رفتار متناقض آمریکا، روند مذاکرات را طولانی کرده است

«اسماعیل بقائی» امروز (دوشنبه ۱۱ خرداد ماه) در نشست خبری با اصحاب رسانه به تشریح مهمترین تصمیمات و اقدامات این وزارتخانه در یک هفته اخیر پرداخت.

شاهد جنایت بی سابقه رژیم صیهونیستی در لبنان هستیم/ سازمان ملل متحد بی هیچ تحرکی صرفا تماشاچی است

اسماعیل بقائی نشست خبری خود را با اشاره به تحولات جاری در لبنان آغاز کرد و گفت: کماکان رژیم صهیونیستی به‌عنوان بزرگ‌ترین تهدید علیه صلح و امنیت بین‌المللی و علیه اخلاق و انسانیت مشغول ارتکاب شنیع‌ترین جنایات در لبنان و در فلسطین اشغالی است. همچنان که نسل‌کشی در غزه ادامه دارد، علی‌رغم آتش‌بس ظاهری که اعلام کرده‌اند، در لبنان نیز با جنایات بی‌سابقه مواجه هستیم. حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی به شکل مستمر لبنان مورد تعرض قرار می‌گیرد، آتش‌بس مکرراً مورد نقض واقع می‌شود و تعداد زیادی از شهروندان لبنانی در جریان حملات، جان خود را از دست داده‌اند و از منازل، شهر‌ها و روستا‌های خود آواره شده‌اند.

وی ادامه داد: این در حالی است که سازمان ملل متحد و شورای امنیت، متأسفانه هیچ تحرکی و هیچ اقدامی انجام نمی‌دهند و صرفاً تماشاگر وضعیت هستند. این شرایط قطعاً تبعات و پیامد‌های خود را متوجه نه‌تنها منطقه ما، بلکه کل جامعه جهانی خواهد کرد. ادامه مماشات در برابر تجاوزگری، جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت، بدون تردید آثار و پیامد‌های خود را برای صلح و امنیت جهانی نیز به همراه دارد و هم‌اکنون نیز این آثار احساس می‌شود. جامعه جهانی موظف است به مسئولیت‌های خود در قبال منشور سازمان ملل متحد عمل کند.

آتش‌بس در لبنان بخش لاینفک هرگونه آتش‌بس و توافق نهایی برای خاتمه جنگ است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره موضع جمهوری اسلامی ایران در خصوص تحولات لبنان و ادامه جنایت رژیم اسرائیل در این کشور، گفت: منطقه ما با جنگ‌افروزی مستمر رژیم صهیونیستی مواجه است؛ فقط مربوط به امروز و دیروز نیست. در طی ۸۰ سال گذشته رژیم صهیونیستی جنگی دائمی و بی‌پایان را علیه کشور‌های منطقه به راه انداخته است با حمایت آمریکا.

وی ادامه داد: تحولات چند ماه اخیر، نقض آشکار و فاحش آتش‌بس ۱۹ فروردین ماه است. ما تاکید کردیم و کماکان تاکید داریم بر این نکته که آتش‌بس در لبنان بخش لاینفک هرگونه آتش‌بس و هرگونه توافق نهایی برای خاتمه جنگ هست.

بقائی افزود: این فقط رژیم صهیونیستی نیست که مرتکب نقض آتش‌بس می‌شود؛ به این شکل گسترده آمریکا هم در منطقه ما مرتکب نقض آتش‌بس می‌شود. اضافه بکنید به این نقض آتش‌بس، تداوم راه‌زنی دریایی و تعرض به کشتیرانی تجاری ایران که خود هم نقض آتش‌بس است و هم مصداق اقدام تجاوزکارانه علیه ایران.

سخنگوی وزارت خارجه گفت: بدون تردید جمهوری اسلامی ایران خودش را متعهد می‌داند به اتخاذ هرگونه اقدام لازم برای پاسداشت آتش‌بسی که طرف مقابل با مختصاتی که عرض کردم، خودش را نسبت به آن متعهد اعلام کرده بود، اما در عمل مکرراً دارد نقض می‌کند.

بقائی ادامه داد: دستگاه دیپلماسی و هم در سایر اجزای حاکمیت ما تحولات را با دقت بررسی می‌کنیم و هر اقدامی که لازم بدانیم برای دفاع از امنیت ملی ایران، برای دفاع از وضعیتی که معتقدیم تامین‌کننده و تضمین‌کننده امنیت ایران و امنیت منطقه است، فروگذار نخواهیم کرد.

دیپلماسی جایگزین قدرت نیست/در شرایط عدم اعتماد مذاکره می‌کنیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش ایرنا که «در چند هفته گذشته در چند مقطع شاهد نزدیک شدن ایران و آمریکا به امضای تفاهم اولیه برای خاتمه جنگ و ورود به فاز جدید مذاکرات برای رسیدن به توافق کلی‌تر بودیم، اما هر بار به دلایلی که چندان مشخص نیست و صرفا گمانه زنی‌های رسانه‌ای درباره آن مطرح است، دو طرف از شرایط فعلی عبور نکردند. با توجه به اهمیت این موضوع برای افکار عمومی، اخرین وضعیت مذاکرات میان ایران و امریکا را تشریح می‌کنید؟ این عبارت زیاده خواهی امریکا در مذاکرات را بسیار شنیده‌ایم، اما ملموس‌تر می‌بفرمائید که گره کار کجاست؟ آیا ایران به دلیل بی اعتمادی به روند پیش رو است که تفاهم اولیه فعلی را ظاهرا کافی نمی‌داند؟» گفت: ددلایل ناروشن نیست؛ خیلی مشخص است. ما از ابتدا می‌دانستیم و می‌دانیم که در شرایط عدم اعتماد مذاکره می‌کنیم و این یک مفروض است. فراتر از آن مذاکره در دل سوءظن شدید و بدگمانی آغاز شد و تبادل پیام‌ها نیز در همین قالب و در همین فضا در حال انجام است. بنابراین، از این منظر باید به یاد داشته باشیم که دیپلماسی جایگزین قدرت نیست. مذاکره یا دیپلماسی، خود نشانه یا محصول اعتماد میان طرف‌های مذاکره‌کننده نیست. اینها را باید از یکدیگر تفکیک کنیم.

وی ادامه داد: در چنین وضعیتی و در شرایطی که طرف مقابل مدام دیدگاه‌های خود را تغییر می‌دهد، مطالبات جدید یا متناقضی مطرح می‌کند و پیام‌های رسانه‌ای متفاوت، متناقض ارسال می‌کند، طبیعی است که این وضعیت موجب طولانی شدن روند مذاکره شود. به این موضوع، عامل مخربی را نیز اضافه کنید که ریشه در منطقه ما دارد و مانع از شکل‌گیری هرگونه روندی برای کاهش تنش بوده است و آن، رژیم صهیونیستی است.

بقائی افزود: یکی از دلایل بسیار روشن تشدید جنایات رژیم صهیونیستی در روز‌های اخیر در فلسطین و لبنان، نمی‌تواند چیزی جز تخریب هر احتمال و هر کورسوی امید برای آن باشد که روند‌های دیپلماتیک منجر به نوعی بهبود اوضاع شوند. این نیز مسئولیتی است که بر عهده آمریکاست. ما نمی‌توانیم آمریکا و رژیم صهیونیستی را به‌عنوان دو فاعل مجزا از یکدیگر در نظر بگیریم. هر آنچه در لبنان در حال وقوع است، هر آنچه در منطقه ما و در کل غرب آسیا به‌واسطه اقدامات رژیم صهیونیستی شاهد آن هستیم، حتماً پای ثابت آن آمریکا است و آمریکا مسئول پیامد‌ها و تبعات حمایت‌های بی‌قیدوشرط خود از رژیم صهیونیستی تلقی می‌شود.

دولت کویت موظف است طبق حقوق بین‌الملل، امکان دسترسی کنسولی به شهروندان بازداشتی را برای جمهوری اسلامی ایران فراهم کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «سرنوشت شهروندان ایرانی که چندی پیش، به‌دلیل آنچه گفته شد ناشی از اشتباه در ناوبری بوده، توسط کویت بازداشت شده بودند، به کجا رسیده است؟ وضعیت آنها چگونه است و برای آزادسازی‌شان چه اقداماتی انجام شده است؟ و همچنین، در نهایت با توجه به عملکرد برخی از این کشور‌ها که در دوران جنگ و همچنین در دوران پساجنگ بعضاً خصمانه بوده است، ایران چه رویکردی را نسبت به این کشور‌ها در پیش خواهد گرفت؟» گفت: چهار شهروند ایرانی که قبلاً نیز درباره آنها صحبت کردیم و در خصوص آنها بیانیه صادر کردیم، توسط کویت به‌صورت ناموجه دستگیر شدند. دولت کویت موظف است طبق حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های ذی‌ربط بین‌المللی، امکان دسترسی کنسولی را برای جمهوری اسلامی ایران فراهم کند. حقوق اتباع ما طبق مقررات حقوق بین‌الملل کاملاً روشن است و انتظار صریح ما از مراجع ذی‌ربط کویتی این است که هرچه سریع‌تر وضعیت را روشن کنند، امکان دسترسی کنسولی سفارت ما به اتباع ایرانیِ بازداشت‌شده را فراهم آورند و اجازه ندهند که این موضوع بیش از این به یکی از چند موضوعی تبدیل شود که موجب کدورت شدید میان دو کشور شده است.

وی ادامه داد: این یک واقعیت است که متأسفانه قلمرو و امکانات برخی از کشور‌های منطقه مورد سوءاستفاده یا استفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی برای تعرض به ایران قرار گرفته است. این اقدام هم کاملاً غیرقانونی است، هم خلاف اصل حسن همجواری است و هم پیامد‌های بسیار ناگواری برای روابط دوجانبه و آینده منطقه خواهد داشت.

بقائی با اشاره به اینکه همین اتفاقاتی که طی ساعت‌های اخیر رخ داده است، مؤید این موضوع است، خاطرنشان کرد: ما بار‌ها از کشور‌های منطقه خواسته‌ایم که به تعهدات بین‌المللی خود عمل کنند. خودداری از اجازه دادن به طرف‌های متجاوز برای استفاده از قلمرو یک کشور جهت انجام اقدامات ایذایی علیه کشور دیگر، یک اصل پذیرفته‌شده و ثابت در حقوق بین‌الملل است؛ لذا نقض این تعهد از سوی دولت‌های منطقه، آنها را در کنار طرف‌های متجاوز قرار خواهد داد.

هیچ مذاکره‌ای در خصوص موضوع هسته‌ای با آمریکا انجام نشده است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «رئیس جمهور آمریکا در آخرین اقدام شرایط توافق با ایران را سخت‌تر کرده و مدعی شده است که اورانیوم غنی‌شده مدفون‌شده ایران، باید خارج و نابود شود. آیا اساساً ایران برای دسترسی به سایت فردو و خارج کردن اورانیوم خود نیاز به فناوری کشور خارجی دارد؟» گفت: ما هر زمان لازم باشد که در رابطه با موضوعات هسته‌ای، کاری را انجام دهیم، خودمان به خوبی می‌دانیم چگونه عمل کنیم. در مورد جزئیات مباحث مرتبط با موضوع هسته‌ای، هیچ مذاکره‌ای در این مرحله صورت نگرفته است. من باز هم تکرار می‌کنم که در این مرحله تمرکز ما بر خاتمه جنگ است.

وی ادامه داد: اساساً یکی از معضلات مذاکره با هیئت حاکمه فعلی آمریکا، همین تغییرات مکرر در مواضع و موضع‌گیری‌های ضد و نقیض است. قاعدتاً هر موضعی اگر تغییر کند، از یک طرف طرف مقابل هم باید متقابلاً دیدگاه‌ها و ملاحظات خودش را اعمال کند. نمی‌شود شما به صورت یک‌سویه مطالبات یا مواضع جدیدی را اعمال کنید و طرف مقابل هم صرفاً آن را بپذیرد.

در یکی از بخش‌های تفاهم اولیه، موضوع تمهید شرایط لازم برای بازسازی خسارات ناشی از جنگ مطرح است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «درباره خبری درباره ایجاد یک صندوق سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران به‌منظور انجام اقدامات بازسازی پس از جنگ منتشر شده است. آیا شما این خبر را تأیید می‌فرمایید؟ اگر بله، لطفاً در این خصوص توضیحی ارائه بفرمایید» گفت: یکی از بخش‌های تفاهم، موضوع تمهید شرایط لازم برای بازسازی خسارات ناشی از جنگ مطرح است. در رابطه با این موضوع، گزینه‌های مختلفی مطرح شده است. یکی از موضوعاتی که در جریان مذاکرات مطرح شده، همین است که مبلغی برای جبران و بازسازی خسارات اختصاص پیدا کند.

وی ادامه داد: من در این مرحله فقط در همین حد می‌توانم خدمت شما عرض کنم؛ زیرا این موضوعات، موضوعاتی پیچیده هستند و جزئیات خاص خود را دارند. قاعدتاً اگر در کلیات این ۱۴ بند به تفاهم برسیم، در بازه زمانی ۳۰ روزه یا ۶۰ روزه باید درباره اجزا و جزئیات آن نیز گفت‌و‌گو و تصمیم‌گیری شود.

اتحادیه اروپا نمی‌تواند و نباید حمله آشکار و غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را نادیده بگیرد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اتحادیه اروپا آنچه را که «حملات اخیر ایران به کویت» نامیده است، محکوم کرده و ضمن ابراز همبستگی با دولت و ملت کویت، این حملات را ناقض صلح و امنیت در منطقه دانسته است. پاسخ جمهوری اسلامی ایران به این ادعا چیست؟» گفت: ما با مردم کویت و سایر مردمان منطقه که خاک، حاکمیت، قلمرو و امکاناتشان توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا برای حمله به یک کشور مسلمان مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد، ابراز همبستگی می‌کنیم.

وی ادامه داد: بیانیه‌ای که کشور‌های اروپایی در این موارد صادر می‌کنند، مصداق واقعی ریاکاری است. شما نمی‌توانید حمله آشکار و غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را نادیده بگیرید، یا به‌گونه‌ای آن را توجیه کنید و یا مواضع بسیار نرمی در قبال آن اتخاذ کنید و سپس زمانی که ایران در دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی خود اقدام دفاعی انجام می‌دهد، ایران را مورد سرزنش قرار دهید.

بقائی افزود: این رویکرد، هم خلاف شعار‌های اتحادیه اروپا در رابطه با حاکمیت قانون، احترام به حاکمیت کشور‌ها و پایبندی به اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد است و هم نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا ظاهراً قصد ندارد خود را در جایگاه یک بازیگر مقتدر، مسئول و پایبند به حقوق بین‌الملل قرار دهد.

برخی از کشور‌های منطقه، امکانات خود را در اختیار آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار داده‌اند تا برای حمله به ایران از آن استفاده شود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «برخی رسانه‌های غربی در روز‌های اخیر مدعی شده‌اند که سطح همدستی امارات با آمریکا و اسرائیل علیه ایران بسیار بالا بوده و امارات نقش مستقیمی در کمک به انجام تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران داشته است. حتی برخی کشور‌های منطقه، از جمله عربستان، نیز با این موضوع مخالف بوده‌اند. موضع شما نسبت به این اقدام چیست؟» گفت: ما در مورد عملکرد کشور‌های منطقه، ارزیابی خودمان را داریم. حتماً گزارش‌هایی را که توسط منابع غربی در مقاطع زمانی مشخص مطرح می‌شود، با شک و تردید مورد توجه قرار می‌دهیم؛ زیرا هم نسبت به رویکرد آنها به‌شدت مظنون هستیم، هم می‌دانیم که خیر کشور‌های منطقه را نمی‌خواهند و هم آگاهیم که یکی از ابزار‌های آنها، استفاده از رسانه برای ایجاد یا تعمیق اختلاف‌نظر‌ها و مشکلات میان کشور‌های منطقه است. بنابراین، تکلیف ما با این موضوع روشن است.

بقائی با اشاره به اینکه ما ارزیابی مستقل خودمان را نیز داریم، گفت: قبلاً هم بیان کرده‌ایم که در این موضوع تردیدی نداریم که برخی از کشور‌های منطقه، متأسفانه علی‌رغم هشدار‌های ایران و برخلاف تعهدات حقوقی، اخلاقی و همسایگی خود، امکاناتشان را در اختیار آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار داده‌اند تا برای حمله به ایران از آن استفاده شود. ما به‌طور مستمر از این کشور‌ها مطالبه داریم که هم رویکرد گذشته خود را اصلاح کنند، از اتفاقات چند ماه اخیر درس بگیرند و هم اجازه ندهند حضور نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه، موجب ناامنی دائمی برای ملت‌های منطقه شود.