دیپلماسی و میدان، توامان برای تامین منافع ملی کشور ضروری هستند

«غلامعلی دهقان» درباره پیگیری هم‌زمان مذاکره و جنگ برای دستیابی به منافع ملی گفت: واقعیت این است که دیپلماسی و میدان، دو روی سکه روابط هر کشوری هستند و اصولاً می‌توان هرکدام را مکمل و ادامه دیگری دانست.

وی افزود: جمهوری اسلامی نیز از آغاز شکل‌گیری خود در نیم‌قرن گذشته، به این راهبرد معتقد بوده است؛ چنان‌که در دوران دفاع مقدس نیز در نهایت این میز مذاکرات بود که سبب حل‌وفصل جنگ شد. در آن زمان هم هیات‌های دیپلماتیک و میانجی‌های مختلف از طریق جنبش غیرمتعهد‌ها و کنفرانس اسلامی، تلاش‌های موثری انجام می‌دادند.

دیپلماسی و میدان، توامان برای تامین منافع ملی کشور ضروری هستند

این مدرس تاریخ عنوان کرد: همان‌طور که رئیس هیات مذاکره‌کننده ایران (آقای قالیباف) اعلام کرد، تیم مذاکره‌کننده ما با تکیه بر قدرت کشور در پشت میز مذاکره حاضر می‌شود تا این اقتدار را به طرف مقابل تفهیم کند. با توجه به سوابق درخشان اعضای این تیم، مردم به آنها اعتماد دارند و می‌دانند که هدف نهایی‌شان چیزی جز موفقیت کشور نیست. بنابراین، دیپلماسی و میدان، هر دو توامان برای تامین منافع ملی کشور ضروری هستند.

دهقان درباره اینکه مخالفان مذاکره چه جایگزینی برای آن دارند، اظهار کرد: مطابق اصل ۱۱۰ قانون اساسی، رهبری نظام وظایف و اختیاراتی دارد که قانون اساسی ۱۱ مورد از آنها را برشمرده است. در بند چهارم این اصل، فرماندهی کل نیرو‌های مسلح و در بند پنجم، اعلان جنگ و صلح و بسیج نیرو‌ها به‌عنوان اختیارات رهبری تعیین شده است. بنابراین، همه ایرانیان آزاده، دلسوز و وفادار به جمهوری اسلامی ایران، خود را در مسائل مربوط به جنگ و صلح، مقید به فرامین رهبری می‌دانند.

وی ادامه داد: این سخن به آن معنا نیست که کارشناسان حوزه سیاست خارجی و مسائل دفاعی نتوانند دیدگاه‌های خود را در جامعه مطرح کنند؛ اما مطابق قانون اساسی، تصمیم نهایی در موضوع جنگ و صلح را رهبر انقلاب اتخاذ خواهند کرد.

فعال و تحلیلگر سیاسی بیان کرد: در جامعه ما اکنون دو رویکرد وجود دارد. رویکرد نخست بر این باور است که ایران آغازکننده جنگ نبوده و از آنجا که متجاوز باید تنبیه شود، ادامه جنگ تا سرکوب دشمن غدار و مکار، حق قانونی ایران است. طرفداران این دیدگاه معتقدند جمهوری اسلامی طی پنج ماه گذشته، ضربات کاری و سنگینی به دشمن متجاوز وارد کرده است.

روند اخراج نیرو‌های آمریکایی از منطقه موفقیت‌آمیز بوده است

دهقان خاطرنشان کرد: از نگاه آنان، تخریب گسترده پایگاه‌های آمریکایی در منطقه موجب شده است نیرو‌های آمریکا به مناطق غربی‌تر آسیا، از جمله اردن، حتی بخش‌هایی از شرق اروپا عقب‌نشینی کنند. براساس این دیدگاه، جمهوری اسلامی عملاً روند اخراج نیرو‌های آمریکایی از منطقه را آغاز کرده و تاکنون نیز در این مسیر موفق بوده است.

وی تصریح کرد: بر همین اساس، می‌توان همچنان بر خواست‌های حداکثری تأکید کرد؛ از جمله رفع تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران، حفظ کنترل همیشگی بر آبراه مهم جهانی، یعنی تنگه هرمز، و امتیاز ندادن در موضوع هسته‌ای و دیگر مسائل.

این مدرس تاریخ تاکید کرد: رویکرد دوم بر این باور است که باید با دولت عمان درباره موضوع تنگه هرمز مذاکره کرد. واقعیت این است که طرفداران هر دو دیدگاه، انسان‌هایی دلسوز و ملی هستند با این حال، اکنون فردی در کاخ سفید حکومت می‌کند که به هیچ‌وجه قابل پیش‌بینی نیست.

ایرانیان در شطرنج خاورمیانه، بسیار ماهرانه بازی کرده‌اند

وی افزود: در جنگ تحمیلی سوم نیز در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد به جمع‌بندی مناسبی رسیدیم و تا حد زیادی حقوق ایران درباره تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده به رسمیت شناخته شد؛ اما آمریکا بند پنجم تفاهم‌نامه را، که بر حاکمیت ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز تأکید داشت، نقض کرد و با راه‌اندازی یک کانال عمانی در بخش جنوبی تنگه، برخلاف مفاد تفاهم‌نامه عمل کرد.

تحلیل‌گر مسائل سیاسی عنوان کرد: به نظر می‌رسد تنها راه‌حل مسئله ایران و آمریکا، عقب‌نشینی ترامپ از خواسته‌های نامعقول خود است؛ چراکه او عامل اصلی پیشرفت نکردن مذاکرات بوده است. ترامپ یک پوکرباز معروف است، اما ایران نشان داده است که تسلیم پوکرباز‌ها نمی‌شود. ایرانیان در شطرنج خاورمیانه، بسیار ماهرانه بازی کرده‌اند و به نتایج خوبی نیز دست یافته‌اند.

یک دهه قبل، دوره عقب‌نشینی را آزمودیم و به نتیجه نرسیدیم

دهقان خاطرنشان کرد: ما یک دهه قبل دوره عقب‌نشینی را آزمودیم و به نتیجه نرسیدیم. اکنون باید کارشناسان اجازه دهند یک‌بار هم با خواسته‌های حداکثری پیش برویم؛ مسیری که به نظر می‌رسد تاکنون در آن موفق و پیروز بوده‌ایم.

وی درباره هتاکی و فحاشی به مقامات عالی‌رتبه نظام اظهار کرد: نگاهی به تاریخ اسلام و همچنین تاریخ نیم‌قرن انقلاب اسلامی نشان می‌دهد که همواره شاهد حضور برخی جریان‌های فکری و سیاسی تندرو بوده‌ایم. آنها معمولاً با نگاهی تنگ‌نظرانه عمل می‌کنند و در هر دوره، مصادیق خاص خود را دارند.

خوارج با استناد به آیات قرآن مقابل امام علی (ع)، ایستادند

این مدرس تاریخ بیان کرد: در صدر اسلام، خوارج برابر امام برحق زمان، حضرت علی (ع)، ایستادند و فتنه خوارج را شکل دادند؛ در حالی که استناد آنان به آیات قرآن بود. در جریان انقلاب اسلامی نیز فردی که شهید آیت‌الله مرتضی مطهری، پاره تن امام (ره)، را ترور کردند، طلبه‌ای به نام «اکبر گودرزی» بود که تحت تأثیر دیدگاه‌های افراطی، غلوآمیز و برداشت‌های انحرافی از قرآن قرار داشت. او با همراهی طرفدارانش، که عمدتاً نوجوانان و جوانانی احساساتی با میانگین سنی حدود ۱۹ سال بودند، این جنایت را رقم زد و ضایعه‌ای بسیار دردناک برای انقلاب اسلامی به وجود آورد.

دهقان تصریح کرد: بنابراین، جریان‌های این‌چنینی مسبوق به سابقه‌اند و ظهور آنها جای تعجب ندارد. بر اساس اقتضائات زمان و مکان، ممکن است برخی افراد تنگ‌نظر و احساساتی، با انگیزه‌های گوناگون—که گاهی حتی خیرخواهانه است—در زمین بازی دشمنان انقلاب قرار بگیرند. به نظر می‌رسد باید میان این افراد تفکیک قائل شد و همه را با یک چوب نراند؛ بلکه لازم است با برخی از آنان از طریق ارائه توضیحات کافی، مستدل و اقناع‌کننده گفت‌و‌گو کرد.

وی افزود: البته براساس برخی تحلیل‌های عالمانه، بخشی از این تندروی‌ها ریشه‌های روانی دارد. برخی افراد اساساً در هر شرایطی تندرو هستند؛ گاهی در یک سوی افراط قرار می‌گیرند و زمانی در سوی دیگر. رهبر فقید انقلاب نیز در مقطعی خطاب به چنین جریان‌های تندرویی می‌فرمودند: «کجا می‌روید؟»

آمریکا دچار شکست بزرگ و تاریخی شده و در دستیابی به اهدافش ناکام مانده است

فعال و تحلیلگر سیاسی در پاسخ به این پرسش که در مواجهه با دشمن آمریکایی و صهیونیستی چه تعریفی از «پیروزی» و «بازدارندگی» باید ارائه داد، اظهار داشت: طبیعتا تعریف واحدی برای پیروزی وجود ندارد و باید این مقوله را با رویکرد‌های گوناگون سنجید. آمریکا به‌عنوان کشوری که همواره خود را ابرقدرت معرفی کرده است، در نبردی که از با ایران آغاز کرد، به اهداف خود دست نیافته است؛ همین ناکامی، به معنای یک شکست بزرگ و تاریخی برای این کشور است.

دهقان یادآور شد: واقعیت این است که آمریکایی‌ها با تکیه بر اطلاعات دریافتی از موساد و کانال‌های ارتباطی با جریان پهلوی، دچار خطای محاسباتی و راهبردی شدند.

وی گفت: آنها با امید به شکست سریع ایران، فروپاشی جامعه، تحریک جریان‌های تجزیه‌طلب و در نهایت سرنگونی جمهوری اسلامی، عملیات نظامی خود را آغاز کردند؛ اهدافی که بار‌ها از سوی کارشناسان آمریکایی و اسرائیلی و حتی شخص ترامپ و نتانیاهو به‌صراحت اعلام شده است. بنابراین، وقتی کشوری که خود را ابرقدرت می‌نامد به اهداف چندگانه خود نرسد، معنایی جز شکست برای او و متحدانش ندارد.

‌می‌توان قاطعانه ایران را پیروز بزرگ میدان دانست

این مدرس تاریخ خاطرنشان کرد: از سوی دیگر، ایران که آغازکننده جنگ نبوده است، توانست با تدابیر دوراندیشانه و حکیمانه، توطئه حمله را خنثی کرده و متقابلاً ضربات خردکننده‌ای به اردوگاه دشمن وارد کند. امروزه این دیدگاه که ایران تاکنون در این جنگ پیروز بوده است، در حال تبدیل شدن به یک گفتمان جهانی است.

دهقان افزود: به‌طور خلاصه می‌توان گفت دشمن با تصورات واهی وارد میدان شد و به اهداف خود نرسید و شکست خورد. ایران با مدیریت صحنه جنگ، گسترش ابعاد آن و وارد کردن پارامتر‌های اقتصاد آمریکا به تحولات اقتصاد جهانی و منطقه‌ای، ضربات غافلگیرکننده‌ای را در ابعاد نظامی، سیاسی و اقتصادی به این ابرقدرت وارد کرد. با این اوصاف، می‌توان قاطعانه ایران را پیروز بزرگ این میدان دانست.