه‌های سیاسی و اقتصادی تداوم جنگ را افزایش دهد؟ در این میان، نقش کنگره و سنا، اختلاف‌نظر‌ها در اردوگاه جمهوری‌خواهان درباره نحوه مواجهه با ایران و میزان تأثیرگذاری چهره‌هایی مانند جی‌دی ونس، پیت هگست و مارکو روبیو بر سیاست خارجی دولت ترامپ، از موضوعاتی است که در ارزیابی مسیر آینده روابط تهران و واشنگتن اهمیت دارد.

از سوی دیگر نقش بنیامین نتانیاهو و جریان‌های نزدیک به او در شکل‌دهی به محاسبات امنیتی و نظامی آمریکا نیز از محور‌های مهم این بحث به شمار می‌رود. از سوی دیگر، این پرسش همچنان مطرح است که آیا تحولات سیاسی داخلی آمریکا می‌تواند زمینه‌ساز مهار تنش و بازگشت به دیپلماسی شود یا آنکه اختلافات درون دولت ترامپ و فشار‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، مسیر دیگری را پیش روی واشنگتن قرار خواهد داد. در همین زمینه و به منظور پاسخ به این پرسش‌ها با «نادر انتصار» استاد ممتاز بازنشسته علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه آلابامای جنوبی به گفت‌و‌گو پرداختیم.

نارضایتی اقتصادی و سیاسی، پایگاه انتخاباتی ترامپ را تحت تأثیر قرار داد

استاد روابط بین‌الملل در پاسخ به این پرسش که جنگ علیه ایران چه میزان در نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تأثیر داشته است؟ گفت: پیروزی حزب دموکرات، بخصوص جناح مترقی این حزب، در انتخابات میان دوره‌ای اخیر در آمریکا دلایل متفاوتی دارد که یکی از آنها فشار اقتصادی در زندگی روزمره مردم عادی آمریکا بود. از این زاویه جنگ بر علیه ایران تاثیر در نتایج این انتخابات داشت، چون این جنگ بر اقتصاد آمریکا اثرات منفی داشته است. ولی ما نباید این جنگ را به عنوان تنها تعیین‌کننده نتایج انتخابات اخیر در آمریکا بررسی کنیم و عوامل مهم دیگر را نادیده بگیریم.

مانور‌های جی‌دی ونس را باید در چهارچوب رقابت‌های داخلی حزب جمهوری خواه بررسی کنیم و نه اینکه جی‌دی ونس را طرفدار صلحی پایدار و جامع با ایران بدانیم.

انتصار با بیان اینکه شرایط دشوار اقتصادی نقش مهمی در این انتخابات داشتند، گفت: حملات رژیم ترامپ به نهاد‌های سیاسی و اجتماعی در آمریکا و کوشش ترامپ در قدرت گرایی و فساد روز افزون سیاسی نیز نقش مهمی را را این انتخابات بازی کردند.

وی درباره تأثیر نتایج انتخابات بر تصمیم‌گیری‌های جمهوری‌خواهان و شخص ترامپ گفت: برخی از جمهوری‌خواهان برای حفظ آینده سیاسی خودشان در حال فاصله‌گیری از ترامپ و ترامپیسم هستند ولی نتایج این انتخابات روی فرد معلول الحالی مانند ترامپ که شخصی جامعه ستیز و مبتلا به بیماری روانی است تاثیرگذار نخواهند بود و یا حتی ممکن است اثر منفی بر تصمیم‌گیری‌های او داشته باشد.

تغییر واقعی سیاست آمریکا نه در گفت‌و‌گو، بلکه در رفتار رهبران این کشور نمایان می‌شود

استاد ممتاز بازنشسته دانشگاه آلابامای جنوبی در پاسخ به این پرسش که کنگره و سنای آمریکا با چه ابزار‌هایی می‌توانند در برابر ترامپ و سیاست‌های جنگی او بایستند و آیا نتایج انتخابات می‌تواند به بازتعریف راهبرد واشنگتن در قبال تهران منجر شود؟ اظهار کرد: مهمترین اهرمی که کنگره آمریکا دارد کمبود یا قطع بودجه جنگ است که تا کنون از این اهرم استفاده نکرده است و به نظر من در آینده نزدیک نیز از این اهرم استفاده نخواهد کرد. با حرف، بازی کنگره آمریکا به عاملی تعیین‌کننده در بازتعریف گزینه‌های راهبردی واشنگتن در قبال تهران تبدیل نمی‌شود و ایران نیز روی کنگره نباید حساب کند. بسیاری از دموکرات‌ها نقش جنگ طلبی در سیاست خارجی آمریکا را سال‌ها است که تقویت کرده‌اند.

اسرائیل ایرانی تجزیه شده و ضعیف می‌خواه، اما تمرکز آمریکا روی تغییر ایران به کشوری غیرمستقل استانتصار در ارزیابی اختلاف‌نظر‌های درون حزب جمهوری‌خواه درباره نحوه مواجهه با ایران و نقش جی‌دی ونس در این میان گفت: اینگونه شکاف‌ها همیشه در میان سیاستمداران آمریکا وجود داشته است و خواهد داشت. این اختلافات دعوا‌های داخلی برای به دست آوردن قدرت است. گرچه افرادی مانند پیت هگست و مارکو روبیو از جنگ طلبان افراطی ضد ایران هستند، مانور‌های جی‌دی ونس را باید در چهارچوب رقابت‌های داخلی حزب جمهوری خواه بررسی کنیم و نه اینکه جی‌دی ونس را طرفدار صلحی پایدار و جامع با ایران بدانیم.

وی در پاسخ به این پرسش که بنیامین نتانیاهو و جریان‌های نزدیک به او چه میزان بر محاسبات امنیتی و نظامی کاخ سفید اثرگذارند و آیا اهداف آمریکا و اسرائیل در قبال ایران یکسان است؟ بیان کرد: بنیامین نتانیاهو و افراطیون طرفدار او در اسرائیل و آمریکا نقش مهمی و اثرگذاری بر محاسبات امنیتی و نظامی کاخ سفید داشته‌اند. ولی دولت آمریکا و به خصوص ترامپ حتی بدون در نظر گرفتن ترجیحات امنیتی اسرائیل، دولتی جنگ‌طلب و یکه‌تاز بوده است و سیاست‌های آن بر روی جلوگیری از ایرانی مستقل، آزاد و مردمی، مستقل از نظرات اسرائیل بوده و خواهد بود. اسرائیل ایرانی تجزیه شده و ضعیف می‌خواهد. تمرکز آمریکا روی تغییر ایران به کشوری غیرمستقل یعنی دنباله‌روی سیاست‌های واشنگتن است. گرچه موارد مشترکی بین سیاست‌های اسرائیل و آمریکا در مورد ایران وجود دارند ولی اهداف این دو کشور در مقابل ایران همسان نیستند.

این استاد بازنشسته علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه آلابامای جنوبی در پاسخ به این پرسش که چه عواملی می‌توانند مسیر سیاست واشنگتن در قبال ایران را به سمت مهار تنش و دیپلماسی یا اقدام نظامی سوق دهند و شاخص تغییر واقعی در تصمیم راهبردی آمریکا چیست؟ گفت: تنها شاخص تغییر واقعی در تصمیم راهبردی آمریکا در عمل رهبران این کشور است نه گفت‌و‌گو‌های بدون انتها، امضا‌های بدون اعتبار روی کاغذ، سفسطه گرایی و دروغگویی در زیر چارچوب دیپلماسی. تغییر واقعی زمانی امکان دارد که آمریکا طرف مقابل خود را کم قوه، ترسو، و کم اراده حساب نکند.