النینو عامل بارشهای اخیر شمال کشور نیست/گردباد دریایی در خزر
رئیس سازمان هواشناسی با پیشبینی بارشهای مناسب در نیمه دوم آبان تا نیمه اول آذر، از تغییر الگوی بارشها به سمت رگبارهای شدید و سیلابهای ناگهانی خبر داد و بر ضرورت آمادگی دستگاههای اجرایی برای مواجهه با رخدادهای جوی تأکید کرد.
سحر تاجبخش در نشستی درباره طرح جهش تولید در دیمزارها که با حضور وزیر جهاد کشاورزی، وزیر نیرو، رئیس سازمان هواشناسی و رئیس ستاد اجرایی فرمان حضرت امام در حال برگزاری است، با اشاره به گزارشهای ارائه شده در شورای عالی آب، تأکید کرد: «امسال شاهد وقوع یکی از قویترین پدیدههای "النینو" هستیم.
تاجبخش ادامه داد: زمانی که دمای سطح آب اقیانوس آرام در لایههای زیرسطحی به میزان قابل توجهی (بیش از ۲ درجه سانتیگراد) نسبت به میانگینهای بلندمدت افزایش یابد، با پدیدههای النینو، سوپرالنینو و بسیار قوی مواجه میشویم.
رئیس سازمان هواشناسی کشور گفت: دادههای دو هفته اخیر نشاندهنده افزایش دمای خیرهکننده است و پیشبینی میشود این روند افزایش دما در بهمنماه نیز ادامه یابد.»
او با اعلام اینکه النینو پدیدهای جهانی است و میزان تأثیر آن بر بارشها در مناطق مختلف زمین تفاوت دارد، بیان کرد: «مناطقی که به محل وقوع این پدیده نزدیکتر باشند، تحت تأثیر مستقیمتری قرار میگیرند.»
تاجبخش در ادامه تحلیل اوضاع جوی گفت: «در گزارش ارسالی ما به رئیسجمهور و سایر رؤسای قوا، احتمال وقوع بارشهای فراتر از نرمال را ۷۰ درصد پیشبینی کرده بودیم. با این حال، باید توجه داشت که در منطقه ما، علاوه بر النینو، شاخص دیگری به نام "اطلس شمالی" (مربوط به تغییرات فشار در اطلس شمالی) نیز نقش تعیینکنندهای دارد. امسال این شاخص با النینو هماهنگی لازم را ندارد؛ به همین دلیل، اگرچه انتظار بارش داریم، احتمال نمیدهیم بارشها با همان شدتی که در سالهای پیشین انتظار میرفت، رخ دهد.»
رئیس سازمان هواشناسی با هشدار درباره تغییر بنیادین ماهیت بارشها افزود: «الگوی بارشها در کشور تغییر کرده و به سمت بارشهای بسیار شدید، سیلآسا و در بازههای زمانی کوتاه (نقطهای) حرکت کرده است. ما اکنون با وضعی روبهرو هستیم که در آن بارشهای پاییزه بهجای توزیع گسترده، به صورت رگبارهای بسیار سنگین در نقاط مشخص رخ میدهد.»
او با اشاره به یک نمونه عینی از این رخدادهای اقلیمی تصریح کرد: «در شهرستان خوی (بین خوی و سلماس)، فقط در مدت ۴۰ دقیقه، حدود ۳۸ میلیمتر بارندگی به ثبت رسید که منجر به جاری شدن سیلابهای شدید و متأسفانه تلفات انسانی شد؛ این بارندگی چنان متمرکز و لحظهای بود که در ایستگاههای مجاور، حتی گزارشی از وقوع بارش ثبت نشد.»
تاجبخش در ادامه به تشریح جزئیات پیشبینی بارشها در ماههای پیشرو پرداخت و گفت: «در پاییز، انتظار میرود بارشهای نیمه دوم آبان تا نیمه اول آذر، پوشش اصلی بارشهای سال آبی را فراهم کنند و در هفتههای دوم آبان، بارشهای مناسبی بهویژه در غرب کشور و نواحی ساحلی دریای خزر پیشبینی میشود.
در زمستان نیز با توجه به افزایش دما، احتمال دارد بارش برف بهجای حالت پودری و گسترده، بهصورت ریزشهای مایل و ترکیبی (بارش مایع) رخ دهد که این موضوع میتواند ذخایر برف کشور را کاهش دهد. در الگوی کلی سالانه نیز پیشبینی میشود بارشها با نوسانات زیادی همراه باشد و در برخی مناطق، بارشهای بهاری جایگزین بارشهای پاییزی شود.»
او بر همین اساس بر آمادگی کامل دستگاههای اجرایی تأکید کرد و اظهار داشت: «ضروری است مجموعههای مدیریت بحران و دستگاههای اجرایی برای مقابله با رخدادهای جوی شدید و ناگهانی آمادگی کامل داشته باشند و هماهنگی میان وزارت نیرو، سازمان حفاظت محیط زیست و سایر نهادها برای مدیریت منابع آب در مواجهه با این تغییرات اقلیمی افزایش یابد.»