ابعاد اقتصادی رابطه تهران- ریاض/ ایران سیاست‌های درستی در قبال عربستان اتخاذ می‌کند؟

حمید حاج اسماعیلی کارشناس اقتصادی با اشاره به از سرگیری روابط ایران و عربستان و دیدار وزیرخارجه ایران با ولیعهد عربستان محمدبن سلمان، با اشاره به ابعاد اقتصادی این روابط که آیا نفع اقتصادی برای ایران دارد یا خیر، به اصلاحات نیوز می‌گوید: عربستان یکی از رقبای جدی ایران در منطقه است و از گذشته نیز این شرایط میان ایران و عربستان برای رقابت وجود داشته و حتی در حوزه کشورهای اسلامی نیز با توجه به اینکه عربستان کشور سنی مذهب و ایران یک کشور شیعی مذهب، اما بازهم در دنیای اسلام نیز این رقابت میان تهران-ریاض وجو داشته است.

وی ادامه داد: عربستان هم به دلیل ثروت خوبی که دارد و هم به دلیل عهده داری کعبه، خواسته یا ناخواسته یک نفوذ انکار ناپذیری در جهان اسلام دارند. بنابراین از این ابعاد کشور بسیار مهمی است . 

این اقتصاددان با بیان اینکه رابطه ایران و عربستان بیشتر از اینکه بعد اقتصادی داشته باشد، ابعاد سیاسی-امنیتی دارد، تصریح کرد: عربستانی‌ها روابط بسیار خوبی با کشورهای دارند که از گذشته شاید یک دشمنی و رابطه نامتوازنی با ایران دارند که در راس آنها می‌توان کشور آمریکا را نام برد. خود ایرانی‌ها نیز طی چندسال اخیر به دلیل رابطه خاصی که با حوثی ها دریمن دارند، یک دشمنی خاص یا یک جنگ پنهانی با عربستان دارند، از همین رو رابطه سیاسی-امنیتی بخش برجسته رابطه با عربستانی‌ها است. 

وی ادامه داد: اما با وجود همه این مسائل، روابط این دو کشور می‌تواند ابعاد اقتصادی هم داشته باشد. ما اگر بتوانیم اختلافات سیاسی امنیتی را کاهش دهیم، قطعا میتواند روی مباحث اقتصادی در ایران تاثیر بیشتری بگذارد. حالا خود عربستانی ها بعد از ولیعهدی محمد بن سلمان، اتفاقات خاصی در عربستان رخ داده که آنها رویکردشان را در منطقه تغییر دادند و حتی بانی ایجاد رابطه با ایران هم بیشترخود عربستانی‌ها بودند که این انعطاف را از خودشان نشان دادند. زیرا روابط با عربستان از سال‌های قبل دچار بحران و تنش جدی شده بود و این راهبرد جدید عربستان است که رابطه با کشورهای عربی دیگر مانند سوریه که روابط بسیار بدی باهم داشتند و یا حتی رابطه با عراقی ها را کاملا تغییر داد. 

روابط ایران و عربستان می‌تواند ابعاد اقتصادی هم داشته باشد. ما اگر بتوانیم اختلافات سیاسی امنیتی را کاهش دهیم، قطعا میتواند روی مباحث اقتصادی در ایران تاثیر بیشتری بگذارد. حالا خود عربستانی ها بعد از ولیعهدی محمد بن سلمان، اتفاقات خاصی در عربستان رخ داده که آنها رویکردشان را در منطقه تغییر دادند و حتی بانی ایجاد رابطه با ایران هم بیشترخود عربستانی‌ها بودند که این انعطاف را از خودشان نشان دادند.

حاج اسماعیلی با اشاره به اینکه در عربستان اصلاحات بسیار جدی در همه زمینه‌ها در حال رخ دادن است،تصریح کرد: در عربستان اصلاحاتی در حوزه سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایجاد کرده اند و تلاش دارند تا در همه ابعاد بتوانند توسعه کشورشان را افزایش دهند. اگر رابطه با ایران از همان بعد سیاسی-امنیتی بتواند به تعادل برسد، فکر می‌کنم اگر ایران سیاست های درستی را اتخاذ کند، می‌تواند روی مسائل اقتصادی کشورمان هم تاثیرگذار باشد. ما هزینه های زیادی را صرف مسائل امنیتی و سیاسی کرده ایم که می‌تواند کاهش پیدا کند، زیرا وقتی بعد امنیتی در قبال کشوری مانند عربستان افزایش پیدا می‌کند، می‌تواند روی بخش اقتصادی ما تاثیر بگذارد و بخش زیادی از سرمایه ما در این قسمت صرفه جویی می‌شود. 

وی ادامه داد: خود نفوذ و برجستگی پررنگی که عربستان در منطقه و کشورهای عربی دارد،  اگر رابطه ایران و عربستان خوب باشد، بازدارندگی که از لحاظ سرمایه گذاری دیگر کشورها در ایران داشتند، می‌تواند کاهش داشته باشد. این ارتباط روی تجارت ما نیز تاثیر مثبت دارد. توجه داشته باشید ارتباط تجاری با کشورهای منطقه برای ایران بسیار اهمیت دارد و زمانی که رابطه با ریاض یک رابطه خشن و خصمانه ای باشد، اقتصاد ما را تحت تاثیر قرار می‌دهد. رابطه تهران- ریاض رابطه تجاری ما با سایر کشورها را تسهیل می‌بخشد. 

اگر رابطه با ایران از همان بعد سیاسی-امنیتی بتواند به تعادل برسد، فکر می‌کنم اگر ایران سیاست های درستی را اتخاذ کند، می‌تواند روی مسائل اقتصادی کشورمان هم تاثیرگذار باشد. ما هزینه های زیادی را صرف مسائل امنیتی و سیاسی کرده ایم که می‌تواند کاهش پیدا کند

این کارشناس مسائل اقتصادی در ادامه یادآور می‌شود: یک تاثیر مثبت دیگری که رابطه با عربستان برای ما دارد، همکاری ما در اوپک است. ما هنوز در مسائل نفتی وابسته هستیم و علاوه بر آن تحریم هم هستیم، اگر همکاری در اوپک برای تولید نفت در ایران نباشد، یا سهمیه درستی به ایران اختصاص داده نشود، درآمدهای نفتی ما کاهش پیدا می‌کند. به هر حال عربستان از صادرکنندگان بزرگ اوپک است و بیش از 10 و نیم میلیون بشکه نفت در روز صادر می‌کند و اگر بخواهد سهمیه خودش را بالا نگه دارد، روی درآمد و روی سهمیه ما تاثیر می‌گذارد.رابطه خوب با عربستان روی توسعه مناطق آزاد ما نیز بسیار اثرگذار است و می‌تواند تجارت و اشتغال ما را بهبود ببخشد. 

حاج اسماعیلی با تاکید براینکه احساس می‎کنم یک بعد دیگری هم از این رابطه می‌تواند عاید ما شود، گفت: موضوع گردشگری فکر می‌کنم می‌تواند مهم باشد. اعراب از گذشته درآمد خوبی از گردشگری داشته اند به این دلیل که کعبه هم در موسم خاصی پذیرای مردم است و هم در طول سال افراد زیادی به آنجا می‌روند. عربستان شهروندان زیادی در بخش شیعه دارد که اگر رابطه ما عرب ها خوب نباشد، امکان سفر آنها به ایران و زیارت از امکان مقدس نیز برای‌شان فراهم نیست. اگر ایران بتواند به درستی از طریق ارتباط خوبی که در حال شکل گرفتن با عربستان است استفاده کند، می‌تواند منافع اقتصادی ما را هم تامین کند. 

انتهای پیام/