یکبار برای همیشه باید مشکل خودرو و سوخت را حل کنیم/۵۰ سال زمان برای خروج خودرو‌های فرسوده!

اسماعیل سقاب اصفهانی امروز با حضور در صحن شورای اسلامی شهر تهران، با اشاره به ضرورت مصرف بهینه سوخت در پایتخت اظهار کرد: با توجه به ناترازی‌های موجود در حوزه انرژی، وضعیت مطلوبی نداریم و این موضوع ریشه‌ای است. در حوزه مصرف، سیاست‌هایی که تاکنون اتخاذ شده، پاسخگو نبوده و امروز کشور با ناترازی انرژی مواجه است. سیاست‌های تحریک عرضه می‌تواند در این زمینه کمک‌کننده باشد و در این دوره نیز اقدامات خوبی در این زمینه انجام شده است.

وی ادامه داد: سیاست‌های مربوط به تقاضا نیز در دستور کار ما قرار دارد و برای مدیریت تقاضای انرژی در کشور اقداماتی را آغاز کرده‌ایم. موضوع مورد بررسی ما، مصرف حامل‌های انرژی در شهر تهران است. میزان مصرف سوخت، گاز و برق را به تفکیک استان‌ها بررسی کرده‌ایم و علل آن نیز احصا شده است. در حوزه بنزین، علت اصلی میزان بالای مصرف، استاندارد خودروهاست و ۴۰ تا ۵۰ درصد شکاف میان مصرف فعلی و مصرف بهینه، به این موضوع بازمی‌گردد.

رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبری انرژی افزود: علت دوم، الگوی حمل‌ونقل است. عمده کشور‌های جهان به سمت توسعه حمل‌ونقل سنگین و نیمه‌سنگین حرکت کرده‌اند، در حالی که کشور ما بیشتر به سمت حمل‌ونقل سبک رفته است. حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد شکاف مصرف بنزین به این موضوع مربوط می‌شود. ۲۰ تا ۲۵ درصد دیگر نیز به ترافیک، سفر‌های تک‌سرنشین و سفر‌های یک‌سرخالی بازمی‌گردد. تا زمانی که این عوامل بنیادین حل نشوند، سیاست‌های اجرایی اگرچه در کوتاه‌مدت اثرگذار خواهند بود، اما در نهایت شرایط به وضعیت اولیه بازمی‌گردد.

بالا رفتن مصرف انرژی ناشی از ناکارآمدی موتورخانه‌ها

سقاب اصفهانی تصریح کرد: در حوزه گاز نیز یکی از ریشه‌های اصلی مصرف بالا، مجتمع‌ها و موتورخانه‌های ادارات و شهرک‌ها هستند. بخش قابل توجهی از مصرف انرژی در تهران به ناکارآمدی موتورخانه‌ها مربوط می‌شود. در سال‌های گذشته، برنامه‌های انرژی عمدتا با هدف حل مسائل کوتاه‌مدت دنبال شده‌اند، زیرا به ریشه اصلی مصرف توجه کافی نشده بود. به همین دلیل، اکنون به سمت راهکار‌های بلندمدت حرکت کرده‌ایم. دولت در حال پیگیری برنامه‌ای برای حل مشکل بنزین است، اما در بلندمدت باید ریشه‌های اصلی مصرف انرژی نیز اصلاح شود.

وی خاطرنشان کرد: امروز الگویی طراحی شده که بر اساس آن، خط مبنای مصرف هر شهر تعیین می‌شود و این خط مبنا میان وزارت نفت، وزارت نیرو و شهرداری به عنوان مبنای مشترک مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای مثال، شهرداری می‌تواند با اجرای اقدامات مختلف، میزان مصرف انرژی در شهر را کاهش دهد. شهرداری و استانداری نیز می‌توانند مدلی ارائه کنند که با سرمایه‌گذاری، زمینه کاهش مصرف انرژی را فراهم کند. به تدریج و همزمان با تحقق کاهش مصرف، گواهی صرفه‌جویی و مالکیت انرژی صرفه‌جویی‌شده به مجری اقدامات اعطا خواهد شد.

برای صرفه‌جویی همه باید پای کار باشند

رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبری انرژی با بیان اینکه «ایده برنامه هفتم را می‌خواهیم به میثاق ملی تبدیل کنیم»، گفت: نباید صرفه‌جویی صرفاً موضوعی باشد که دولت از مردم بخواهد آن را رعایت کنند، بلکه باید همه دستگاه‌ها و بخش‌های جامعه پای کار بیایند. قاعده کلی این موضوع را ارائه کرده‌ایم و تصمیم بر این است که تمرکز موجود شکسته شود و موضوع صرفه‌جویی به یک مسئله ملی تبدیل شود.

وی افزود: انرژی بزرگ‌ترین ثروت جهش‌آفرین کشور است و اگر بتوانیم صرفه‌جویی انرژی را به یک امر ملی تبدیل کنیم، به نتایج خوبی خواهیم رسید. برای هر شهر نیز با توجه به شرایط و اقتضائات همان شهر، یک برنامه و ایده مشخص دنبال خواهد شد. برای مثال، در تهران یکی از مسائل اصلی، مصرف بالای گاز ناشی از ناکارآمدی موتورخانه‌های مجتمع‌هاست. در شهر دیگری ممکن است مطالعات نشان دهد که باید روی موضوع دیگری تمرکز کرد و اقدام متفاوتی انجام داد. برای نمونه، در اصفهان یکی از محور‌های مورد بررسی، فرهنگ‌سازی در زمینه مصرف سوخت است تا منابع حاصل از کاهش مصرف برای احیای زاینده‌رود اختصاص یابد.

سقاب اصفهانی ادامه داد: وزارتخانه‌های نفت و نیرو نیز این الگو را پذیرفته‌اند و رئیس‌جمهور نیز آن را تأیید کرده است. این الگو براساس مطالعات و تجربه‌های جهانی طراحی شده و می‌توان آن را با استفاده از چهار اهرم دنبال کرد؛ اهرم فرهنگ، اهرم فناوری، اهرم ابزار‌های مدیریت تقاضا و اهرم مشوق‌های مالی. با اجرای همزمان این چهار محور می‌توان مصرف انرژی را به صورت ریشه‌ای مدیریت کرد.

در ادامه، مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، با تأکید بر ضرورت توجه به اهرم فناوری، تذکر داد: باید از طریق اهرم فناوری فشار اجرایی لازم ایجاد شود و این موضوع بر عهده دولت است. اگر خودروسازان رها شوند، همچنان همین خودرو‌ها را تولید و به مردم تحویل خواهند داد.

مسئله خودرو و سوخت را حل کنیم بخش قابل توجهی از مشکلات برطرف خواهد شد

سقاب اصفهانی در پاسخ گفت: در زمینه بخاری و کولر توانسته‌ایم اقدامات مؤثری انجام دهیم، اما موضوع خودرو به این سادگی نیست. اگر بتوانیم دو مسئله خودرو و سوخت را حل کنیم، بخش قابل توجهی از مشکلات برطرف خواهد شد. رئیس‌جمهور نیز پای کار ایستاده و از این موضوع حمایت می‌کند و تلاش ما این است که یک‌بار برای همیشه ریشه این مشکل را حل کنیم.

وی خاطرنشان کرد: امروز الگویی طراحی شده است؛ خط مبنای مصرف شهر را تعیین می‌کنیم و این خط مبدا میان وزارت نفت، وزارت نیرو و شهرداری خواهد بود. مثلا شهرداری با اقداماتش میزان کاهش مصرف انرژی در شهر را کاهش می‌دهد. شهرداری و استانداری مدلی می‌دهد که با سرمایه گذاری بتواند کاهش مصرف انجام دهد. مرحله به مرحله که کاهش مصرف رخ دهد گواهی صرفه جویی و مالکیت انرژی صرفه‌جویی شده تقدیم می‌شود.

رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبری انرژی با بیان اینکه اقدامات کوتاه‌مدت در نهایت تا ۶ ماه اثرگذار خواهند بود، اظهار کرد: برنامه ما ۵ تا ۶ ساله است و مجموعه‌ها نیز باید برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت را در دستور کار قرار دهند. قطعاً اجرای این اقدامات زمان‌بر است و نمی‌توان مسائل را یک‌ساله حل کرد. می‌دانیم که تهران باید ۱۱ هزار دستگاه اتوبوس داشته باشد، در حالی که امروز بیش از سه هزار دستگاه اتوبوس در پایتخت وجود دارد و تأمین این تعداد اتوبوس در مدت کوتاه امکان‌پذیر نیست.

سقاب اصفهانی با اشاره به وضعیت خودرو و استاندارد‌های آن در کشور گفت: موضوع خودرو و استاندارد آن در کشور متفاوت است. زندگی شخصی بنده به دلیل استاندارد خودرو زیر و رو شد. در مباحثی که طی روز‌های گذشته درباره خودرو مطرح کردم، فشار‌های زیادی به بنده وارد شد. مسئله خودرو پیچیده است، اما امروز رئیس‌جمهور محکم ایستاده است تا به جای اینکه تک‌به‌تک سراغ افرادی برویم که از خودرو و سوخت منفعت برده و وقیح شده‌اند، برای همیشه سازه‌ای را که آنها روی آن قرار گرفته‌اند، تغییر دهیم.

۵۰ سال زمان برای خروج خودرو‌های فرسوده

وی افزود: ۲۵ میلیون خودرو در این کشور رها شده و اگر بخواهیم خودرو‌های قدیمی را از چرخه خارج کنیم، ۵۰ سال زمان خواهد برد. در مواردی، سیاست‌هایی اتخاذ شده که برای جبران تبعات آنها باید سال‌ها زمان صرف کنیم.

مردم چه تقصیری دارند که بخواهیم به آنها فشار وارد کنیم؟

معاون رئیس‌جمهور درباره قیمت بنزین نیز گفت: دولت هنوز درخصوص قیمت بنزین تصمیمی نگرفته است. سناریو‌های مختلف در حال بررسی است و مجلس، شورای عالی امنیت ملی و سران قوا نیز باید در این موضوع ورود کنند. این مسئله موضوعی مفصل است و باید درباره آن تصمیم‌گیری شود.

وی در پاسخ به پرسش اعضای شورای شهر تهران اظهار کرد: من صادقانه موضوع را به مردم گفتم و حتی بابت آن توبیخ شدم، اما تا زمانی که استاندارد خودرو را اصلاح نکنیم، ریشه مشکلات حل نخواهد شد. هیچ‌یک از آحاد ملت مقصر این وضعیت نیستند و مردم چه تقصیری دارند که بخواهیم به آنها فشار وارد کنیم؟ البته باید توجه کنیم که این سخنان را در چه زمانی مطرح می‌کنیم.

سقاب اصفهانی ادامه داد: ما سال‌ها را از دست داده‌ایم و اکنون به نقطه بحران رسیده‌ایم. باید برای حامل‌های انرژی به صورت یکپارچه برنامه‌ریزی کنیم. سیاست‌های ما به گونه‌ای نبوده که برای مردم انگیزه‌ای جهت کاهش مصرف ایجاد کند.

وی با بیان اینکه اقتصاد و تامین مالی این طرح نیز در نظر گرفته شده است، تصریح کرد: چین ۱۰ سال زمان صرف کرد تا برقی‌سازی را عملیاتی کند، اما ما امروز در نقطه بحران درباره برقی‌سازی صحبت می‌کنیم.

معاون رئیس‌جمهور با اشاره به برخی رویه‌های گذشته در حوزه مصرف سوخت یادآور شد: مدت‌ها به صورت کاغذی مجوز‌هایی داده می‌شد و افراد با امضای طلایی دو هزار یا سه هزار لیتر سوخت دریافت می‌کردند. مسئله‌ای که امروز با آن مواجه هستیم، ۷۰ سال قدمت دارد و نمی‌توان آن را در هفت ماه برطرف کرد. من چیزی برای از دست دادن ندارم و از جان مایه گذاشته‌ام تا مسیر اصلاح شود. امیدواریم بتوانیم در این زمینه کاری از پیش ببریم.

وی با تأکید بر اینکه گفت‌و‌گو با مدیریت شهری درباره تصمیم‌گیری درخصوص مسائلی است که مردم در ایجاد آنها مقصر نیستند، گفت: شب گذشته با صحنه‌ای مواجه شدم که یک بانک همچون چلچراغ روشن بود. مردم به ما اعتراض می‌کنند که چرا برق قطع می‌شود، اما چراغ یک بانک روشن است.

سقاب اصفهانی افزود: روان مردم به هم ریخته است و خود ما نیز درگیر این شرایط شده‌ایم. برای بخش خصوصی دو نوع گواهی در نظر گرفته‌ایم. بخش خصوصی به قرارداد‌های ما اعتماد نمی‌کند، اما ساختاری پیش‌بینی کرده‌ایم که سرمایه‌گذار ابتدا چک خود را دریافت کند و سپس نسبت به کاهش مصرف اقدام کند.

سود کاهش مصرف انرژی به شهرداری می‌رسد

وی با اشاره به تفاهم‌نامه منعقدشده با شهرداری تهران برای کاهش مصرف انرژی گفت: علاوه بر منابعی که برای شهرداری با هدف توسعه شهر و حمل‌ونقل عمومی پیش‌بینی کرده‌ایم، سود حاصل از کاهش مصرف نیز به شهرداری اختصاص خواهد یافت.

معاون رئیس‌جمهور در ادامه گفت: از همه سیاسیون می‌خواهم بپذیرند که این وضعیت را همه با هم ایجاد کرده‌ایم. اصلاح این روند را از اصلاح‌طلب و اصولگرا بودن جدا کنیم. بنده اصلاً سیاسی نیستم و از شهردار تهران نیز بسیار قدردانم که با جدیت پای کار آمده است.

وی با بیان اینکه امروز می‌تواند یک روز تاریخی باشد، یادآور شد: رئیس‌جمهور اعلام کرده که آقای زاکانی اتاق مدیریت و فرماندهی در حوزه انرژی را تشکیل دهد و من نیز حاضرم روزانه یک ساعت در این اتاق مدیریت حضور پیدا کنم.