ترامپ ممکن است تصمیمی هیجانی بگیرد، اما اشغال ایران ممکن نیست

هم‌زمان با ادامه صف‌آرایی نظامی آمریکا در منطقه، افزایش هشدار‌ها درباره امنیت تنگه هرمز و گمانه‌زنی‌های تازه درباره گزینه‌های پیش روی کاخ سفید، این پرسش بیش از هر زمان دیگری مطرح شده است که آیا دونالد ترامپ ممکن است از تهدید‌های نظامی عبور کند و به سناریوی حمله زمینی علیه ایران بیندیشد؟

دیاکو حسینی، از مدیران پیشین مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری و تحلیلگر روابط بین‌الملل، معتقد است این سناریو نه نمایش قدرت، بلکه «اشتباهی وحشتناک» است.

به گفته او، حتی اشغال بخشی از خاک، جزایر یا سواحل ایران نیز نه توان بازدارندگی تهران را از بین می‌برد و نه امتیازی برای آمریکا در مذاکرات ایجاد می‌کند؛ بلکه هزینه‌های جنگ را برای واشنگتن و متحدانش به‌شکلی بی‌سابقه افزایش می‌دهد.

تصرف جزایر، دست آمریکا را پُر نمی‌کند

دیاکو حسینی درباره احتمال، نوع و شدت هرگونه حمله زمینی آمریکا به خاک ایران گفت: «تصمیم برای حمله زمینی کاملاً بستگی به این دارد که آیا طرف آمریکایی تصور می‌کند حمله زمینی بهای قابل تحملی برای آمریکا خواهد داشت یا نه؛ و اینکه آیا این حمله به تسلط آمریکا بر تنگه هرمز کمک می‌کند یا خیر.»

او افزود: «پرسش دیگر این است که آیا چنین حمله‌ای می‌تواند عامل پایان حملات ایران به کشتی‌هایی باشد که از ضوابط تعیین‌شده تخلف می‌کنند؟ همچنین آیا تصرف بخش یا بخش‌هایی از خاک یا جزایر ایران، به بهبود موقعیت مذاکراتی آمریکا کمک می‌کند یا نه؟ تقریباً هیچ‌کس نمی‌تواند با قطعیت به این مجموعه پرسش‌ها در آمریکا پاسخ دهد.»

این تحلیلگر روابط بین‌الملل حمله زمینی به ایران را خطایی راهبردی دانست و گفت: «تصمیم به حمله زمینی به ایران نه‌تنها خطای محاسباتی، بلکه یک خطر بزرگ است؛ چراکه حتی اگر آمریکا بتواند با برتری موقت نظامی، بخشی از جزایر یا سواحل را اشغال کند، امکان نگه‌داشتن آنها را ندارد.»

حسینی ادامه داد: «سواحل ایران طول و عمق راهبردی زیادی دارد. ایران می‌تواند در قالب حملات تلافی‌جویانه، ضربات سنگینی به نیرو‌های متجاوز آمریکایی وارد کند.»

حمله زمینی و تحریک ملی‌گرایی

او افزود: «اقدام نظامی علیه خاک ایران، بیش از هر چیز حس ملی‌گرایی ایرانیان را تحریک می‌کند و حمایت ملی به وجود می‌آورد؛ حمایتی که در نهایت تاب‌آوری ایران در برابر اشغالگری را به‌شدت افزایش خواهد داد.»

این کارشناس سیاست خارجی در ادامه با اشاره به پیامد‌های دیپلماتیک حمله زمینی گفت: «امکان ندارد ایرانیان با توجه به فرهنگ و تاریخ خود، در شرایطی که بخشی از خاک کشور تصرف شده باشد، وارد مذاکره شوند.»

او تأکید کرد: «اگر هم مذاکره‌ای اتفاق بیفتد، امکان ندارد ایران حاضر شود امتیاز‌های ویژه‌ای به آمریکا بدهد. در واقع، حمله زمینی موضع ایران را سخت‌تر خواهد کرد.»

حسینی گفت: «این اقدام از دید تحلیلی کاملاً اشتباه است و چه‌بسا اشتباهی بسیار وحشتناک برای آمریکایی‌ها خواهد بود. خیال خام ترامپ، تسخیر و تصرف ایران است؛ اما هر شخصی که اندکی با جغرافیای منطقه آشنا باشد، تشخیص می‌دهد اشغال جزایر یا سواحل ایران نمی‌تواند مانع از حملات ایران برای حراست از خاک کشور شود.»

احتمال تصمیم‌های هیجانی ترامپ

حسینی در عین حال درباره احتمال عملی شدن این سناریو هشدار داد و گفت: «ترامپ عادت دارد تصمیم‌های عجولانه، مطالعه‌نشده، احساسی و هیجانی بگیرد؛ به این امید که قوانین و قواعد تاریخی را در هم بشکند و تجربه‌ای کاملاً جدید ایجاد کند.»

او افزود: «با این دیدگاه، احتمال اینکه آمریکا واقعاً تصمیم بگیرد دست به چنین حمله‌ای بزند، وجود دارد.»

کشور‌های عرب، نخستین بازندگان جنگ

این کارشناس روابط بین‌الملل درباره واکنش احتمالی کشور‌های عربی منطقه به تشدید تنش‌ها گفت: «کشور‌های عربی قربانی وضعیت موجود هستند و به دلیل میزبانی از پایگاه‌های آمریکایی، همین حالا هم به جنگ وارد شده‌اند.»

او افزود: «گزارش‌های مختلف نشان می‌دهد کشور‌های عربی دست به برخی اقدام‌های نظامی علیه ایران زده‌اند، اما همه کشور‌های حاشیه جنوبی خلیج فارس به‌شدت در برابر حملات ایران آسیب‌پذیر هستند.»

حسینی تأکید کرد: «هزینه‌ای که این کشور‌ها در صورت تشدید جنگ پرداخت خواهند کرد، بسیار گسترده خواهد بود. تا زمانی که تنش ایران و آمریکا ادامه دارد، به نفع کشور‌های عرب منطقه است که بیش از این درگیر مناقشات نشوند.»

او گفت: «اسرائیلی‌ها از وضعیتی که ایران با آمریکا درگیر است، منتفع می‌شوند.»

اسرائیل در انتظار گسترش جنگ

حسینی افزود: «اسرائیل فعلاً در کنار ایستاده و همکاری اطلاعاتی با آمریکا دارد، اما ورود اسرائیل به جنگ در صورت گسترده‌تر شدن آن دور از ذهن نیست.»

او ادامه داد: «به محض ورود اسرائیل، حملات تلافی‌جویانه ایران به اسرائیل نیز از سر گرفته می‌شود.»

این تحلیلگر روابط بین‌الملل گفت: «وضعیت فعلی برای اسرائیل، وضعیتی بهینه است؛ زیرا مستقیم وارد جنگ نشده است. با این حال، بعید نیست بنیامین نتانیاهو برای آرام کردن وضعیت داخلی اسرائیل، مداخلاتی در جنگ داشته باشد.»