ابهام در خروج آمریکایی‌ها از عراق؛ پای داعش و امنیت آسمان در میان است

سیدرضا صدرالحسینی، کارشناس مسائل منطقه با اشاره به فرا رسیدن موعد خروج نظامیان آمریکا از عراق در گفت‌و‌گو با ایلنا اظهار کرد: بر اساس درخواست و قوانین مصوب پارلمان عراق، درخواست ملت عراق، پیگیری‌های دولت محمد السودانی و همچنین تأکید جریان‌های مقاومتی بر خروج نیرو‌های آمریکایی از عراق، موضوع خروج کامل نیرو‌های آمریکایی در تاریخ ۳۰ سپتامبر تعیین شده است. به نظر می‌رسد قرار است این خروج تا این تاریخ به‌طور کامل انجام شود؛ اما ابهامات قابل‌توجهی در این رابطه وجود دارد و تا زمان پایان این روند و اعلام رسمی دولت عراق، نمی‌توان قضاوت نهایی در این مورد داشت؛ چراکه بسیاری از تعهدات آمریکا در قبال کشور‌ها و سازمان‌های مختلف در جهان تاکنون عملیاتی نشده است.

وی ادامه داد: باید به این نکته توجه داشت که مسئله خروج نیرو‌های آمریکایی از عراق دارای لایه‌های مختلفی است. همان‌گونه که در طول هفته‌های اخیر مقامات سیاسی، امنیتی و نظامی عراق نیز به این موضوع اشاره کرده‌اند، خروج نیرو‌های نظامی آمریکا از عراق صرفاً به معنای خروج نیرو‌های زمینی و خارج شدن آنها از پادگان‌ها نیست؛ بلکه مسئله واگذاری مسئولیت امنیت آسمان عراق نیز مطرح است که در این رابطه، آمریکایی‌ها تاکنون واکنش قابل‌توجهی از خود نشان نداده‌اند.

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: البته باید توجه داشت که خروج بخش‌های تخصصی ارتش آمریکا از عراق نیز ممکن است، بر اساس درخواست آمریکایی‌ها و پذیرش مقامات عراقی، به زمان بیشتری نیاز داشته باشد؛ مشروط بر اینکه این موضوع مورد تأیید مراکز و مراجع رسمی عراق قرار بگیرد. در این رابطه می‌توان گفت که متأسفانه برخی از مقامات اقلیم کردستان، مخالفت خود را با خروج نیرو‌های آمریکایی اعلام کرده و مسئله تحت فرمان قرار گرفتن پیشمرگه‌های کُرد و قرار گرفتن آنها در چارچوب ارتش عراق را نیز نپذیرفته و تلویحاً خواستار تداوم حضور آمریکایی‌ها شده‌اند.

وی افزود: البته استان‌های کردنشین عراق، چه از نظر جمعیت و چه از نظر وسعت و همچنین از نظر سیاسی، نمی‌توانند درخواستی خارج از چارچوب اختیارات و استقلال دولت مرکزی در بغداد داشته باشند، ولی با این حال، به نظر می‌رسد این موضوع یکی از چالش‌های دولت جدید علی الزیدی در محافل داخلی عراق است. طبیعتاً انتظار چنین اقدامی از سوی مقامات دولت، خارج از عرف است و یقیناً اگر درخواستی برای تداوم حضور آمریکایی‌ها در استان‌های کردنشین عراق مطرح شود، این درخواست مورد اجابت مردم، مقامات رسمی و پارلمان عراق قرار نخواهد گرفت.

صدرالحسینی گفت: در فضای کنونی این پرسش مطرح است که این روند چه پیامد‌هایی خواهد داشت؟ در همین زمینه، در گزارشی که هفته گذشته در برخی رسانه‌های آمریکا منتشر شد، این موضوع مطرح شده بود که آمریکایی‌ها در حال استفاده فعال از اهرم داعش هستند و ممکن است پس از خروج، از این مسئله برای ایجاد بی‌ثباتی استفاده کنند. در این خصوص، آنچه دستگاه‌های اطلاعاتی گزارش می‌دهند، این است که این گروه‌ها به‌طور مستقیم مورد حمایت ارتش آمریکا در عراق قرار داشته‌اند و به نظر می‌رسد این مسئله می‌تواند بهانه‌ای برای ابقای بخش‌هایی از ارتش آمریکا در عراق باشد.

وی خاطرنشان کرد: با این حال، در این رابطه نه دولت عراق درخواستی از آمریکایی‌ها داشته و نه آمریکایی‌ها به‌طور رسمی اعلام کرده‌اند که برای مقابله با جریان‌های تروریستی قصد دارند در عراق باقی بمانند و اساساً برخی رسانه‌های منتسب به غرب در منطقه نیز با برجسته‌سازی تحرکات داعش و گروه‌های تروریستی مشابه در عراق، تلاش کرده‌اند به‌گونه‌ای زمینه یا بهانه لازم برای ماندگاری بخشی از ارتش آمریکا در عراق را فراهم کنند. با این حال، در این رابطه نه دولت عراق و نه آمریکایی‌ها واکنش رسمی و مشخصی از خود نشان داده‌اند.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل در پایان عنوان کرد: مقامات امنیتی عراق بر کنترل کامل امنیتی در مجموعه استان‌های عراق تأکید کرده‌اند که می‌توان آن را پاسخی به این برجسته‌سازی‌ها تلقی کرد. به هر ترتیب تاکنون آمریکایی‌ها نیز نسبت به این موضوع اظهارنظر رسمی مشخصی انجام نداده‌اند و به نظر می‌رسد تحرکات گروه‌های تروریستی در سطحی نیست که بتواند بهانه‌ای برای تداوم حضور ارتش آمریکا در عراق فراهم کند.