چه‌خبر از رتبه‌بندی معلمان؟

علی باقرزاده روز سه شنبه در نشست خبری در خصوص آخرین وضعیت آیین‌نامه جدید قانون نظام رتبه بندی معلمان اظهار کرد: قانون نظام رتبه‌بندی معلمان در ۳۱ شهریور ۱۴۰۰ از سوی مجلس شورای اسلامی ابلاغ شد و در مرحله نخست، تطبیق شایستگی‌ها با مفاد قانون انجام گرفت، اکنون با گذشت حدود چهار سال از اجرای قانون، وارد مرحله ارتقای رتبه معلمان شده‌ایم.

وی با بیان اینکه اهداف اصلی قانون رتبه‌بندی، ارتقای کرامت و جایگاه معلم، استقرار نظام پرداخت بر اساس شایستگی و تقویت رضایتمندی معلمان است، افزود: قانونگذار با این رویکرد تلاش کرده است نظامی عادلانه و حرفه‌ای برای سنجش و ارتقای معلمان طراحی کند.

رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری درباره مشمولان این قانون اظهار کرد: تمامی معلمان مشمول قانون رتبه‌بندی هستند و معلم کسی است که رسالت آموزش را بر عهده دارد، تقریباً هر فردی که واجد شرایط باشد، حتی اگر در پست‌های سازمانی مختلف فعالیت کرده باشد، می‌تواند مشمول این قانون شود.

باقرزاده با اشاره به مبانی ارزیابی در نظام رتبه‌بندی گفت: قانون چهار نوع شایستگی را پیش‌بینی کرده است که شامل شایستگی عمومی مانند اخلاق و رفتار حرفه‌ای، شایستگی تخصصی مرتبط با صلاحیت‌های فردی، شایستگی‌های آموزشی و شایستگی‌های پژوهشی می‌شود، نظام رتبه‌بندی تلاش می‌کند سطح این شایستگی‌ها را مشخص و معلمان را بر اساس آن طبقه‌بندی کند.

وی ادامه داد: بر همین اساس، معلمان در پنج سطح آموزشیار معلم، مربی معلم، دانشیار معلم، استادیار معلم و استاد معلم رتبه‌بندی می‌شوند، کسب رتبه بالاتر مستلزم حداقل پنج سال خدمت در هر یک از رتبه‌ها است.

رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری با اشاره به تبصره‌های قانونی گفت: در ماده پنج قانون، تبصره‌ای پیش‌بینی شده که بر اساس تشخیص قانونگذار، افرادی که به‌صورت تمام‌وقت در مناطق محروم، مدارس استثنایی، دوره ابتدایی، مناطق مرزی و مناطق عشایری خدمت می‌کنند، مشمول تسهیلات ویژه می‌شوند، به ازای هر یک سال خدمت در این مناطق، سه ماه از دوره توقف برای ارتقای رتبه کسر خواهد شد.

باقرزاده توضیح داد: معلمی که در ۳۱ شهریور رتبه‌بندی شده و چهار سال در این مدارس تبصره اشتغال داشته است، از ۳۱ شهریور می‌تواند درخواست ارتقای رتبه بدهد و در صورت احراز شرایط، رتبه بالاتر به وی اختصاص می‌یابد.

وی با اشاره به نقش هیات ممیزه در نظام رتبه‌بندی گفت: قانون‌گذار هیات ممیزه را پیش‌بینی کرده است و وظیفه این هیات، اندازه‌گیری سطح شایستگی‌های معلمان با سازوکار‌های مشخص و اختصاص رتبه متناسب است، اعضای هیات ممیزه باید افراد واجد شرایط، ارزیاب حرفه‌ای و دارای حداقل ۳۵ سال سن باشند تا بتوانند به شناخت دقیق‌تری از عملکرد معلمان برسند.

رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری ابزار اصلی ارزیابی را پوشه‌کار معلم دانست و افزود: پوشه‌کار مجموعه‌ای از فعالیت‌های همکاران است که از طریق آن، هیات ممیزه شناخت لازم را به دست می‌آورد. این پوشه شامل مشاهده مستقیم تدریس، مصاحبه با معلم و شواهد و مستندات و مدارکی است که معلم ارائه می‌کند.

باقرزاده با اشاره به تدوین آیین‌نامه و شیوه‌نامه اجرایی قانون رتبه‌بندی گفت: مجموعه‌ای از راهنما‌ها تهیه شده و نحوه بارگذاری مدارک در اختیار معلمان قرار گرفته است. برای هر سطح رتبه، امتیازات مشخصی تعریف شده و مجموع امتیازات رتبه‌بندی ۱۰۰۰ امتیاز است که ۵۰۰ امتیاز به شایستگی‌های رفتاری و ۵۰۰ امتیاز به مدارک، مستندات و شواهد اختصاص دارد. علاوه بر این، ۳۰ امتیاز نیز به‌صورت تشویقی برای معلمان در نظر گرفته شده است.

وی افزود: آیین‌نامه اجرایی برای سه گروه از افراد سازوکار مشخص دارد؛ نیرو‌هایی که به‌تازگی استخدام می‌شوند، افرادی که به هر دلیلی تاکنون رتبه‌بندی نشده‌اند و همچنین افرادی که رتبه‌بندی شده‌اند.

رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری تأکید کرد: مسئولیت ارائه اطلاعات و مدارک برای رتبه‌بندی بر عهده خود معلم است و بارگذاری مدارک و مستندات باید توسط شخص انجام شود.

۲۸۲ هزار معلم حایز رتبه بندی

وی با اشاره به اینکه در این طرح معلمانی که از ۳۱ شهریورماه به بعد که ۵سال فعالیت آنان سپری شده مشمول رتبه بندی می‌شوند خاطر نشان کرد: طبق آخرین آمار‌ها امسال ۲۸۲ هزار معلم حایز رتبه بندی و مشمول بارگذاری مدارک می‌شوند.

باقرزاده در خصوص تبصره ماده ۵ نیز گفت: در این آیین نامه معلمانی که یک سال تمام وقت (۲۴ساعت) تدریس را در دوره ابتدایی یا متوسطه، مدارس استثنایی، مناطق محروم، مناطق مرزی و مناطق عشایری داشته باشند نیز مشمول این تبصره می‌شوند.

به گفته وی به ازای هر یک سال تدریس ۳ ماه توقف در زمان ۵ ساله رتبه بندی آنان لحاظ می‌شود.

وی با اشاره به اینکه قانونگذار برای بررسی صلاحیت معلمان، هیات ممیزه‌ای را در نظر گرفته است گفت: وظیفه هیات ممیزه در تمامی سطوح شایستگی معلمان را بررسی می‌کند.

باقرزاده ادامه داد: در این انتخاب در مرحله نخست مدیر مستقیم فرد مهم‌ترین ارزیابی شخص را بر عهده دارد، سپس انجمن اولیا مدارس، راهبران تربیتی و گروه‌های آموزشی، یک فرد واحد شرایط ارزیابی حرفه‌ای از افراد معتبر آموزش و پرورش (۳۵ سال سن با حداقل ۱۵سال سابقه) نمایندگان حراست و گزینش نیز در این انتخاب مشارکت دارند.

مشاور وزیر آموزش وپرورش تصریح کرد: ابزار‌های مورد ارزیابی شامل پوشه کار (مجموعه فعالیت روزانه معلمان) است.

باقرزاده گفت: در ماده یک قانون معلمان، دبیر، مشاور، نیرو‌های توانبخشی، مدیران، معاونین مدارس شامل رتبه بندی می‌شوند که می‌توانند امسال مدارک خود را بارگذاری کنند، همچنین این طرح برای تمام کسانی که طبق قانون برای آنان لفظ معلم در نظر گرفته شده از وزیر تا کارشناس را شامل می‌شود که می‌توانند اقدامات لازم را انجام دهند.

به گفته وی در این طرح معلمانی که از ۳۱ شهریورماه به بعد که ۵ سال از فعالیت آنان سپری شده مشمول رتبه بندی می‌شوند.