ترامپ می‌خواهد با سیاست آزاررسانی، ایران را به میز مذاکره بیاورد

علی بیگدلی، درباره اظهارات اخیر ترامپ و احتمال حملات گسترده‌تر به کشور گفت: معتقدم این شکل و ظرفیت از حملات، در قالب سیاست «آزاررسانی و در تنگنا قرار دادن ایران برای کشاندن پای میز مذاکره» تعریف می‌شود. اگر غیر از این بود مانند جنگ چهل روزه با کمک اسرائیل وارد جنگ می‌شد، شاید هم وسعت و هم عمق بیشتری به حرکت خود می‌داد و احتمالاً جان افراد بیشتری مجدداً در خطر قرار می‌گرفت؛ اما اکنون آن سیاست و آن شکل و حجم از حمله در این دوره وجود ندارد و اقداماتی که انجام می‌دهد، تلفات انسانی کمی دارد.

وی ادامه داد: این اقدامات ترامپ احتمالا به دلیل این است که مقداری سرخشم آمده است. ایران با بستن تنگه هرمز، هم فضای بین‌المللی را دچار مشکل کرده و هم با پرستیژ آمریکا در منطقه مقابله می‌کند و این مسائل از جهت روان‌شناسی سیاسی اهمیت بیشتری دارند. این دو موضوع برای آمریکا بسیار مهم است؛ چرا که دولت آمریکا از نظر داخلی هم تحت فشار و با مشکلاتی مواجه است.

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل گفت: کنگره به دنبال پاسخگویی و توضیح درباره منابع مالی است و ترامپ و دولت او را تحت فشار قرار می‌دهد که چرا این جنگ را شروع کرده‌اید، این هزینه‌ها چه بوده و نوع تسلیحات چه بوده است؟ تا جایی که من اطلاع دارم سابقه ندارد که وقتی دولت آمریکا وارد جنگی می‌شود کنگره اینقدر از آنها توضیح بخواهد و افکار عمومی نسبت به آن معترض باشد.

بیگدلی با اشاره به شرایط کشور گفت: مشکلات ما ملموس است، یعنی وضعیت اقتصادی و بلاتکلیفی در مملکت به وجود آمده است. باید تصمیم‌گیری شود تا این بلاتکلیفی تمام شود. این امر روحیه جامعه را فرسوده می‌کند و بسیار مشکل‌ساز است. هر دو طرف با مشکلاتی مواجهند، اما تصور می‌کنم این اقدامات ترامپ بیشتر براساس سیاست آزاردهنده است.

وی همچنین درباره احتمال ورود مستقیم کشور‌های عربی به این جنگ گفت: آنها مایل نیستند با ما وارد بازی جنگ شوند؛ زیرا اگر می‌خواستند چنین کنند، تا به حال باید این کار را انجام می‌دادند؛ این موضوع مربوط به امروز و ده روز گذشته نیست. ما وقتی به پایگاه‌های آنها حمله می‌کنیم به هر صورت خاک آنها هدف قرار می‌گیرد. اکنون می‌گویند جنگ قانون‌پذیر نیست. ما در این شرایط قرار گرفته‌ایم و آمریکا هم از ما دور است. ما ناچاریم، هرچند این راه مطلوبی نیست؛ یعنی راهی نیست که بتواند پاسخگو باشد. من اشاره کردم که ما ممکن است با پرستیژ آمریکا در منطقه بازی کنیم، اما این راهی نیست که به نتیجه نهایی برسد و آمریکایی‌ها هم نمی‌توانند از این طریق به نتیجه دست یابند اگر قرار بود به نتیجه برسند در جنگ چهل روزه می‌رسیدند. در حال حاضر فضا دچار بلاتکلیفی و بی‌عملی شده است.

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل گفت: اکنون با این وضعیت معیشتی مردم بلاتکلیف هستند و همه منتظر هستند که چه زمانی این وضعیت خاتمه پیدا می‌کند. پاسخ دادن به این موضوعات، نارضایتی‌ها و نگرانی‌های مردم بسیار سخت است.

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود در پاسخ به این سوال که آقای بقایی در توییتی با اشاره به حملات ترامپ با کنایه از عدم ابراز نگرانی آقای گروسی نسبت به این حملات صحبت کردند و اعلام کردند فعالیت‌های هسته‌ای ایران بر اساس تعهدات پادمانی به آژانس اعلام شده است. مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و نامزد دبیرکلی سازمان ملل کجاست، ارزیابی شما در این باره چیست آیا آژانس باید نسبت به تهدیداتی که می‌شود ورود کند، گفت: تا زمانی که در کوه کلنگ به تاسیسات گاز تزریق نشده باشد، در اختیار آژانس نیست؛ یعنی این حد و مرز محتویاتِ منشور سازمان انرژی اتمی است. زمانی که گاز تزریق می‌شود، در آستانه ورود به پادمان قرار می‌گیرد. در غیر این صورت، آژانس نمی‌تواند بازرسی انجام دهد، هرچند چندین مرتبه این کار را کرده است. من دقیقاً نمی‌دانم که آیا ما به آنجا گاز تزریق کرده‌ایم یا خیر؛ حداقل من از این موضوع اطلاعی ندارم. منشور مشخص می‌کند که اگر ایران گاز تزریق کرده باشد، آنها مشغول به کار می‌شوند و زیر نظر آژانس قرار می‌گیرد.

این تحلیل‌گر مسائل منطقه گفت: در مورد اینکه آقای گروسی بخواهد به دبیرکلی سازمان ملل متحد برسد؛ من فکر نمی‌کنم این قضیه اتفاق بیفتد. در حال حاضر این روند متوقف شده است؛ مدتی ایشان این آرزو را داشت و به دنبال آن بود، اما گمان نمی‌کنم به این مرحله برسد. یعنی آن درجه از شایستگی را پیدا نکرده است که بتواند به دبیرکلی سازمان ملل برسد. با این حال، ایشان تحت نفوذ آمریکا قرار دارد؛ اساساً تمامی ارکان سازمان ملل به دلیل استقرار در خاک آمریکا، به شدت تحت تأثیر سیاست و نفوذ این کشور هستند. آمریکا بیشترین سهم را در تأمین هزینه‌های اداره سازمان ملل پرداخت می‌کند، بنابراین وضعیت نمی‌تواند غیر از این باشد.

وی در مورد ورود میانجی‌ها در اتفاقات اخیر و در پاسخ به این سوال که اگر قرار باشد دوباره به میز مذاکره بازگردیم آیا ما مجدداً به همان تفاهم‌نامه پاکستان بازمی‌گردیم یا اینکه خواسته‌های جدیدی از سوی دو طرف مطرح خواهد شد، گفت: آن تفاهم نامه همچنان سرجای خودش هست، اما برداشت دو طرف از برخی آیتم‌های تفاهم نامه متفاوت است. اما فکر نمی‌کنم دوباره تفاهم‌نامه دیگری نوشته شود چراکه هر دو رئیس‌جمهور این را امضا کرده‌اند و از اعتباری برخوردار است.

بیگدلی درباره میانجی‌ها گفت: موضوع واسطه‌ها باز شدت بیشتری گرفته است. البته من تعجب کردم که چرا وزیر کشور برای مذاکره به اسلام‌آباد رفتند یعنی وقتی وزیر خارجه است که کارش این است، وزیر کشور را برای این کار فرستاده‌اند.

وی گفت: هیچ کدام از این تنش‌ها و طرف‌ها راهی به جز میز مذاکره ندارند. باید سیاست عقلانی‌ای اکنون اعمال شود و اقداماتی که انجام می‌دهیم، باید مردمی و بر اساس منافع ملی باشد. یعنی نباید تصمیمی بگیریم که جنبه‌های منافع ملی آن کاملاً مسدود باشد. این‌گونه سیاست‌ها در گذشته هم وجود داشته و همگی با شکست مواجه شده است. نمونه برجسته آن، ادامه جنگ تحمیلی هشت ساله بود؛ آن را ادامه دادیم و آخر سر هم قطعنامه ۵۹۸ را امضا کردیم، اما یک قران غرامت نگرفتیم کشور‌های عربی رفتند سازمان ملل، آغازکننده جنگ صدام حسین اعلام شد و تمام شد. یعنی آن زمان رفتار‌های ما مطابق با استاندارد‌ها و قواره‌های دیپلماسی و علم سیاست نبود.