گروسی تا کنون هیچ اقدام مثبتی در جهت تثبیت برنامه‌های هسته‌ای ایران، نداشته است

محسن پاک آیین گفت: من نسبت به ورود فعلی گروسی به روند مذاکراتی که در دست انجام است یا نسبت به آن چه ممکن است مطرح کند و روی مذاکرات اثرگذار باشد خوشبین نیستم. گروسی بار‌ها نظرات و صحبت‌های خود را خواسته یا ناخواسته به مذاکرات سنجاق کرده است. اخیرا نیز آژانس تاکید کرده که باید از تمام برنامه‌های هسته‌ای ایران بازدید کند و این در حالیست که طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی، ایران اجازه بازدید از این اماکن را نمی‌دهد. همه این موارد باعث می‌شود آن چه که از سوی گروسی مطرح می‌شود، به آن چه بین ایران و آمریکا رخ می‌دهد، گره بخورد.

وی افزود: واقعیت این است که هر بار که گروسی وارد صحنه می‌شود، نگرانی‌هایی برای من ایجاد می‌شود. علت هم این است که وی متاسفانه تا کنون هیچ اقدام مثبتی در جهت تثبیت برنامه‌های هسته‌ای ایران، دنبال نکرده است و حتی در مقاطعی هم سعی کرده با ارائه گزارش‌هایی بهانه را به دست غربی‌ها بدهد. شاید هم می‌توانیم اینطور بگوییم که غربی‌ها هم به دنبال بهانه هستند تا علیه جمهوری اسلامی ایران اقداماتی انجام دهند و چه بهانه‌ای بهتر از این که از صحبت‌های گروسی سوء استفاده کنند.

سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان در ادامه گفت: این که ایران برخی مطالبات تندروانه طرف مقابل را نپذیرد اصلا عجیب نیست و درواقع ایران برای مبارزه با آن چه به ضررش خواهد بود زیر بار هر شرطی نمی‌رود. آن چه ایران در مذاکرات غیرمستقیم در پی آن است، دقیقا رسیدن به شرایطی عادلانه است. این که اگر قرار باشد ایران امتیازاتی ارائه دهد، قطعا در طرف مقابل نیز امتیازاتی مطالبه خواهد کرد. به همین دلیل است که معتقدم صحبت‌های گروسی، چه بسا بسیار مهمتر از آن است که به نظر می‌رسد. این که گروسی به ایران چه می‌گوید نه فقط در قالب یک گفتگوی تلفنی ساده است، بلکه می‌تواند به شکل گسترده بازتاب یافته و دستاویز شود.

وی با نگاهی از زاویه وضعیت ایران در پرونده هسته‌ای افزود: البته باید به این نکته نیز دقت کنیم که در شرایطی که فضای منطقه‌ای، تحولات مذاکراتی و فشار‌های قدرت‌های غربی بار دیگر بر پرونده هسته‌ای سایه انداخته، این تماس‌ها نشان‌دهنده آن است که ایران تلاش می‌کند روایت خود را درباره وضعیت فنی تأسیسات، برنامه‌های هسته‌ای و چارچوب همکاری‌ها به‌طور مستقیم منتقل کند تا از تبدیل بحث‌های فنی به بحران‌های سیاسی جلوگیری شود. در سطح کلان، این تماس‌ها به معنای تلاش ایران برای مدیریت فضای بین‌المللی است؛ چرا که رابطه تهران با آژانس نقش مستقیمی در نحوه مواجهه سایر قدرت‌ها با پرونده هسته‌ای ایفا می‌کند.

این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی تاکید کرد: ایران آگاه است که هرگونه تنش با آژانس بلافاصله بهانه‌ای در اختیار بازیگران مخالف قرار می‌دهد تا مسیر‌های فشار را فعال کنند. از همین رو حفظ یک تعامل حداقلی، اما مستمر می‌تواند بخشی از یک راهبرد بزرگ‌تر باشد: جلوگیری از ایجاد اجماع جدید علیه ایران، خنثی کردن فشار‌های سیاسی و فراهم کردن امکان بازگشت به روند‌های مذاکراتی در صورت فراهم شدن شرایط. اگرچه نسبت به آن چه گروسی مطرح می‌کند و تبعات این گفته‌ها نگرانی‌هایی دارم، اما همانطور که گفتم هدف ایران از ورود به این گفت‌و‌گو‌های موازی با آژانس چیزی به جز شفاف‌سازی و بهانه‌زدایی نیست.