افزایش پذیرش دانشجوی پزشکی، خطای استراتژیک و تهدید کیفیت نظام سلامت

دکتر محمد رئیس‌زاده در نشست هم‌اندیشی افزایش ظرفیت پزشکی که با حضور معاونین آموزشی و فرهنگی ـ دانشجویی وزارت بهداشت برگزار شد، گفت: در حالی که از زمان تاسیس دانشکده پزشکی تهران در سال ۱۳۱۳ تا سال ۱۴۰۰ ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی متناسب با زیرساخت‌ها و رعایت استاندارد‌های کیفی به ۸۵۰۰ نفر رسید در طی چهار سال اخیر هم ۸۵۰۰ نفر به این ظرفیت افزوده شد.

وی با اعلام هشدار قرمز در این رابطه افزود: افزایش ظرفیت بحران پزشکی را عمیق‌تر می‌کند؛ از بی‌توازنی آزموشی تا تهدید سلامت ملی است.

رئیس کل سازمان نظام پزشکی ادامه داد: امروز سازمان نظام پزشکی کشور ضمن تشدید هشدار‌های قبلی خود دو بحران موازی را که ریشه در سیاست افزایش بی‌رویه ظرفیت پذیرش پزشکی دارد، مطرح می‌کند؛ اول پارادوکس خطرناک عدم پرشدن ظرفیت رشته‌های حیاتی تخصصی و دوم نابودی تدریجی کیفیت آموزش پزشکی؛ ادامه این روند نه تنها کمبود پزشک را درمان نمی‌کند بلکه نظام سلامت را به سوی یک فروپاشی کیفی سوق می‌دهد.

رئیس‌زاده در ادامه اضافه کرد: صد‌ها پزشک عمومی بیکار در کنار هزاران صندلی خالی دستیاری سندی است بر یک تناقض ویرانگر. برخلاف ادعا‌های گمراه‌کننده مبنی بر کمبود مطلق، کشور ما با یک معمای بحرانی روبه‌روست؛ هم اکنون حدود ۱۰۷ هزار و ۲۰۰ پزشک عمومی در کشور داریم. همچنین ۶۹ هزار و ۲۹۲ پزشک متخصص و بالاتر در کشور داریم که با احتساب دانشجویان پزشکی در حال تحصیل، سرانه پزشک به جمعیت در پایان برنامه هفتم توسعه قطعا بیش از ۲۳ در ۱۰ هزار نفر است.

وی همچنین اظهار کرد: با این وجود در آزمون دستیاری امسال ظرفیت رشته‌های خط مقدم سلامت به شکل فاجعه‌باری خالی ماند. به طوری که ظرفیت رشته تب اورژانس ۱۰ درصد، رشته اطفال ۲۲ درصد، رشته بیهوشی ۳۲ درصد و رشته عفونی ۱۵ درصد پر شد. آمار کلی نشان می‌دهد سال گذشته از ۵۴۰۰ صندلی دستیاری، ۲۰۶۹ صندلی خالی ماند.

رئیس‌زاده همچنین با اشاره به خروج پزشکان از حرفه پزشکی گفت: برآورد‌ها نشان می‌دهد حداقل ۳۰ هزار پزشک به دلیل شرایط ناپایدار اقتصادی و نبود چشم‌انداز، به مشاغل غیرپزشکی روی آورده‌اند. حال سوال این است که رشته این فاجعه کجاست؟.

رئیس کل سازمان نظام پزشکی اضافه کرد: این وضعیت بی‌تردید نتیجه مستقیم سیاست‌های شتاب‌زده و غیرکارشناسی است به طوری که انگیزه‌ای برای ورود به دوره‌های تخصصی نمانده است. در این باره باید گفت که دوره دستیاری سخت و طولانی در کنار عدم تناسب تعرفه‌ها با مسئولیت و زحمت پزشکان هرگونه انگیزه اقتصادی و حرفه‌ای برای ورود به رشته‌های حیاتی، اما پرزحمت را از بین برده است.

او اضافه کرد: افزایش دو برابری ظرفیت پذیرش پزشکی عمومی در سه سال اخیر بدون ایجاد زیرساخت‌های آموزشی لازم تنها موجی از پزشکان عمومی بی‌چشم‌انداز را ایجاد کرده که نه جذب تخصص می‌شوند و نه در نظام سلامت فعلی جایگاه مناسبی دارند.

رئیس‌زاده هشدار داد: توجه به کمیت به بهای قربانی شدن کیفیت باید مورد توجه قرار گیرد. این افزایش ظرفیت در حالی اتفاق افتاده که به اعتراف مسئولان وزارت بهداشت هیچ حمایت مالی موثری از دانشگاه‌ها برای جبران این افزایش نشده است و سیستم از کمبود فضای آموزشی، تجهیزات و هیات علمی رنج می‌برد.

او همچنین با بیان این‌که در صورت ادامه این روند سازمان نظام پزشکی ناچار به انجام اقداماتی قاطع خواهد بود، اظهار کرد: سازمان نظام پزشکی به عنوان بازوی مشورتی و ناظر در کیفیت نظام سلامت در صورت عدم توقف این سیاست‌های مخرب و عدم توجه به هشدار‌های مکرر اقدام خواهد کرد.

وی در پایان صحبت‌های خود گفت: سازمان نظام پزشکی کشور به نمایندگی از جامعه نخبگان سلامت بار دیگر هشدار می‌دهد که اولویت‌دهی به کمیت بی‌کیفیت نه تنها پاسخگوی نیاز‌های مردم نخواهد بود بلکه با تولید پزشکان ناکارآزموده و خالی ماندن کرسی‌های تخصصی حیاتی، آینده سلامت ایران را به مخاطره می‌اندازد. براین اساس از تمام نهاد‌های نظارتی و رسانه‌ها می‌خواهیم در افشای این خط‌ای استراتژیک پیشگام شوند.