اجلاس بغداد فرصتی تاریخی برای خروج امت اسلامی از رفتارهای انفعالی است

محمدکاظم آل‌صادق با ارزیابی جایگاه منطقه‌ای بغداد و ضرورت عبور سازمان همکاری اسلامی از رویکرد‌های بیانیه‌ای به تصمیمات الزام‌آور، دستور کار سه‌گانه تهران در این نشست را شامل مقابله جامع با تجاوزات صهیونیستی، تحکیم امنیت بومی بدون حضور بیگانگان و تقویت همگرایی اقتصادی توصیف کرد و سفر‌های مستمر رئیس دستگاه دیپلماسی به عراق را نشانه نهادینه‌شدن روابط راهبردی میان دو کشور دانست.

در ادامه متن کامل مصاحبه با محمد کاظم آل صادق، سفیر جمهوری اسلامی ایران در عراق مطالعه می‌کنید.

اجلاس بغداد فرصتی تاریخی برای خروج امت اسلامی از رفتار‌های انفعالی است

اهمیت نشست بغداد به‌ویژه در شرایطی که در نقاط مختلف جهان اسلام شاهد افزایش تنش‌ها هستیم (از جمله بحران یمن، تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، درگیری‌ها میان افغانستان و پاکستان، بحران سودان و تجاوز‌های دامنه‌دار اسرائیل به کشور‌های منطقه از جمله فلسطین، لبنان و سوریه) از دیدگاه جنابعالی چیست؟

میزبانی پنجاه‌ودومین اجلاس شورای وزرای امور خارجه سازمان همکاری اسلامی در بغداد، آن هم پس از بیش از چهار دهه، رویدادی بسیار حیاتی و به‌موقع است. جهان اسلام امروز با یکی از حساس‌ترین و پیچیده‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر خود روبروست. تجاوزگری‌های صهیونیستی و مداخله‌جویی‌های خارجی، نه تنها ثبات منطقه‌ای را هدف قرار داده، بلکه زیست امنیتی و اقتصادی امت اسلامی را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

اهمیت این نشست در بغداد دقیقاً در ضرورت ایجاد یک جبهه واحد و هم‌پیمانی امت اسلامی در برابر این تهدیدات نوظهور و تجاوزات صهیونیستی است. بحران‌های منطقه‌ای از فلسطین، لبنان و سوریه گرفته تا منازعات سودان و افغانستان، همگی گواهی می‌دهند که غفلت از همگرایی اسلامی، فضای تنفس را برای متجاوزان باز می‌گذارد. این اجلاس، فرصتی تاریخی برای کشور‌های اسلامی است تا از رفتار‌های انفعالی فاصله گرفته و مکانیسم‌های عملیاتی جهت توقف تجاوزات صهیونیست‌ها، حل‌وفصل برادرانه اختلافات و حمایت از سیادت ملی کشور‌های عضو اتخاذ کنند.

همبستگی اسلامی یعنی قطع شریان‌های حیاتی متجاوزان؛ صلح بدون پایان اشغالگری محقق نمی‌شود

شعار محوری این دوره از نشست «گفت‌و‌گو و همبستگی، دو ستون اساسی برای ترویج صلح و توسعه پایدار» تعیین شده است. فکر می‌کنید در شرایط فعلی تا چه اندازه زمینه برای دستیابی به اهداف این شعار وجود دارد؟

شعار این دوره صرفاً یک عنوان تشریفاتی نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی و اجتناب‌ناپذیر است. تحقق این شعار در شرایط فعلی، اگرچه با مانع‌تراشی بدخواهان جهان اسلام همراه است، اما کاملاً دست‌یافتنی است، مشروط بر آنکه «گفت‌و‌گو» از سطح تعارفات دیپلماتیک به سطح «اقدام مشترک» ارتقا یابد.

امروز کشور‌های اسلامی بیش از هر زمان دیگری درک کرده‌اند که امنیت و توسعه ناپایدار و مجزا وجود ندارد؛ امنیت در دنیای اسلام یکپارچه است. ما زمانی به این شعار عینیت می‌بخشیم که بگوییم صلح واقعی بدون پایان دادن به اشغالگری و جنایات رژیم صهیونیستی و احترام به حق تعیین سرنوشت ملل مسلمان به‌دست نمی‌آید. همبستگی اسلامی یعنی قطع شریان‌های حیاتی متجاوزان و حمایت یکپارچه از ثبات و وحدت ارضی یکدیگر. جمهوری اسلامی ایران همواره آماده است تا دست برادری تمام کشور‌های اسلامی را برای تبدیل این شعار به یک نقشه راه عملیاتی بفشارد.

بغداد ظرفیت تبدیل شدن به پلی میان جهان عرب و محیط منطقه‌ای را دارد

ریاست دوره‌ای عراق بر شورای وزیران در شرایط فعلی از چه اهمیتی برخوردار است و چه کمکی به جایگاه دیپلماتیک بغداد در جهان اسلام خواهد کرد؟ عراق چه کمکی می‌تواند به ارتقای همکاری و گفت‌و‌گو میان کشور‌های اسلامی بکند؟

ریاست دوره‌ای عراق بر شورای وزرای سازمان همکاری اسلامی، نشان‌دهنده احیا و تثبیت موقعیت برجسته دیپلماتیک و محوریت بغداد در تعاملات منطقه‌ای است. عراق با توجه به موقعیت ژئوپلیتیک خاص خود و سیاست متوازن و سازنده‌ای که در سال‌های اخیر در پیش گرفته، ظرفیت نوظهوری برای میانجی‌گری، نزدیک‌سازی دیدگاه‌ها و ایجاد وفاق میان کشور‌های اسلامی دارد.

دولت و ملت عراق با خروج کامل نیرو‌های خارجی و گام برداشتن در مسیر تثبیت حاکمیت ملی، الگویی ارزشمند از ایستادگی و دیپلماسی فعال ارائه داده‌اند. بغداد می‌تواند نقش «پلی میان جهان عرب و محیط منطقه‌ای» را ایفا کرده و جلسات سازمان را از رویکرد‌های بیانیه‌ای به سمت تصمیمات ساختاریافته در حوزه امنیت دسته‌جمعی، مبادلات اقتصادی و حل مسالمت‌آمیز منازعات هدایت کند. ما حمایت کامل خود را از موفقیت ریاست عراق اعلام می‌نماییم.

دستور کار ایران بر مقابله با تجاوزات صهیونیستی و امنیت درون‌منطقه‌ای استوار است

دستور کار جمهوری اسلامی ایران در این نشست چیست و پیش‌بینی می‌کنید برنامه‌های وزیر امور خارجه در جریان این سفر چه باشد؟

دستور کار جمهوری اسلامی ایران در این نشست بر سه محور اصلی استوار است: «محکومیت و مقابله جامع با تجاوزات رژیم صهیونیستی»، «تحکیم امنیت منطقه بدون مداخله بیگانگان» و «تقویت همگرایی اقتصادی و فنی میان کشور‌های اسلامی».

جناب آقای دکتر عراقچی در جریان این نشست، ضمن تبیین مواضع صریح و قاطع جمهوری اسلامی ایران در قبال تحولات اخیر و تجاوزات انجام‌شده به تمامیت ارضی کشورمان و امت اسلامی، پیشنهادات عملیاتی برای هم‌افزایی سازمان در پشتیبانی از مردم مظلوم فلسطین و لبنان ارائه خواهند کرد. همچنین، رایزنی‌های فشرده دوجانبه و چندجانبه با وزرای امور خارجه کشور‌های اسلامی در حاشیه نشست جهت تقویت خط ارتباطی مستقیم، کاهش سوءتفاهم‌ها و پیگیری پروژه‌های همکاری چندجانبه در دستور کار ایشان قرار دارد.

سفر‌های مستمر وزیر امور خارجه، نماد پویایی و مدیریت لحظه‌به‌لحظه مناسبات راهبردی تهران و بغداد است

سفر برای شرکت در نشست شورای وزرای سازمان همکاری اسلامی، چندمین سفر آقای عراقچی در قامت وزیر امور خارجه به عراق در دو سال گذشته محسوب می‌شود. ارزیابی جنابعالی از نقش این سفر‌ها در ارتقای مناسبات دوجانبه چیست؟

سفر‌های متعدد و مستمر جناب آقای دکتر عراقچی به عراق، پیامی روشن و قاطع از عمق راهبردی، استحکام روزافزون و اولویت مطلق روابط تهران و بغداد در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است. این دیدار‌ها تشریفاتی نیستند، بلکه نشان‌دهنده یک پویایی بی‌نظیر و مدیریت لحظه‌به‌لحظه مناسبات برادرانه دو کشور است.

این پویایی دیپلماتیک منجر به نتایج بسیار ملموسی شده است: از امضا و اجرای اسناد جامعی که در حوزه‌های امنیتی، قضایی و اقتصادی تدوین شده‌اند تا تسریع در پروژه‌های زیربنایی، ترانزیتی و هم‌افزایی بی‌سابقه‌ای که در مدیریت مرز‌ها و امنیت هوایی و زمینی ایجاد شده است. این سفر‌ها روابط دو کشور را از یک ارتباط دیپلماتیک سنتی به یک همکاری راهبردی همه‌جانبه و نهادینه‌شده ارتقا داده که ثمرات آن نه تنها برای دو ملت ایران و عراق، بلکه برای ثبات تمام منطقه ملموس است.