انتشار تصاویر افراد حین بازداشت یا انتشار اخبار که به جز نهادهای امنیتی کسی به آن دسترسی ندارد، نشان میدهد گردانهای سایبری نهادهای امنیتی به شکل سازمانیافتهای فعالیت میکنند. اما این گردانها چگونه فعالیت میکنند و از کجا خط میگیرند و بودجه آنها چگونه تعریف میشود؟
رویداد 24 نوشت: در پی بازداشت هفته گذشته «مهدی یراحی» تصاویر این خواننده در لحظه بازداشت در یک کانال تلگرامی به نام «عیون» منتشر شد. قوه قضاییه به انتشار تصویر مهدی یراحی واکنش نشان داده است. مهدی کشتدار مدیرعامل خبرگزاری میزان ارگان اطلاعرسانی قوه قضاییه در توییتر خود گفته اقدام برخی کانالها در انتشار تصاویر لحظه بازداشت برخی متهمان «عمدتا» بدون هماهنگی قضایی صورت گرفته و «انجام هرگونه مصاحبه و اطلاعرسانی درباره پروندههای قضایی، اتهام متهمان و نحوه دستگیری قبل از هماهنگی با مقامات قضایی ممنوع است.»
کانال تلگرامی «عیون» که پیشتر تصاویر لحظه بازداشت مهدی یراحی را منتشر کرده بود، بیانیه قوه قضائیه را نشانه «وضعیت فشل در قوه قضاییه» خوانده و گفته «عدم درک اهمیت انتشار همین تصاویر نیز از عقبماندگی و وضعیت فشل اهالی رسانه همین قوه است که نشان میدهد چرا کشور دچار فتنه رسانههای سال اخیر شد.» این کانال که شواهد نشان میدهد به جریانی از نهادهای امنیتی متصل است گفته قوه قضاییه به «خواب عمیق زمستانی» رفته و بیدار نمیشود.
جالب اینجاست که ظاهرا زور هیچ نهادی به گردانندگان این کانالها نمیرسد؛ چنانچه در بیانیه قوه قضاییه صرفا نوشته شده بود که «انتشار تصویر بازداشتشدگان خلاف است» اما نهادی به قدرت قوه قضاییه هیچ سخنی از برخورد با گردانندگان آن نکرده بود. تصور کنید چنین تصاویری به صورت اتفاقی توسط یک رسانه معمولی منتشر شده بود، آیا صرفا به همین بیانیه معمولی کفایت میشد یا هزار گونه برخورد دیگری صورت گرفته بود. به خاطر بیاورید با خبرنگارانی که تصویر پدر و مادر مهسا امینی را منتشر کرده بودند، چه برخوردی شد!
کاربرانی پس از انتشار تصویر بازداشتشدگان (از جمله مهدی یراحی) نوشتند «این کانالها که ضدانقلاب و برانداز نیستند! فیلمها هم دست نهادهای امنیتی بوده است! ساده است بررسی کنید تصاویر چطور به دست کانالها رسیده است! چرا برخورد نمیکنید؟ یا زورتان نمیرسد یا مشکلی ندارید!»
آنچه مشخص است اینکه این اولین بار نیست که تصاویر افراد در زمان بازداشت توسط مقام قضایی به دست حسابهای کاربری جریانهای نزدیک به نهادهای امنیتی میرسد. در نمونههای دیگر دو کانال تلگرامی تاثیرگذار به نام «سپاه پاسداران» و «سپاه قدس» فعالیت میکنند و برای مخاطبان جهتدهی میکنند و گاه اخبار مهمی را افشا میکنند. جالب اینجاست این کانالها در موارد متعدد علیه برخی مدیران دولت، مطالبی منتشر میکنند تا روند برکناری آنها تسریع شود! این در حالی است که رمضان شریف سخنگوی سپاه گفته «سپاه پاسداران هیچ کانال و پیجی ندارد!» اگر سخنان سخنگوی سپاه حقیقت دارد، سوال این است که چگونه این کانالها جرات دارند از نام سپاه استفاده کنند و خبر منتشر کنند؟
فعالیت گردان سایبری در فضای مجازی
سال گذشته فرمانده سپاه در جمع استادان بسیجی دانشگاهها از وجود ۲ هزار گردان سایبری سازماندهی شده در فضای مجازی پرده برداشت. پیش از او برای نخستین بار رئیس سازمان فضای مجازی بسیج در سال ۱۳۹۷ از تشکیل «لشکر سایبری» خبر داده بود. «مسلم معین» در نشست فعالان فضای مجازی بسیج در محل سفارت اشغال شده آمریکا در تهران از لشکر سایبری پرده برداری کرده و گفته بود «این لشکر در سه محور اصلی و ۱۳ لایه هم در بعد ساختار و هم در بعد تشکیلات شبکه سایبری مردمی انقلاب شکل گرفته است و امیدواریم به جایی برسیم که این فضا در اختیار نیروهای انقلابی قرار بگیرد.» در سخنانی دیگر «محمدرضا یزدی» فرمانده سپاه حضرت محمد رسولالله هم در سالهای گذشته از فعالیت ۱۴۴ گردان لشکر سایبری در فضای مجازی خبر داده بود.