پیشبینی منفی شدن نرخ جمعیت در سال ۱۴۱۹/کاهش ۸.۸ درصدی ازدواج در سال گذشته
دبیر ستاد ملی جمعیت گفت: اگر این روند ادامه پیدا کند، در ۷۵ سال آینده، یعنی در سال ۱۴۸۰، جمعیت ایران به حدود ۳۰ میلیون نفر خواهد رسید؛ در حالی که کشورهای دیگر در کنار ما ممکن است جمعیتی ۵۰۰ میلیونی، ۸۰۰ میلیونی یا یک میلیارد نفری داشته باشند.
مرضیه وحیددستجردی با اشاره به کاهش آمار ازدواج و فرزندآوری در کشور اظهار کرد: در سال ۱۳۸۹ حدود ۸۹۰ هزار ازدواج در کشور ثبت شد، اما این تعداد در سال ۱۴۰۴ به ۴۳۱ هزار مورد رسید که تقریباً نصف شده است. کاهش تعداد ازدواجها بهطور قطع کاهش جدی فرزندآوری را نیز به دنبال خواهد داشت.
وی افزود: در طول ۲۵ سال گذشته، یعنی یک ربع قرن، با کاهش جدی میزان فرزندآوری مواجه بودهایم؛ بهطوری که در دهه ۶۰، زنان در سن باروری، یعنی ۱۵ تا ۴۹ سال، بهطور متوسط ۶.۸ فرزند به دنیا میآوردند، اما این میزان که با عنوان نرخ باروری کلی شناخته میشود، در سال ۱۴۰۴ به حدود ۱.۳۴ فرزند رسیده است.
نرخ باروری کشور به زیر سطح جایگزینی رسیده است
دبیر ستاد ملی جمعیت با بیان اینکه نرخ باروری کشور به زیر سطح جایگزینی رسیده است، تصریح کرد: وقتی نرخ باروری به ۱.۳۴ فرزند میرسد، به این معناست که جمعیت کشور در مسیر کاهش قرار گرفته است.
وحیددستجردی ادامه داد: در استان گیلان، میزان مرگومیر در سال ۱۴۰۴ با میزان ولادتها برابر شد و در سال ۱۴۰۵، تعداد مرگها اندکی از ولادتها بیشتر شده است. بهتدریج این وضعیت در سایر استانها، از جمله تهران و البرز، نیز رخ خواهد داد.
وی با اشاره به جمعیت ازدواجنکرده در سنین باروری گفت: در کشور حدود هفت میلیون و اندی مرد در گروه سنی ۲۰ تا ۵۰ سال داریم که ازدواج نکردهاند. همچنین حدود ۶.۷ میلیون زن در سنین ۱۵ تا ۴۹ سال، یعنی سن باروری، ازدواج نکردهاند. در مجموع، کمی بیش از ۱۴ میلیون نفر از افرادی که در سن باروری قرار دارند و میتوانند صاحب فرزند شوند، هنوز ازدواج نکردهاند.
دبیر ستاد ملی جمعیت تأکید کرد: مجموع این آمارها نشان میدهد که میزان ازدواج در کشور بسیار پایین است و به همین دلیل، میزان فرزندآوری نیز کاهش چشمگیری داشته است.
فاصله طولانی میان ازدواج و فرزندآوری
وحیددستجردی با اشاره به افزایش سن ازدواج و فاصله طولانی میان تولد فرزندان اظهار کرد: حتی افرادی که ازدواج میکنند، بهطور متوسط حدود ۴.۶ سال میان زمان ازدواج و تولد نخستین فرزند فاصله میاندازند. پس از آن نیز فاصله میان تولد فرزندان بعدی به حدود شش سال میرسد.
وی افزود: در حال حاضر، با افزایش سن ازدواج در میان مردان و زنان، دیر ازدواج کردن و حتی ازدواج نکردن مواجه هستیم. همچنین فاصلهگذاری طولانی میان تولد فرزندان از دیگر عواملی است که موجب شده نرخ باروری کلی کشور به حدود ۱.۳۴ فرزند برسد.
کاهش جمعیت کشور به حدود ۳۰ میلیون نفر در سال ۱۴۸۰
دبیر ستاد ملی جمعیت با هشدار درباره پیامدهای ادامه روند فعلی گفت: اگر این روند ادامه پیدا کند، در ۷۵ سال آینده، یعنی در سال ۱۴۸۰، جمعیت ایران به حدود ۳۰ میلیون نفر خواهد رسید؛ در حالی که کشورهای دیگر در کنار ما ممکن است جمعیتی ۵۰۰ میلیونی، ۸۰۰ میلیونی یا یک میلیارد نفری داشته باشند.
وحیددستجردی ادامه داد: با چنین جمعیت اندکی در مقایسه با کشورهای پرجمعیت، ممکن است دیگر وجود عینی، خارجی و هویتی به نام ایران با شرایط کنونی قابل تصور نباشد.
وی با بیان اینکه مسئله جمعیت تنها موضوعی مرتبط با کشور نیست، بلکه خانوادهها نیز در کانون این موضوع قرار دارند، اظهار کرد: مسئله اساسی این است که افراد بتوانند لذت ازدواج و فرزندآوری را درک کنند و زیبایی و لذت داشتن فرزند را تجربه کنند.
تأکید بر ترویج فرهنگ فرزندآوری در جامعه
دبیر ستاد ملی جمعیت با اشاره به موضوع مطرحشده درباره درج برچسب «فرزندان، لذت زندگی» بر کالاهای تولید داخل گفت: کالاهایی که باید در کشور تولید شوند، برچسب «فرزندان، لذت زندگی» داشته باشند؛ موضوعی که درباره آن با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز توافق کردهایم.
وحیددستجردی افزود: این موضوع در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نیز آمده است و امیدواریم هرچه زودتر، دستکم در ظاهر، شاهد اجرای آن باشیم و در عمل نیز خانوادههای ما تشکیل شوند، زنان و مردان در سن باروری با یکدیگر ازدواج کنند و صاحب فرزند شوند تا ببینند که فرزندان تا چه اندازه میتوانند موجب لذت و زیبایی زندگی باشند.