اعتماد نوشت: پنج روز از خاموشی اینترنت در ایران میگذرد؛ خاموشی که منجر به نگرانی فعالان اقتصادی شده است؛ فعالانی از حوزه اقتصاد دیجیتال تا حوزه تولید و تجارت. همه نگران ادامه این قطعیها و ادامه فعالیتهایشان هستند. برخی از آنها از ریزش کاربران حوزه اقتصاد دیجیتال میگویند و برخی از ریزش تجارت خارجی ایران.
قدیر قیافه، در مورد اثر قطعی ممتد اینترنت در کشور بر تجارت کشور میگوید: واقعیت این است که قطعی اینترنت امروز به شدت به اقتصاد کشور لطمه وارد کرده است. تمامی ارتباطات فعالان اقتصادی با شرکای خارجی و شرکتهای تامینکننده کالا با مشکل مواجه و قطع شده است. در صورتی که این سیاست (قطعی اینترنت) ادامهدار باشد قطعا در آیندهای نزدیک شاهد اتفاقات وخیمتری خواهیم بود. او میافزاید: ادامهدار شدن این شرایط و مسدود شدن راههای ارتباطی تجار میتواند در عرصه تولید و تامین نیازهای مردم در داخل کشور بحرانساز شود، این روزها بسیاری از کسب و کارها در کشور در بستر اینترنت فعالیت میکنند و در حقیقت بدون اینترنت امکان ادامه حیات ندارند و حتی فعالیت در کسب و کارهایی که در بخش اسنپ یا نرمافزارهای شبیه آن فعال هستند بسیار دشوار شده است. به گفته قیافه، ضمن آنکه قطعی اینترنت در کشور باعث سلسله اتفاقات مختلفی در اقتصاد ایران میشود که پشت هم رخ خواهد داد و لطمههای شدیدی بر اقتصاد کشور وارد خواهد کرد. متاسفانه در حال حاضر بسیاری از ارتباطات تجار با خارج از کشور که در بستر اینترنت بوده قطع شده و وضعیت به گونهای است که حتی برای گرفتن بلیت برای سفر به خارج از کشور با محدودیت روبهرو شدهایم و در بخش رد و بدل کردن پیامها نیز با بنبست روبهرو هستیم.
او میافزاید: همچنین در بازار مبادله کالا و ارز نیز صادرکنندگان نمیتوانند از بستر اینترنت استفاده کنند و دچار مشکل شدهاند و هرگونه توافق با واردکنندگان برای فروش ارز با نرخهایی که در مرکز مبادله کالا و ارز اعلام شده با چالش همراه شده است و در کنار آن تجار قادر نیستند با مراکز تامینکننده کالا در خارج از کشور هم ارتباط برقرار کنند.
از نگاه او با توجه به اینکه هیچ راهکاری برای تجار برای ارتباط با خارج از کشور از قبل درنظر گرفته نشده و ارتباطات بینالمللی هم مسدود شده است. تمامی این موارد در کوتاهمدت روی تامین و عرضه کالا اثرگذار خواهد بود و در آینده نیز شاهد کمبودهای دیگری خواهیم بود. در این شرایط هرگونه محدودیت یا فقدان در واردات تجهیزات و مواد اولیه مهم کارخانجات باعث تعطیلیهای طولانیمدت کارخانجات خواهد شد و حتی ممکن است تا دو ماه کارخانهای به دلیل نبود تجهیزات این واحدهای تولیدی نتواند فعالیتی داشته باشد. قیافه ادامه میدهد: زمانی که اوضاع کشور رو به وخامت میرود و دسترسیها به اینترنت بینالمللی و داخلی محدود یا مسدود میشود مطمئنا سرمایهگذاران نیز دیگر قادر به فعالیت نخواهند بود و تمایلی برای ادامه سرمایهگذاری در ایران نخواهند داشت. او میافزاید: افت سرمایهگذاری در سالهای اخیر با رشدهای مثبت، اما شکننده اقتصادی همراه بود؛ سرمایهگذاری، به تعبیری موتور محرک رشد بلندمدت است و برای افزایش تولید کالا و خدمات، تنها اتکا به نیروی کار یا بهرهوری کوتاهمدت کافی نیست و نیازمند امنیت و امکانات اولیه هستیم. بررسی روند سرمایهگذاری طی ۱۵ سال اخیر نشان میدهد که اقتصاد ایران طی این دوره با نوسانهای شدید، شوکهای تحریمی، تورم بالا، بیثباتیهای کلان و کمبود منابع مالی مواجه بوده و این عوامل به صورت همزمان موتور سرمایهگذاری را تضعیف کردهاند.
از نگاه قیافه، زمانی که سرمایهگذاران خارجی در ایران و به خصوص چینیها که در ایران حضور دارند قادر نباشند با خانواده یا همکارانش در خارج از کشور ارتباطی بگیرند، ناامید میشوند و از اینکه نمیتوانند از بستر اینترنت برای ارتباط با کشورشان استفاده کنند متعجب و دلزده میشوند. این وضعیت منجر به کاهش سرمایهگذاری جدید و عدم تمایل ورود سرمایههای خارجی به کشور شده است. بنگاههای کوچک و متوسط نیز به دلیل ضعف سرمایه در گردش، بدهی بانکی، مالیات معوق و فشارهای بیمهای، در برابر شوکهای شدید اقتصادی دوره تنشهای جنگی و... آسیبپذیرتر شدهاند. قاعدتا در این حوزه نیز ما یک بار دیگر اعتماد و اطمینان سرمایهگذاران را به امکانات فناوری در ایران از دست میدهیم. او در ادامه میگوید: باید پذیرفت که کشور این روزها درگیر بخشی از اعتراضات معیشتی است و اینکه بخشی از مردم به کوچکتر شدن سفرههایشان معترض بوده و گلایهمند هستند، اما در کنار آن متاسفانه شاهد آنیم که برخی اغتشاشگر هم با سوءاستفاده از این شرایط بحرانی و احساسات مردم به دنبال دستیابی منافع سیاسی خودشان هستند و همه این عوامل باعث دامن زدن به شلوغیهای اخیر شده و فضای اقتصادی را هم تحت تاثیر قرار داده است، اما اگر به دنبال حل این مسائل هستیم باید از سیاستگذاران پرسید که چرا تنها راهحل برای خاتمه یافتن بحرانها همواره قطع کردن اینترنت است و آیا راهحل دیگری در این زمینه وجود ندارد؟