چرخش دیپلماتیک پکن در پرونده جنگ؛ چین برای میانجی‌گری میان ایران و آمریکا وارد میدان می‌شود

دولت پکن که در ۸ ماه گذشته به جز توصیه‌های روتین دیپلماتیک مبنی بر ضرورت کاهش تنش و محکومیت حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، به طور جدی از ورود فعالانه به پرونده حل و فصل پرونده جنگ خودداری کرده بود، حالا نشانه‌ها می‌گوید مقامات پکن در آستانه تشدید احتمالی دوباره تنش در منطقه، به طور جدی تری به پرونده ورود کرده‌اند و ضمن پذیرش مقامات و دیپلمات‌هایی از ایران، عمان و عربستان سعودی، قرار است طی روز‌های آتی فرستاده ویژه "شین جین پینگ" برای دیدار‌هایی با مقامات ایرانی، عمانی و سعودی راهی منطقه شود.

بسیاری از ناظران معتقدند بحران جاری در منطقه و گیر کردن آمریکا در باتلاق جنگ در این منطقه، بدون ورود چین و ارائه تضمین‌های پکن به تهران و احتمالا سایر طرف‌ها برای اجرای تعهدات متقابل، راه خروجی نخواهد داشت.

در همین راستا شبکه الجزیره قطر تلاش‌های دیپلماتیک جدید چینی‌ها بر سر حل و فصل پرونده جنگ را مورد بررسی قرار داده و نوشت:

چین پس از وقفه‌ای در فعالیت‌هایش، اکنون در حال افزایش تلاش‌های دیپلماتیک خود در خاورمیانه است؛ تلاش‌هایی که شامل موضوع مناقشه ایران با آمریکا و اسرائیل نیز می‌شود.

روز دوشنبه، وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در پکن با یکی از مقامات ارشد امنیتی ایران دیدار کرد. همزمان، شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین، میزبان "هیثم بن طارق"، سلطان عمان، در جریان یک سفر رسمی و مهم بود.

وانگ یی به علی باقری کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گفت که با توجه به اینکه درگیری‌ها در منطقه "طولانی شده و خطر گسترش بیشتر آنها وجود دارد"، گفت‌و‌گو و مذاکره همچنان "تنها راهکار عملی پیش رو" است.

او همچنین بر حمایت چین از حاکمیت و امنیت ایران تاکید کرد. پکن همواره آمریکا و اسرائیل را مقصر آغاز این درگیری‌ها دانسته است.

توقف در فعالیت‌ها

کاترینا یو، خبرنگار الجزیره در پکن، گزارش داد: "چین به تهران بسیار نزدیک است؛ این کشور بزرگترین شریک تجاری ایران و بزرگترین خریدار نفت خام ایران محسوب می‌شود. "

با این حال، او خاطرنشان کرد که تلاش‌های دیپلماتیک پکن اخیرا دچار وقفه شده بود.

کاترینا یو گفت: "چند هفته یا حتی چند ماهی می‌گذرد که چین در عرصه دیپلماتیک، اقدام قابل‌توجهی برای... پایان دادن به جنگ انجام نداده است. "

به نظر می‌رسد دیدار‌های روز دوشنبه نشان‌دهنده آن است که صبر چین در برابر عدم پیشرفت در این زمینه، رو به پایان است.

یو افزود: "به گمانم چین بسیار کلافه شده و می‌خواهد نشان دهد که وارد [این روند]شده است. "

در راستای همین افزایش فعالیت‌ها، وزارت امور خارجه چین روز دوشنبه اعلام کرد که "ژای جون"، نماینده ویژه پکن در امور خاورمیانه، در ماه جاری به ایران، عمان و عربستان سعودی سفر خواهد کرد.

در همین حال، شی جین‌پینگ از سلطان هیثم استقبال کرد؛ نخستین مقام عالی‌رتبه عمانی که از زمان برقراری روابط دیپلماتیک میان دو کشور در سال ۱۹۷۸، به چین سفر می‌کند.

رئیس‌جمهوری چین اظهار داشت که خاورمیانه و منطقه خلیج فارس "نباید به عرصه‌ای برای رقابت قدرت‌های بزرگ و مناقشات ژئوپلیتیک تبدیل شوند. " عمان که در آن سوی تنگه هرمز و در برابر ایران قرار گرفته، بازیگری کلیدی در کشتیرانیِ این آبراه راهبردی محسوب می‌شود؛ آبراهی که پیش از آنکه تنش‌ها میان ایالات متحده و ایران موجب محدودیت تردد در آن شود، محل عبور یک‌پنجم از صادرات انرژی جهان بود.

چین یکی از بزرگترین واردکنندگان انرژی در جهان است. شی جین‌پینگ روابط دوجانبه با عمان را در "نقطه آغازین تاریخی جدیدی" توصیف کرد.

در جریان این سفر، چین و عمان ۱۴ سند همکاری در حوزه‌هایی همچون هوش مصنوعی، انرژی سبز و زنجیره‌های تامین، و همچنین یک توافق‌نامه سوآپ (معاوضه) ارزی امضا کردند.

آنها در بیانیه‌ای مشترک، خواستار ازسرگیری کشتیرانی ایمن در تنگه هرمز شدند و از ایالات متحده و ایران خواستند تا گفت‌و‌گو‌ها را از سر بگیرند.

یو اظهار داشت که این مناقشه، به‌ویژه با توجه به اختلال ایجادشده در واردات انرژی چین، باعث شده است که این رابطه "برای هر دو طرف به اولویت بالاتری تبدیل شود. "

او گفت: "عمان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا بسیاری از بنادر آن در خارج از این تنگه واقع شده‌اند. "