رایزنی‌های روسیه و چین به معنای جلوگیری از جنگ نیست

محسن جلیلوند، درباره اظهارات اخیر دونالد ترامپ مبنی بر این‌که باور ندارد روسیه و چین به ایران کمک می‌کنند، گفت: «به نظر من، این اظهارات بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد. نمی‌توان صرفاً بر اساس صحبت‌های ترامپ نتیجه گرفت که روسیه و چین هیچ‌گونه همکاری یا کمکی به ایران ندارند یا روابط ایران، روسیه و چین دقیقا همان اندازه و شکلی است که ترامپ ادعا می‌کند.»

وی با اشاره به گزارش‌ها درباره رصد پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه گفت: «حتی مقام‌های آمریکایی نیز به موضوع استفاده از ظرفیت‌های ماهواره‌ای روسیه برای رصد برخی پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه اشاره کرده‌اند. بنابراین، مسئله همکاری‌های اطلاعاتی و نظامی را نمی‌توان صرفاً با اظهارات سیاسی مقام‌های آمریکایی ارزیابی کرد. روسیه و چین تصمیم‌ها و ملاحظات خاص خود را دارند و بعید است در موضوعات راهبردی، صرفاً بر اساس خواست آمریکا عمل کنند. در نتیجه، این‌که ترامپ می‌گوید باور ندارد این دو کشور به ایران کمک می‌کنند، لزوماً به معنای نبود چنین همکاری‌هایی نیست و باید میان مواضع اعلامی واشنگتن و واقعیت‌های مناسبات بین‌المللی تفاوت قائل شد.»

رایزنی‌های روسیه و چین به معنای جلوگیری از جنگ نیست

این تحلیلگر سیاست خارجی در پاسخ به این پرسش که آیا رایزنی‌های دیپلماتیک روسیه و چین می‌تواند مانع وقوع جنگ میان ایران و آمریکا شود، گفت: «انجام رایزنی و گفت‌و‌گو به‌تنهایی به معنای جلوگیری از جنگ نیست. این‌که کشور‌ها با یکدیگر مذاکره کنند یا برای مدیریت یک بحران وارد رایزنی شوند، الزاماً به این معنا نیست که درگیری نظامی اتفاق نخواهد افتاد. این دیدگاه که برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها، باید میانجی‌های قدرتمندتری مانند روسیه و چین وارد میدان شوند، را قبول ندارم. در این زمینه نمی‌توان میانجی‌ها را به دو دسته ضعیف و قوی تقسیم کرد. مسئله اصلی این است که میانجی‌گری تا چه اندازه می‌تواند بر تصمیم طرف‌های درگیر اثر بگذارد و آیا اساساً اراده‌ای برای جلوگیری از رویارویی نظامی وجود دارد یا خیر.»

جلیلوند با تأکید بر این‌که نباید میان انجام مذاکرات و منتفی شدن احتمال جنگ ارتباطی قطعی برقرار کرد، افزود: «حضور کشور‌هایی مانند روسیه و چین در روند رایزنی‌ها، به‌خودی‌خود تضمینی برای جلوگیری از درگیری نیست. بنابراین، صرف انجام گفت‌و‌گو‌های دیپلماتیک را نمی‌توان نشانه‌ای قطعی از کاهش خطر جنگ دانست.»

احتمال حمله نظامی همچنان منتفی نیست

این استاد روابط بین‌الملل تاکید کرد: «با توجه به شرایط موجود و عدم رخ دادن هرگونه موفقیت در مذاکرات و با وجود بین نتیجه ماندن همه تحرکات دیپلماتیک، همچنان باید احتمال حمله نظامی را جدی دانست. رایزنی‌های دیپلماتیک و تحرکات میانجی‌گرانه را نباید به‌منزله تضمینی برای جلوگیری از جنگ تلقی کرد؛ چراکه تا زمانی که اختلافات اصلی میان طرف‌ها حل‌وفصل نشده باشد، نمی‌توان احتمال رویارویی نظامی را منتفی دانست.»