آسیب جدی به بیش از ۵۶ اثر جهانی، ملی، موزه و بنای تاریخی/ تهران در صدر فهرست خسارتها
معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با بیان اینکه از ۹ اسفند، مأموریت ستاد خدمات سفر از رویکرد سنوات گذشته به مدیریت بحران تغییر یافت، اظهار کرد: سفرها در نوروز ۱۴۰۵ ماهیتی برای یافتن امنیت پیدا کرد.
انوشیروان محسنیبندپی با اشاره به مصوبه سال ۱۳۹۲ هیات وزیران درباره ایجاد هماهنگی میان دستگاههای خدمات سفر، اظهار کرد: بر اساس این مصوبه، ۲۹ دستگاه عضو «ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر» شدند تا با انسجام و همافزایی، تمهیدات لازم برای خدماترسانی به گردشگران در ایام نوروز فراهم شود.
وی افزود: برای نوروز ۱۴۰۵ با شعار «وفاق ملی» آماده شده بودیم، اما بهدلیل حمله وحشیانه رژیم آمریکایی و صهیونیستی و ایجاد شرایط ناگوار در ابعاد مختلف زندگی مردم، از ۹ اسفند مأموریت این ستاد از رویکرد سنوات گذشته به «مدیریت بحران سفر» تغییر یافت.
معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی ادامه داد: در این چارچوب، تمرکز بر اسکان اضطراری هموطنانی قرار گرفت که محل سکونتشان در اثر جنگ دچار ناامنی شده بود. جلسات هماهنگی از همان تاریخ آغاز شد و با وجود بمباران مخازن سوخت در تهران، جایگاههای سوخت به ارائه خدمات ادامه دادند تا امکان جابهجایی مردم از مناطق ناامن به مناطق امن فراهم شود.
محسنیبندپی با تأکید بر تغییر ماهیت سفرها در نوروز امسال تصریح کرد: در این ایام، سفرها دیگر با هدف تفریح و استراحت نبود، بلکه با هدف یافتن مکان امن انجام شد. در مجموع ۱۳۷ جلسه میان دستگاههای عضو ستاد برگزار شد و با بهرهگیری از رصد جمعیتی از طریق فضای ابری وزارت ارتباطات، توزیع خدمات و امکانات در استانهای مقصد مانند مازندران، گیلان، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی مدیریت شد.
وی خاطرنشان کرد: این دادهها به دستگاههایی مانند وزارت صنعت، معدن و تجارت کمک کرد تا تأمین مایحتاج عمومی، سوخت و ارزاق متناسب با حجم جمعیت ورودی انجام شود.
معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی با اشاره به آمار سفرهای نوروزی گفت: در بازه ۲۵ اسفند تا ۱۵ فروردین، ۲۹ میلیون و ۷۰۳ هزار سفر ثبت شد که نسبت به سال گذشته ۱۸ درصد کاهش داشت، اما ماهیت سفرها سیال و نامنظم و عمدتاً برای یافتن امنیت بود. همچنین ضریب اشغال اقامتگاههای رسمی تنها ۴ درصد بود و بیشتر مردم به منازل اقوام، روستاها و اقامتگاههای بومگردی مراجعه کردند.
وی افزود: بسیاری از اقامتگاههای بومگردی بدون دریافت هزینه در اختیار هموطنان قرار گرفتند و نقش مؤثری در مدیریت شرایط ایفا کردند.
محسنیبندپی در ادامه درباره خسارات واردشده به حوزه میراث فرهنگی و گردشگری گفت: خسارات در دو بخش قابل بررسی است؛ نخست، آسیب به آثار تاریخی و فرهنگی در تملک وزارتخانه که برآورد اولیه آن حدود ۷.۵ هزارمیلیاردتومان و شامل بیش از ۱۴۹ مورد است. این اماکن توسط رسانه ملی نیز به تصویر کشیده شدند و سازمانهایی مانند یونسکو نیز نسبت به این حملات موضعگیری کردند و بر مصونیت اماکن تاریخی در مناقشات تأکید داشتند.
وی بخش دوم خسارات را مربوط به حوزه گردشگری و بخش خصوصی دانست و اظهار کرد: در این بخش، حدود ۶۴ واحد از جمله هتلها، رستورانها و مجتمعهای بینراهی در ۱۳ استان دچار آسیب شدند که برخی بهصورت مستقیم و برخی غیرمستقیم بوده است. بهعنوان نمونه، در مجتمع بینراهی پاسارگاد زنجان، این حمله منجر به تخریب کامل و شهادت ۱۷ نفر از کارکنان شد.
معاون گردشگری کشور میزان خسارت فیزیکی این بخش را حدود ۵۶۰ میلیارد تومان و خسارت ناشی از توقف فعالیتها را حدود ۱.۳ هزارمیلیاردتومان اعلام کرد و گفت: برای جبران این خسارات، اقداماتی از جمله تسهیلات مالیاتی و حمایتهای بیمهای در حال پیگیری است.
وی در خصوص برنامههای سال ۱۴۰۵ نیز اظهار کرد: با توجه به شرایط موجود، علاوه بر جبران خسارات، باید مسیر توسعه گردشگری نیز دنبال شود. ایران با برخورداری از ۱۱ اقلیم از ۱۳ اقلیم جهانی، ظرفیت بالایی در جذب گردشگر دارد. بهعنوان نمونه، در فروردین ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل، ۴۸.۵ درصد رشد گردشگر خارجی ثبت شد.
محسنیبندپی افزود: در سال ۱۴۰۴ حدود ۶ میلیون و ۲۰۰ هزار گردشگر خارجی وارد کشور شدند که نسبت به سال ۱۴۰۳ با رقم ۷ میلیون و ۳۹۹ هزار نفر، ۱۶.۸ درصد کاهش داشته است. طبق برنامه، باید سالانه ۲۰ درصد رشد داشته باشیم تا در پایان برنامه هفتم به ۱۵ میلیون گردشگر برسیم.
وی ادامه داد: همچنین برنامهریزی برای افزایش تعداد هتلها از ۱۵۰۰ به ۱۹۰۰ واحد با ساخت سالانه ۱۰۰ هتل در دستور کار قرار دارد.
معاون گردشگری کشور با اشاره به شرایط متغیر پیش رو گفت: سه سناریو برای آینده تعریف شده است؛ تداوم جنگ، وضعیت نه جنگ و نه صلح، و بازگشت به شرایط آرامش. برای هر یک از این سناریوها، اقدامات و راهکارهای لازم در حال تدوین است تا از توقف چرخه صنعت گردشگری جلوگیری شود.
وی خاطرنشان کرد: حتی در شرایط جنگی نیز گردشگری زیارتی و سلامت فعال بوده و ورود گردشگر در این حوزهها ادامه دارد. هدف این است که در صورت بازگشت آرامش، بدون اتلاف زمان، فعالیتها بهسرعت از سر گرفته شود.
محسنیبندپی تأکید کرد: با برنامهریزی مستمر و برگزاری جلسات روزانه با فعالان صنعت گردشگری، تلاش میشود ضمن جبران خسارات، از فرصت ایجادشده برای معرفی ظرفیتهای تمدنی کشور نیز بهرهبرداری شود.
وی در تشریح برنامههای این وزارتخانه برای بهرهبرداری از فرصتهای ایجادشده در معرفی ظرفیتهای تمدنی ایران، اظهار کرد: باید از این فرصت استفاده کنیم؛ همانگونه که سفرای کشورهای مختلف نیز با حضور در ایران اعلام کردهاند که به حوزه تمدنی ایران اسلامی و ظرفیتهای مردم عزیز و شریف کشورمان پی بردهاند.
وی افزود: بهعنوان نمونه، سفیر جدید اسپانیا حتی در زمان جنگ وارد کشور شد. اسپانیا بهعنوان محل استقرار سازمان جهانی گردشگری، نقش مهمی در این حوزه دارد و سفیر این کشور نیز در مصاحبهای اعلام کرد که اسپانیا در معرفی ظرفیتهای گردشگری جمهوری اسلامی ایران کمک میکند و در مقابل جنگ نیز موضعگیری داشته است.
معاون گردشگری کشور ادامه داد: بر همین اساس، برنامهریزی ما بر توسعه روابط با کشورهایی است که وابستگی صددرصدی به نظام استکباری ندارند. در این مسیر، تلاش میکنیم تسهیلات و امکاناتی از جمله حذف یا تسهیل روادید برای این کشورها فراهم کنیم تا روند ورود گردشگران تسریع شود.
محسنیبندپی تصریح کرد: در این چارچوب، با کشورهایی در حوزه قفقاز و آسیای میانه از جمله تاجیکستان، ترکمنستان، ترکیه و ارمنستان وارد گفتوگو شدهایم. ترکیه بهدلیل جمعیت بالا، پس از کشورهای عربی و افغانستان، سومین کشور از نظر تعداد گردشگران ورودی به ایران است.
وی خاطرنشان کرد: هدفگذاری ما این است که در هر یک از سناریوهای پیشرو، چه در شرایط تداوم وضعیت موجود و چه در صورت دستیابی به صلح و آرامش، بتوانیم فعالیتهای گردشگری را توسعه دهیم.
معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در پایان گفت: ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر یکی از دستگاههای تأثیرگذار بود که توانست اطلاعات بهموقع و به هنگام را در اختیار مسافران و گردشگران قرار دهد.