ایران باید طی 10 سال آینده از «انزوای ژئوپولتیکی» خارج شود

به گزارش اصلاحات نیوز؛ عبدالرضا فرجی‌راد در گفت وگو با خبرنگار شفقنا آینده در پاسخ به این سوال که در یک دهه گذشته سیاست خارجی ایران چالش های مهمی پیش رو داشت. با توجه به این کش و قوس ها در روابط بین الملل و روابط ایران و همسایگان اش، چه چالش های مهمی برای دهه پیش رو در حوزه سیاست خارجی ایران پیش بینی می کنید؟ اظهار داشت: ما در ژئوپولتیک واژه ای به نام «استراتژی ژئوپولتیک» داریم. براساس تعریفی که از استراتژی ژئوپولتیک می شود شرح وظایف حکومت ها در سیاست خارجی مشخص می شود و براساس این شرح وظیفه است که حکومت ها جایگاه خود را در منطقه و در جهان تثبیت می کنند. ما کشوری باستانی و تاریخی و دینی با ظرفیت هایی بالا هستیم که از گذشته های دور به سرزمین ما توجه می شد و از نظر جغرافیایی در موقعیتی ویژه و در جایگاهی چهارراهی قرار داشتیم به ویژه که این جایگاه روز به روز اهمیت بیشتری پیدا می کند. با جنگ اوکراین دیدید که دالان های بهتر و بیشتری باز می شود. امروز هم در کمبود نفت و گاز در جهان و در توافق هسته ای دیدید که چه توجهی به ایران وجود دارد پس براساس این معیار ها باید استراتژی ژئوپولتیکی ما یعنی شرح وظایف در سیاست خارجی را تنظیم کنیم. یکی از مواردی که باید به آن دقت کنیم این است که ما باید شرح وظیفه ای را تدوین کنیم و به اجرا بگذاریم که قدرت منطقه ای ما از زمینه ها و جنبه های مختلف تثبیت شود.

باید بتوانیم بیشتر از وضعیت فعلی از انزوا خارج شویم

وی افزود: وقتی قدرت نظامی هستیم و موشک و پهباد داریم این یک بعد کار است و خوب است اما آیا زمینه های دیگری هم وجود دارد که باید برای تثبیت قدرت منطقه ای روی آن کار شود؟ بله! آن اقتصاد است و اهمیتی بیش از بقیه بخش ها دارد. وقتی آماری و شاخص هایی می دهند که درامد سرانه در ایران به طور مثال دو هزار و نهصد یا سه هزار دلار است یا در عمان پنج هزار دلار یا در قطر بیش از هزار دلار و در پاکستان نزدیک به هزارو پانصد دلار است این نشان می دهد که در جایگاه منطقه ای آن کد منطقه ای که باید تثبیت کنیم هنوز جا نیفتاده است و باید برایش تلاش کنیم. برای تلاش چه باید کرد؟ باید ژئوپولتیک خود را باز کنیم. یعنی باید بتوانیم بیشتر از وضعیت فعلی از انزوا خارج شویم، بیشتر انزوای اقتصادی مد نظر من است.

ما در دهه آینده باید قدرت اقتصادی خود را تنظیم کنیم

ضرورت قدرت اقتصادی بهتر و بیشتر از قدرت نظامی است

وی تصریح کرد: واقعیت این است که ما در انزوایی اقتصادی قرار داریم. با برخی از همسایگان مراوداتی داریم کالایی می رود و می آید ولی برای این جایگاه که جایگاه قدرت منطقه ای است براساس تعریفی که ارائه شد، این میزان بسیار کم است به همین دلیل است مسئولین ما که معمولا چند وقت یکبار آمار می دهند از میزان افرادی که زیر خط فقر هستند یا زیر خط مطلق فقر هستند صحبت می کنند. این ها نکاتی است که باید به خوبی به آن ها توجه کنیم و تمام فاکتور ها و پارامتر ها با هم پیش برود. ما در دهه آینده باید این مساله را تنظیم کنیم و در عین اینکه قدرت نظامی خود را پیش می بریم و باید ادامه بدهیم به این مساله هم باید توجه کنیم. قدرت نظامی با توجه به دشمنانی که در منطقه داریم لازم است ولی قدرت اقتصادی هم نیاز کشور است. حتی ضرورت قدرت اقتصادی بهتر و بیشتر از قدرت نظامی است زیرا رضایت ملت را نیز جلب می کند و این جلب رضایت ملت باعث می شود حاکمیت وقدرت جمهوری اسلامی ایران دو چندان شود. این ها نکاتی مهم هستند که باید برای آینده مورد توجه قرار بگیرند.

فرجی راد با بیان اینکه نکته بعدی این است که کشور باید برای همسایگان استراتژی تعریف کند که چگونه باید با همسایه برخورد کرد نه تند برخورد کنیم و نه کند برخورد کنیم و از حق خود کوتاه بیاییم گفت: مثلا باید در قفقاز یک استراتژی خاص پیاده کنیم باید با آذربایجان رابطه ای خوب داشته باشیم ولی ترکیه و آذربایجان را باید تا حدی تحمل کرد و وقتی از آن حد عبور شد باید اخطار ها داده شود ما در آسیای مرکزی ظرفیتی بالا داریم. باید استراتژی تدوین کنیم به نحوی که مرزهای روادیدی باید برداشته شود و اعتماد سازی کنیم.

ما استراتژی مدونی برای هر منطقه و هر کشور نداریم

مقامات ارشد ما در هر مقطعی باید روابط صمیمانه و شخصی با هر کدام از سران کشورهای همسایه برقرار کنند

این استاد دانشگاه ادامه داد: باید راه و راه آهن ایجاد شود و مردمان شش کشور باید بروند و بیایند و ایران به عنوان کانونی برای آن ها باشد و از طریق ایران به توسعه برسند و تبادلات فرهنگی باید احیا شود و کار اقتصادی گسترده داشته باشیم. در جنوب و غرب و شرق هم باید به همین صورت عمل کرد. ما استراتژی مدونی برای هر منطقه و هر کشور نداریم. این یک ضعف ما است و باید بر این اساس یک استراتژی در وزارت کشور تدوین شود و در بالاتر تثبیت شود و بر آن اساس کار شود. قدرت نظامی ما کم نیست و باید در کنار آن به قدرت اقتصادی و تبادلات اقتصادی و تجاری هم برسیم. مقامات ارشد ما مثل وزرا و رییس جمهور باید در هر مقطعی روابط صمیمانه و شخصی با هر کدام از سران کشورهای همسایه برقرار کنند. خوشبختانه در منطقه ما سران چندان تغییر نمی کنند ولی در اروپا با انتخابات مرتبا سیاستمداران تغاییر می کنند. از این رو هدف ما در منطقه عملی تر خواهد بود.

ما باید نگاه ژئوپولتیکی جدیدی به وضعیت دنیا و منطقه داشته باشیم

باید ایران از انزوای ژئوپولتیکی خارج شود

انزوای ژئوپولتیکی در حوزه اقتصادی ما را ضعیف می کند

وی ادامه داد: در جهان سوم روابط شخصی بسیار کار می کند. ما در رابطه با عربستان قبلا این را داشتیم و در مواقعی که بحران هایی ایجاد شده است این روابط شخصی کارساز بود. بنابراین رفت و آمد ها باید بین سران آن ها و سران ما مداوم باشد و دوستی خاصی ایجاد شود و تلاش کنیم با همه همسایگان قطع روادید داشته باشیم و مردم و تجار بروند و بیایند و کالا با تعرفه کم وارد و صادر شود. این موارد کار نمی شود. همسایگان ما بسیار مهم هستند ولی ایران باید بتواند این استراتژی را در مورد اروپا نیز پیاده کند. با چین و روسیه نیز باید استراتژی هایی داشته باشیم. امروز اروپا در حال تحول است که به دلیل روسیه جنگ اوکراین و مساله امنیت است. اروپا استراتژی و راهبردی انتخاب کرده تا از روسیه انرژی نگیرد و در این شرایط ایران جایگاه ژئوپولتیکی ویژه ای پیدا می کند. دیدگاه اروپا نسبت به ایران در حال تغییر است و ما باید نگاه ژئوپولتیکی جدیدی به این وضعیت دنیا و وضعیت منطقه داشته باشیم و براساس ان پیش برویم در مجموع ما باید تجدید نظری در روابط خارجی براساس استراتژی جمهوری اسلامی داشته باشیم و درباره کشور ها تعریفی راهبردی ایجاد کنیم و این مساله که در یک دهه پیش رو می خواهیم چه کاری انجام بدهیم مد نظر باشد و ضمن اینکه دوستی ها را حفظ می کنیم استقلال خود را داشته باشیم و هر کسی که امنیت کشور را تهدید می کند تذکر ایران را دریافت کند و وقتی به تذکر توجه نمی کند امنیت اش به خطر بیفتد. باید سطح مبادلات تجاری با این روش ها به چندین برابر برسد تا مردم در داخل کشور به رفاه و معیشتی خوب برسند البته همان طور که گفتم باید ایران از انزوای ژئوپولتیکی خارج شود تا این مقدمه فراهم نشود بقیه کار ها انجام نخواهد شد. انزوای ژئوپولتیکی در حوزه اقتصادی ما را ضعیف می کند. ما با همسایه ها هم در انزوا هستیم وقتی تحریم جهانی وجود دارد و همسایگان در ارتباط با ما متحمل ضرر می شوند پس شما در انزوای ژئوپولتیکی هستید. این وضعیت باید برداشته شود.

 ما حتما باید توافق را هر چه زودتر به امضا برسانیم

برجام دستآوردی برای تثبیت قدرت منطقه ای ایران و رفاه مردم است

وی در خصوص اینکه برداشتن انزوای ژئوپولتیکی مستلزم چیست؟ گفت: ما حتما باید توافق را هر چه زودتر به امضا برسانیم این توافق دستآوردی برای تثبیت قدرت منطقه ای ایران و برای رفاه مردم و بالا رفتن ظرفیت های تجاری و اقتصادی کشور است و عدم امضای ان مانع بزرگی است بله حق ما است و غرب ظلم کرده و آمریکا به ایران ظلم کرده و با بقیه کشور ها برخورد دیگری دارند و با ما نوع برخورد متفاوتی را در پیش گرفته اند ولی به دلیل برخورد های آن ها ما نباید کشور را تضعیف کنیم. باید از برخی مسائل فرعی بگذریم و بده بستان کنیم و براساس این بده بستان خود را تقویت کنیم و جایگاه خود را به دست بیاوریم. جایگاه اقتصادی و درآمد سرانه ای که امروز وجود دارد در شان ملت نیست.

/شفقنا