فشار آمریکا بر کشورهای همسایه برای بستن مرزها و محدودسازی تجارت با ایران ادامه دارد

انتشار اخبار مربوط به محدودیت تردد در مرز‌های ایران با پاکستان و احتمال اعمال محدودیت در مرز‌های مشترک با عراق، این پرسش را مطرح کرده است که آیا فشار‌های آمریکا علیه ایران، علاوه بر تحریم‌های اقتصادی، به مسیر‌های ارتباطی زمینی کشور با همسایگان هم گسترش یافته است؟ در شرایطی که محدودیت‌های تجاری و مالی سال‌هاست بخشی از سیاست فشار واشنگتن علیه تهران محسوب می‌شود، هرگونه اختلال در مبادلات مرزی می‌تواند ابعاد تازه‌ای به این فشار‌ها ببخشد.

محاصره زمینی، در صورت تحقق، می‌تواند با محدود کردن مسیر‌های ورود و خروج کالا، هزینه‌های تجارت خارجی را افزایش دهد و بر تأمین برخی نیاز‌های اقتصادی و معیشت ساکنان مناطق مرزی تأثیر بگذارد. از این منظر، مرز‌های ایران با کشور‌های همسایه صرفاً گذرگاه‌های تجاری نیستند، بلکه بخشی از ظرفیت کشور برای حفظ ارتباطات اقتصادی و کاهش آثار محدودیت‌های خارجی به شمار می‌روند.

در این میان، روابط ایران با پاکستان و عراق از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پیوند‌های تاریخی، فرهنگی و اقتصادی این کشور‌ها با ایران، ظرفیت قابل‌توجهی برای تداوم همکاری‌های دوجانبه ایجاد کرده است؛ با این حال، اگر تصمیمات مرزی تحت تأثیر فشار‌های سیاسی خارجی اتخاذ شوند، مناسبات اقتصادی و استقلال تصمیم‌گیری کشور‌های منطقه هم می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد.

فشار آمریکا بر کشور‌های همسایه برای محدودسازی روابط اقتصادی با ایران، در صورت وجود و اثبات، می‌تواند بخشی از تلاش گسترده‌تر واشنگتن برای افزایش هزینه‌های تعامل با تهران تلقی شود. با این حال، محدودیت‌های گزارش‌شده در مرز‌ها به‌تنهایی اثبات‌کننده وجود یک طرح هماهنگ برای محاصره زمینی ایران نیست و بررسی دلایل اجرایی، امنیتی و سیاسی هر مورد ضرورت دارد.

در چنین شرایطی، نحوه مواجهه کشور‌های همسایه با فشار‌های خارجی و میزان پایبندی آنها به همکاری‌های منطقه‌ای اهمیت مضاعفی پیدا می‌کند. تداوم رایزنی‌های دیپلماتیک و جلوگیری از تبدیل مرز‌های مشترک به ابزار فشار سیاسی، می‌تواند نقش مهمی در حفظ مبادلات اقتصادی و ممانعت از گسترش تنش‌ها در روابط ایران با همسایگان ایفا کند.

فداحسین مالکی درباره این که طی چند روز اخبر مرز میان پاکستان بسته شد و حال اخباری در خصوص احتمال بسته شدن بخش عمده مرز‌های عراق با ایران منتشر می‌شود، گفت: در ادامه فشار‌های سیاسی آمریکایی‌ها بر کشور‌های همسایه برای محدود کردن یا مسدود کردن مرز‌ها و همچنین محدودسازی روابط تجاری و اقتصادی، این اتفاقات رخ داده است.

رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و پاکستان با اشاره به وضعیت مرز‌های دو کشور، عنوان کرد: ما از دوستان پاکستانی خود اصلا انتظار چنین اتفاقی را نداشتیم و انتظار نمی‌رفت که تحت تأثیر فشار‌های آمریکایی‌ها قرار بگیرند. پیش از این هم در این باره اعلام موضع کرده بودیم. در سفر چند روز پیش مارشال عاصم به تهران، با وی در این باره صحبت شد و ایشان از همین‌جا (تهران) دستور دادند که مرز باز شود.

وی افزود: طرف پاکستانی عنوان کرده است که مشکل فنی وجود داشته است. موضوع را از استانداری سیستان و بلوچستان پیگیری کردم و مشخص شد که مرز باز شده، اما این بازگشایی یک‌طرفه بوده است؛ به این معنا که کامیون‌های مستقر در پاکستان وارد ایران می‌شوند، اما تردد از ایران به سمت پاکستان همچنان مسدود است.

این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی تاکید کرد: ما هم اعلام کرده‌ایم که اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، ایران هم قطعاً مرز خود را از این طرف خواهد بست. همچنین اعلام کرده‌ایم که سفیر پاکستان هرچه سریع‌تر برای دیدار با من و سایر همکاران به مجلس بیاید تا با حضور مسئولان استان، این مسائل را حل کنیم.

وی درباره وضعیت مرز‌های ایران و عراق نیز گفت: در مورد عراق هم این فراز و نشیب‌ها وجود دارد. پیش‌تر شاهد بودیم که محدودیت‌هایی اعمال شده و تحت فشار، مرز‌ها بسته شده بودند، اما بعد بازگشایی شدند. اکنون هم با خروج نیرو‌های آمریکایی از عراق، این مسائل مطرح شده است. شما دیدید که هجمه‌ای از سوی مردم عراق علیه دولت این کشور شکل گرفت؛ چراکه مردم معتقدند روابط ایران و عراق نباید به این شکل باشد.

این نماینده مجلس با اشاره به روابط تاریخی و فرهنگی ایران و پاکستان اظهار داشت: در پاکستان هم شرایط مشابهی وجود دارد. مردم این کشور و حتی دولت آن، با توجه به روابط دیرینه تاریخی و فرهنگی دو کشور، تمایلی ندارند که محدودیت‌هایی در مرز‌های ایران و پاکستان ایجاد شود؛ زیرا از نظر اقتصادی و تجاری، هر دو کشور آسیب خواهند دید. امیدواریم این نگرانی‌ها برطرف شود و مرز‌ها مانند گذشته به شرایط عادی بازگردند.