کشتی قطری معادله جدید تنگه را افشا کرد

در تازه‌ترین تحولات، سه کشتی قطری که قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند، پس از هشدار ایران از ادامه مسیر منصرف شدند.

با این حال، اندکی بعد یک کشتی قطری از مسیر نزدیک به سواحل ایران و با رعایت ترتیبات تعیین‌شده عبور کرد؛ تحولی که می‌تواند نشانه‌ای از شکل‌گیری یک الگوی عملی برای بازگشت تدریجی کشتیرانی به تنگه باشد.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز گفته است عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز «بسیار محدود» است و به رعایت ترتیبات ایران بستگی دارد. او پیش‌تر نیز تأکید کرده بود که عبور چند کشتی به معنای بازگشایی عادی تنگه نیست.

داده‌های شرکت کپلر نیز از کاهش شدید تردد در این مسیر حکایت دارد. طبق داده‌های این شرکت، تنها چهار کشتی حامل کالا روز پنجشنبه از تنگه عبور کردند.

روی دیگر این روند، ترکیب کشتی‌هایی است که همچنان از تنگه عبور می‌کنند. گزارش‌های کپلر نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از تردد‌های باقی‌مانده از مسیر‌های مورد استفاده ایران انجام می‌شود. رویترز نیز گزارش داده است که در مقاطعی از روز‌های اخیر، بخش عمده کشتی‌های عبوری از مسیر ایرانی استفاده کرده‌اند.

این تحولات به معنای آن نیست که کشور‌های عربی به‌طور رسمی حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را پذیرفته‌اند؛ اما از منظر عملی، رفتار کشتی‌های منطقه‌ای می‌تواند نشانه شکل‌گیری نوعی سازگاری با قواعد جدید عبور باشد.

به بیان دیگر، مسئله در تنگه هرمز دیگر صرفاً «باز یا بسته بودن» نیست. آنچه در حال شکل‌گیری است، وضعیتی است که در آن عبور کشتی‌ها ادامه دارد، اما در مقیاسی بسیار محدودتر و با رعایت ترتیباتی که ایران برای تردد تعیین کرده است.

اگر این روند ادامه یابد، تهران می‌تواند بدون اعلام رسمی بسته بودن تنگه، کنترل مؤثر خود بر نحوه عبور و مرور در این آبراه حیاتی را تثبیت کند؛ وضعیتی که برای بازار نفت و کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس، به همان اندازه بازگشایی کامل تنگه اهمیت خواهد داشت.