ساخت ماهواره‌بر ۱ تنی «ققنوس» /انجام تست زیرمداری پرتابگر «قائم ۱۰۵»

حسن سالاریه امروز در حاشیه مراسم افتتاحیه هفته جهانی فضا در جمع خبرنگاران، در تشریح آخرین دستاوردها، برنامه‌های پرتاب و وضعیت پروژه‌های فضایی کشور، گفت: در حوزه پرتاب ماهواره‌ها، فرایند ساخت ماهواره «پارس ۲» سال گذشته به پایان رسید و در حال حاضر برنامه پرتاب آن با جدیت در دستور کار قرار دارد و دنبال می‌شود. به محض اینکه تست‌های سازگاری میان ماهواره و ماهواره‌بر به اتمام برسد، فرایند پرتاب انجام خواهد شد.

وی با بیان اینکه در حال حاضر امکان اعلام تاریخ دقیق پرتاب وجود ندارد، دلیل آن را به پایان نرسیدن تست‌ها و تکمیل توافقات نهایی با پرتابگر عنوان کرد و یادآور شد: به محض نهایی‌شدن جزئیات، زمان دقیق اعلام خواهد شد. با این حال به احتمال بسیار زیاد این پرتاب با یک پرتابگر خارجی انجام می‌شود و در این راستا هم با پرتابگر‌هایی که پیش‌تر با آنها همکاری داشته‌ایم و هم با پرتابگر‌های جدید در حال رایزنی هستیم.

سالاریه با اشاره به آخرین وضعیت منظومه ماهواره‌ای «شهید سلیمانی» با بیان اینکه این منظومه ماهواره‌ای متشکل از ۲۴ ماهواره شامل ۱۸ ماهواره اصلی و ۶ ماهواره رزرو است، خاطر نشان کرد: فرایند ساخت این ماهواره‌ها طبق برنامه در حال انجام است. همان‌طور که وزیر ارتباطات نیز وعده داده و اعلام کرده‌اند، بر اساس آخرین گزارش‌های دریافتی از تیم سازنده، در دهه فجر امسال از ۳ نمونه دیگر از ماهواره‌های این منظومه رونمایی خواهد شد.

وی تاکید کرد: برنامه‌ریزی برای پرتاب این ماهواره‌ها انجام شده و تلاش ما بر این است که پرتاب در سال جاری صورت گیرد. البته با توجه به اینکه تست‌های سازگاری ماهواره و ماهواره‌بر باید به صورت دقیق و کامل انجام شود و موضوعات فنی خاص خود را دارد، ممکن است زمان‌بندی پرتاب مقداری جابه‌جا شود، اما پیش‌بینی قطعی ما این است که رونمایی از ۳ ماهواره مذکور حتماً در سال جاری محقق خواهد شد.

رئیس سازمان فضایی ایران از طراحی و ساخت نمونه پیشرفته‌تر کپسول‌های زیستی با قابلیت‌های ویژه هدایت، کنترل و ناوبری و با جرم بالاتر خبر داد و گفت: در تلاش هستیم تا شرایط زیستی مناسب‌تری برای حمل موجودات زنده با ابعاد بزرگ‌تر توسط کپسول‌های زیستی فراهم شود. طراحی و ساخت این کپسول زیستی پیشرفته هم‌اکنون توسط پژوهشگاه هوافضا در حال انجام است و برای آن برنامه رونمایی و پرتاب پیش‌بینی شده است که ارزیابی‌های زمانی نشان می‌دهد این پروژه برای سال ۱۴۰۶ آماده خواهد شد.

سالاریه به پیشرفت‌های کشور در زمینه پرتابگر‌ها اشاره و اظهار کرد: در حوزه پرتابگر‌های سوخت مایع، ماهواره‌بر «سیمرغ» که توسط مجموعه وزارت دفاع توسعه یافته، نمونه ارتقایافته آن پرتاب‌های آزمایشی موفقی را پشت سر گذاشته است. علاوه بر این، نسل جدید این خانواده تحت عنوان ماهواره‌بر «ققنوس» با توان حمل محموله‌های سنگین‌تر تا سقف یک تن به مدار ارتفاع پایین (LEO) توسط سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع در دست طراحی و توسعه است.

وی با اشاره به توسعه پرتابگر‌های سوخت جامد، افزود: در این بخش، خانواده ماهواره‌بر‌های «قائم» را داریم که نسل «قائم ۱۰۰» به تثبیت فناوری رسیده و اکنون نسل‌های پیشرفته‌تر شامل «قائم ۱۰۵» و «قائم ۱۲۰» توسط متخصصان نیروی هوافضای سپاه پاسداران در مرحله تحقیق و توسعه قرار دارند. پیش‌بینی ما این است که در آینده‌ای بسیار نزدیک تست‌های زیرمداری ماهواره‌بر «قائم ۱۰۵» آغاز خواهد شد.

رئیس سازمان فضایی ایران درباره ماهواره‌های پرتاب‌شده و در نوبت پرتاب، یادآور شد: ماهواره «پایا» که سال گذشته با پرتابگر روسی به فضا پرتاب شد، هم‌اکنون در وضعیت کاملاً پایدار قرار دارد و خدمات و داده‌های تصویری خود را به طور کامل ارائه می‌دهد. دو ماهواره دیگر نیز در حال حاضر مراحل تست خود را طی می‌کنند.

وی ادامه داد: علاوه بر ماهواره «پارس ۲» و منظومه شهید سلیمانی که در دست پیگیری هستند، پروژه‌های متعدد دیگری نیز در صنعت فضایی در مرحله طراحی و ساخت قرار دارند. یکی از مهمترین این پروژه‌ها، نخستین نمونه ماهواره راداری کشور است که تلاش داریم فرایند طراحی و ساخت آن امسال یا نهایتاً در سال آینده به پایان رسیده و از آن رونمایی شود.

سالاریه درباره مشارکت بخش خصوصی در صنعت فضایی کشور، گفت: در بخش بالادست صنعت فضایی یعنی ساخت ماهواره و تجهیزات پیشرفته، چندین ده شرکت دانش‌بنیان فعال هستند؛ هرچند تعداد شرکت‌های تجمیع‌کننده و سازنده کامل ماهواره محدودتر است، اما در ساخت زیرسامانه‌ها تعداد بسیار بالاتری شرکت مشغول به فعالیت هستند. همچنین در بخش پایین‌دست و حوزه خدمات مبتنی بر داده و سنجش از دور، بیش از چند صد شرکت در زمینه ارائه خدمات داده‌های ماهواره‌ای فعالیت دارند.

وی در خصوص همکاری با دانشگاه‌ها، تصریح کرد: در زمینه توسعه فناوری‌های لبه دانش، دوربین‌ها و سامانه‌هایی که هنوز در سطح شرکت‌های دانش‌بنیان تجاری‌سازی نشده‌اند، تمرکز اصلی ما بر همکاری با دانشگاه‌ها است. با هماهنگی و همکاری میان وزارت علوم، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و وزارت ارتباطات، پروژه‌هایی با سطح فناوری بالاتر و با نگاه آینده‌نگرانه به دانشگاه‌ها واگذار شده و در این راستا با چندین دانشگاه فعال در حوزه هوافضا قرارداد‌های همکاری منعقد شده است.

رئیس سازمان فضایی ایران به توسعه تعاملات منطقه‌ای اشاره و خاطرنشان کرد: ما در حوزه فضایی با کشور‌های منطقه مراودات و همکاری‌های دوطرفه داریم؛ از برخی کشور‌هایی که در بخش‌هایی از فناوری فضایی پیشروتر هستند، خدمات دریافت کرده و همکاری‌های فنی مشترک به‌ویژه از طریق بخش خصوصی داریم. از سوی دیگر، به کشور‌هایی که در این عرصه در رده‌های پایین‌تری قرار دارند، چه در زمینه انتقال فناوری و چه در ارائه داده‌ها و تصاویر ماهواره‌ای، خدمات متنوعی را از طریق ظرفیت شرکت‌های خصوصی و دانش‌بنیان ارائه می‌دهیم.