تصور اینکه با داشتن شبکه ملی اطلاعات نیازی به اینترنت نداریم، پوچ و محمل است

وحید یزدانیان امروز در یک نشست خبری اظهار کرد: تا از شبکه ملی اطلاعات صحبت می‌شود موضوعات فنی و زیرساختی آن مطرح می‌شود. اما اینکه شبکه چه هست و چه نیست مطرح نمی‌شود و اختلاف نظر درباره مواردی است که درباره آن صحبت نمی‌شود.

وی افزود: شبکه ملی اطلاعات یک شبکه پرسرعت، ایمن‌تر و پایدارتر در مقایسه با سایر شبکه‌هاست و تلقی ما از این شبکه، شبکه‌ای توسعه یافته با کمک بخش خصوصی است. این شبکه حاصل تلفیق زیست‌های فضای مجازی برای ارایه خدمات است. همچنین این شبکه مردم نهاد است و از برترین فناوری‌ها برای ارایه خدمات استفاده می‌شود.

یزدانیان گفت: از سوی دیگر شبکه ملی اطلاعات مواردی را شامل نمی‌شود؛ به طور مثال شبکه‌ای که دارای ماهیت سیاسی خاص و صرفا مانند دیگر شبکه‌ها که در بعضی از کشور‌ها وجود دارد نیست و رویکرد خنثی دارد. بعضا کشور‌هایی که توسعه یافته‌اند و دشمن ما نیز هستند، شبکه ملی اطلاعات دارند. این شبکه جایگزینی برای اینترنت و سایر خدمات فضای مجازی نیست و وزیر ارتباطات در این زمینه تاکید لازم را داشته‌اند؛ بنابراین اینکه تصور شود با داشتن شبکه ملی اطلاعات نیاز به اینترنت نداریم پوچ و محمل است.

وی افزود: در زمان قطعی اینترنت بیشترین تقاضا برای دسترسی به اینترنت از سوی ارائه دهندگان توسعه خدمات بودند. اگر اینترنت نباشد توسعه پلتفرمی رخ نمی‌دهد. در زمینه امنیتی شاید چند روز امن باشد، اما حملات سایبری الگو‌های مختلفی دارند؛ بنابراین هیچ شبکه‌ای جایگزین اینترنت نیست. برخی تلقی می‌کنند که این شبکه حاکمیتی است، اما به این صورت نیست بلکه شبکه مردم نهاد بوده و بخش خصوصی نقش پررنگی در توسعه آن دارد.

یزدانیان گفت: علاوه بر موارد گفته شده تصور می‌شود که این شبکه، شبکه بحران است، اما به این صورت نیست و باید در موارد غیر بحران نیز از آن استفاده کرد. شبکه ملی اطلاعات باید به این صورت باشد و تعریف ما در وزارت ارتباطات همین بوده و آن را پیگیری می‌کنیم.

وی در ادامه در پاسخ به سوال ایسنا، مبنی بر اینکه تعامل با مرکز ملی فضای مجازی در زمینه توسعه شبکه ملی اطلاعات چگونه است، اظهار کرد: مرکز ملی فضای مجازی ناظر شبکه ملی اطلاعات است بنابراین وجود اختلاف بین مجری و ناظر طبیعی است. باید به این نکته توجه کرد که شبکه ملی اطلاعات، شبکه وزارت ارتباطات نیست، بنابراین باید پرسید چرا این سوال مطرح می‌شود که عملکرد این وزارتخانه در این زمینه مناسب نیست؟

او ادامه داد: این شبکه متشکل از ۴ لایه است که فقط دولایه زیرساخت و خدمات شبکه ملی اطلاعات برعهده وزارت ارتباطات است. در زمینه لایه‌های دیگر مرکز ملی فضای مجازی یک نگاشت نهادی انجام داده است که بیشترین مسئولیت برعهده نهاد‌های دیگر است و وزارت ارتباطات نقش حمایتگر دارد. به طور مثال در زمینه گوشی‌های داخلی وزارت ارتباطات از هیچ یک از اقدامات خود پا پس نکشیده است؛ بنابراین در ارتباطات این وزارتخانه و مرکز ملی در مقاطعی اختلاف نظر و فراز و نشیب‌هایی وجود داشت. اما از سال ۱۳۹۹ این اختلاف نظر‌ها کاهش یافته و اکنون تعامل خوبی وجود دارد، اگرچه اختلافاتی که بیشتر فنی هستند نیز وجود دارد. اما در حال حاضر با بازنگری در این شبکه تعامل خوبی بین دو نهاد برقرار است.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات در زمینه جویشگر‌ها و پلتفرم‌های بومی تصریح کرد: اگر اعلام شود که نمی‌خواهیم به دنبال توسعه جویشگر‌ها و پلتفرم‌های بومی باشیم درست نیست. اتفاقاتی که در دو ماه قبل رخ داد، حتی اگر برترین پلتفرم‌ها را هم داشتیم همین نتیجه حاصل می‌شد. وقتی شبکه قطع می‌شود چطور جویشگر و پلتفرم به کار خود ادامه دهد؟ این قضاوت ما را به جای درستی نمی‌رساند و وزارت ارتباطات و اپراتور‌ها در حد توان خود کارشان را ادامه دادند.

او افزود: پیام‌رسان‌های داخلی در حال حاضر خدماتی را به مردم ارائه می‌دهند، بنابراین دولت اجرای خدمات مختلف برروی پلتفرم‌های داخلی را به صورت جدی دنبال می‌کند؛ بنابراین منظور ما از پیام‌رسان این است که پلتفرمی باشد که در داخل توسعه یافته و توانایی ارائه خدمات را داشته باشد و با این دیدگاه توسعه پلتفرم‌ها و پیام‌رسان‌ها را پیگیری می‌کنیم.

یزدانیان تأکید کرد: کاربران با مقایسه عملکرد یکی یا دو روز قبل و بعد از فریز شدن شبکه آن را احساس می‌کنند. در آن زمان بسیاری از پلتفرم‌های ما در حال ارائه خدمات بودند به طوری که ما شاهد ثبت نام کاندیدا‌های شورا‌های شهر بودیم. همچنین توزیع کالابرگ، برگزاری امتحانات همگی حاصل زحمات زیرساخت، اپراتور‌ها و توسعه دهندگان بود.

وی گفت: در حال حاضر هدفگذاری‌ها نیز تعییر کرده و تا پایان امسال پیشرفت پروژه باید به عدد ۷۵ درصد و سال آینده ۸۸ درصد برسد. در زمینه توسعه شبکه ملی اطلاعات عدد و ارقام از اهمیت چندانی برخودار نیستند بلکه نکته مهم این است که کاربر از استفاده خدمات احساس رضایت کند.

او تصریح کرد: به باور ما نظام فیلترینگ مشکلات زیادی دارد و باعث افزایش استفاده از فیلترشکن شده و ترافیک آلوده سایبری را به سوی زیرساخت هدایت می‌کند.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات با بیان اینکه توسعه مراکز داده به صورت جدی پیگیری می‌شود تا ترافیک اینترنت از حالت قطبی خارج شود، اضافه کرد: افزون بر این موضوع توسعه زیرساخت‌های داده‌ای را برای پیام‌رسان پیگیری می‌کنیم. در حال حاضر مهم‌ترین چالش اعتماد است و بودجه‌های دولتی کفاف توسعه این شبکه را نمی‌دهد و نیازمند مشارکت بخش خصوصی هستیم. لازم است اعتماد ملی را به این شبکه ایجاد کنیم تا زمینه سرمایه‌گذاری بخش خصوصی فراهم شود.

یزدانیان درباره بازنگری در شاخص‌های شبکه ملی اطلاعات گفت: بازنگری در شاخص به معنای توقف توسعه شبکه ملی اطلاعات نیست و موضوع بازنگری با همکاری مرکز ملی فضای مجازی در حال انجام است. شبکه ملی اطلاعات فعالیتی مستمر است و باید از فناوری‌های نوینی مانند هوش مصنوعی، نسل پنجم اینترنت در آن استفاده شود که در سند معماری و طرح کلان که زمان آن به پایان رسیده، پرداخته نشده است.

معاون وزیر ارتباطات در پایان درباره تعداد کاربران پیام‌رسان‌های داخلی توضیح داد: براساس برآورد‌های انجام شده حدود ۲۰ میلیون نفر از آحاد مردم از پیام رسان‌های داخلی استفاده می‌کنند که متناسب با ارائه خدمات بر بستر پیام‌رسان‌های داخلی است. باید قدرت انتخاب را برای مردم ایجاد کنیم و اگر اجباری در کار باشد، اقدام اشتباهی است.