تدوین نظام‌نامه اخذ عوارض زیست‌محیطی در تنگه هرمز

شینا انصاری درباره جزئیات دریافت عوارض زیست‌محیطی از کشتی‌های عبوری تنگه هرمز اظهار کرد: هنوز قیمت‌گذاری نهایی این خدمات انجام نشده و طرح در مرحله بررسی و تدوین قرار دارد، اما بخشی از مصادیق آن به آسیب‌های محیط‌زیستی ناشی از تردد کشتی‌ها و مخاطراتی که متوجه اکوسیستم‌های دریایی می‌شود، مربوط است.

وی افزود: آنچه در حال حاضر مطرح است صرفاً دریافت عوارض نیست، بلکه مجموعه‌ای از خدمات دریایی، ایمنی و زیست‌محیطی است که از سوی کشور‌های ساحلی ارائه می‌شود و چارچوب آن در حال تدوین است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تشریح مبانی حقوقی این موضوع گفت: برخلاف تنگه‌هایی که مشمول نظام عبور ترانزیتی در آب‌های آزاد هستند، تنگه هرمز در محدوده آب‌های سرزمینی و مناطق تحت حاکمیت ایران و عمان قرار دارد و بر همین اساس، کشور‌های ساحلی می‌توانند در قبال خدماتی که برای حفظ ایمنی، امنیت و محیط زیست ارائه می‌کنند، هزینه دریافت کنند.

انصاری افزود: خدماتی مانند هدایت و راهبری کشتی‌ها، سیگنال‌دهی دریایی، نظارت بر تردد و همچنین اقدامات لازم برای جلوگیری از آسیب‌های زیست‌محیطی از جمله مواردی است که می‌تواند مبنای دریافت این هزینه‌ها قرار گیرد.

این مقام مسئول تصریح کرد: آسیب‌های انباشته‌شده به محیط زیست خلیج فارس از زمان جنگ نفتکش‌ها در دهه ۱۹۸۰، جنگ‌های خلیج فارس و همچنین درگیری‌های اخیر، ضرورت تأمین منابع مالی برای حفاظت و بازسازی اکوسیستم‌های آسیب‌دیده را دوچندان کرده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: با دستور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، حدود دو هفته پیش تدوین «نظام‌نامه اخذ خدمات زیست‌محیطی در تنگه هرمز» آغاز شد و پیش‌نویس اولیه آن طی روز‌های اخیر آماده شده است.

به گفته وی، این پیش‌نویس پس از بررسی در شورای معاونان سازمان و تأیید رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، برای طی مراحل قانونی به مراجع ذی‌ربط ارسال خواهد شد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درباره شاخص‌های در نظر گرفته‌شده برای محاسبه این هزینه‌ها گفت: ظرفیت ناخالص کشتی، نوع کشتی، نوع محموله، میزان ریسک بالقوه آلودگی، حجم انتشار آلاینده‌های هوا، نوع سوخت مصرفی، سن شناور، سابقه تخلفات زیست‌محیطی و میزان انطباق با الزامات کنوانسیون‌های بین‌المللی از جمله معیار‌هایی است که در این نظام‌نامه لحاظ شده است.

این مقام مسئول افزود: برای هر یک از این شاخص‌ها ضرایب مشخصی در نظر گرفته شده و نوع محموله، احتمال آسیب به زیستگاه‌های حساس دریایی و سایر مخاطرات زیست‌محیطی نیز در فرمول نهایی محاسبه هزینه‌ها لحاظ شده است.

وی در پایان تأکید کرد: درباره مبلغ نهایی عوارض و همچنین نحوه دریافت آن هنوز تصمیم‌گیری نشده و پیشنهاد‌های اولیه پس از بررسی در مراجع ذی‌صلاح و دستگاه‌های مرتبط اعلام خواهد شد.