استراتژی نتانیاهو؛ تحقیر نظامی و وحشت‌افکنی در منطقه

حسین آجرلو در خصوص وضعیت موجود بین اسرائیل و ایالات متحده گفت: ترامپ و نتانیاهو در حوزه راهبردی با یکدیگر اختلاف‌نظر ندارند. آنها ایران و محور مقاومت را تهدید تلقی می‌کنند و معتقدند باید این تهدید را از بین برد؛ اما بار‌ها نشان داده شده که این دو در حوزه‌های تاکتیکی با یکدیگر اختلاف‌نظر‌هایی دارند. اگر به برخی اشارات ترامپ در توییت‌هایش اتکا کنیم، می‌توان نتیجه گرفت که نگاه نتانیاهو، نگاهی داخلی‌تر به موضوعات است. بحث شمال اسرائیل و امنیت در این منطقه، یک بحث دوحزبی است و حتی عقب‌نشینی از ضاحیه، با واکنش تند اپوزیسیون اسرائیل روبه‌رو شد و افرادی مثل آویگدور لیبرمن و نفتالی بنت اقدام نتانیاهو را زیر سوال بردند. این موضوع نشان می‌دهد که اسرائیل حتی درون کابینه خود با دوگانگی روبه‌رو است؛ تا جایی که بن‌گویر عملاً اعلام کرده لازم است نتانیاهو در برخی مسائل به ترامپ «نه» بگوید.

وی در خصوص دیدگاه ترامپ افزود: نگاه ترامپ به موضوعات، بین‌المللی‌تر است. او معتقد است می‌تواند از طریق دیپلماسی، برخی اهداف خود درباره ایران را محقق کند. اما نتانیاهو در این بخش با ترامپ اختلاف‌نظر دارد و تلاش می‌کند مسئله شمال اسرائیل را در همین مرحله که هنوز توافقی بین ایران و آمریکا شکل نگرفته حل کند. در واقع نتانیاهو نگران است در چارچوب توافق آمریکا و ایران، رژیمی از روابط بین لبنان و اسرائیل شکل بگیرد که مانع از دستِ باز او برای حملات علیه حزب‌الله شود.

این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به تأثیر مداخله‌جویانه اسرائیل بر مناسبات فعلی ایران و آمریکا گفت: از ابتدای افت‌وخیز‌ها در روابط ایران و آمریکا، شخص نتانیاهو یک متغیر برهم‌زننده بوده است. آمریکای ترامپ شاید به لحاظ استراتژیک نیازی به درگیر شدن در مسائل منطقه یا اقدام نظامی علیه ایران نداشت، اما نتانیاهو مدام دیپلماسی را تخریب می‌کند تا ایالات متحده را وارد درگیری‌های نظامی کند. یکی از اهداف اصلی نتانیاهو، پیاده کردن «استراتژی چمن‌زنی» است؛ او می‌خواهد سطح قدرت نظامی ایران را تا حدی پایین بیاورد که حداقل تا چند سال، قادر نباشد علیه اسرائیل اقدام خاصی انجام دهد. در واقع رویکرد نتانیاهو، «تحقیر نظامی» است.

وی افزود: نتانیاهو می‌خواهد با بالا بردن عمدی سطح تنش در لبنان، دو کار انجام دهد: اول اینکه اجازه ندهد توافقات احتمالی ایران و آمریکا دستش را در لبنان ببندد و دوم اینکه تلاش می‌کند ایران را در آستانه واکنش قرار دهد تا خروجیِ آن، افزایش تنش بین ایران و آمریکا باشد. نظم منطقه‌ایِ مطلوبِ نتانیاهو، نظم از طریق «قدرت وحشت‌افکنی» است. پیام او به سوریه، ترکیه و ایران این است که پروژه غزه و تخریب زیرساخت‌ها را پیش خواهد برد. اسرائیل می‌خواهد نقش «موازنه‌گر نظم منطقه» را با همراهی ایالات متحده به دست بیاورد. در ادبیات سیاسی آنها مدام تکرار می‌شود که ما شرایطی را ایجاد می‌کنیم که دشمنانمان دیگر فضای زندگی هم نداشته باشند.

این استاد روابط بین‌الملل در خصوص اهمیت پیمان ابراهیم در تحولات اخیر گفت: به نظر می‌رسد در شرایط فعلی، اسرائیل فرصت را مغتنم می‌بیند که عادی‌سازی را در مناطق مختلف پیش ببرد. نتانیاهو از طریق تماس‌های مداومی که با ترامپ و حلقه اطرافیان او دارد، بحث پیمان ابراهیم را وارد ادبیات مذاکرات با ایران کرده است. نتانیاهو می‌خواهد حزب‌الله را وادار کند بین دو گزینه یکی را انتخاب کند: یا با دولت برای عادی‌سازی موافقت کند یا شیعیان را تنبیه کند.

وی تصریح کرد: نتانیاهو و تیم وی موفق شده‌اند یک «فیلتر شناختی» بر اساس منافع اسرائیل برای ترامپ ایجاد کنند و ترامپ بر اساس همین فیلتر تصمیم‌گیری می‌کند. این فیلتر‌های شناختی از طریق شخصیت‌هایی مانند استیو ویتکاف و جرد کوشنر گرفته تا سرمایه‌گذاران اسرائیلی، اندیشکده‌ها و سناتور‌های جمهوری‌خواه به ترامپ می‌رسد. در کل از نظر نتانیاهو هر توافقی در منطقه غرب آسیا که منجر به تثبیتِ یک بازیگر شود، اشتباه است. بحث تخریب دیپلماسی با ایران نیز در همین راستاست و اسرائیل نمی‌خواهد شرایط فعلیِ در حال گذار، به تثبیت برسد.