مذاکره نه خیانت است، نه ضعف، بلکه بخشی از عقلانیت حکمرانی است

احمد بخشایش اردستانی گفت: مذاکره ذاتا به معنای کش ‌و قوس، چانه‌زنی، امتیاز گرفتن و امتیاز ندادن است. مذاکره یعنی تلاش برای اینکه با حداقل هزینه، حداکثر منفعت را برای کشور به دست بیاورید. این کار نه خیانت است، نه ضعف، بلکه بخشی از عقلانیت حکمرانی است. در چنین شرایطی، اینکه برخی در داخل همان شعارهایی را تکرار کنند که عملا به نفع تندروهای بیرونی و جنگ‌طلبان تمام می‌شود، به نظرم درست نیست.

من گاهی در برخی تجمعات که شرکت می‌کنم یا آنها را می‌بینم، واقعا دلم می‌گیرد؛ اینکه علیه مسوولان کشور، علیه روسای قوا یا چهره‌های مذاکره‌کننده، با ادبیاتی تند و تخریبی شعار داده شود، به انسجام ملی آسیب می‌زند. ما چرا باید با سرمایه‌های خودمان این گونه رفتار کنیم؟ ممکن است کسی با یک مقام یا یک مذاکره‌کننده اختلاف نظر داشته باشد، اما این اختلاف‌نظر نباید به تخریب و اتهام‌زنی تبدیل شود.

اگر قرار است کسی برای دفاع از منافع ملی پشت میز مذاکره برود، باید امکان گفت‌وگو و چانه‌زنی هم برای او فراهم باشد. اینکه از ابتدا او را متهم کنیم، دستش را ببندیم و فضای داخلی را علیه او بسیج کنیم، عملا قدرت چانه‌زنی کشور را کاهش می‌دهد. این نوع اتهام‌زنی‌ها را من بی‌خردی سیاسی می‌دانم. در این تجمعات و فضاها باید مراقب عناصر وحدت‌شکن بود و اجازه نداد دو قطبی‌های مخرب، جای منافع ملی را بگیرند. کمیسیون امنیت ملی هم باید دقیقا در همین مسیر حرکت کند. این کمیسیون تا امروز هم زحمت کشیده و هم در سیاست خارجی و هم در سیاست داخلی کار کرده، اما به نظر من در دو سال آینده باید تصمیم‌سازی‌های عقلانی‌تری داشته باشد و کشور را نه به سمت جنگ، بلکه به سمت آرامش هدایت کند.

ما باید با جهان بسازیم. ما نمی‌توانیم خودمان را از جهان جدا کنیم. کشور مثل راننده‌ای نیست که فقط به مهارت خودش تکیه کند و بگوید دیگران هر طور خواستند حرکت کنند. اطراف ما ده‌ها کشور و بازیگر منطقه‌ای و جهانی وجود دارند که هر کدام منافع و محاسبات خودشان را دارند. بنابراین ما ناگزیر از تعامل، تنظیم روابط و فهم موازنه‌ها هستیم. 

در رابطه با امریکا نیز من معتقدم این تنش‌ها در نهایت به مذاکره ختم می‌شود. اصولا هیچ جنگی بدون آنکه جایی به گفت‌وگو و مذاکره برسد، پایان پیدا نمی‌کند. من افق یک جنگ بلندمدت و تمام‌عیار میان ایران و امریکا را خیلی محتمل نمی‌بینم، اما درگیری‌های محدود، مقطعی و فرسایشی را ممکن می‌دانم. این درگیری‌ها تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که نوعی تعادل شکل بگیرد و هر دو طرف به این جمع‌بندی برسند که هزینه ادامه تنش بیش از فایده آن است.