اگر امروز توافقی را رد کنیم، ممکن است فردا در شرایط سخت‌تری قرار بگیریم

هادی برهانی، درباره مذاکراتی که ادعا شده از طریق میانجی‌ها در حال پیگیری است، اظهار کرد: ترامپ اعلام کرده که پیشنهاد ایران را رد کرده است، اما به نظر می‌رسد این موضوع می‌تواند نوعی بازی باشد و خیلی با واقعیت منطبق نباشد. دلیل آن این است که ترامپ در فضای داخلی آمریکا تحت فشار است، به‌ویژه در آستانه انتخاباتی که انتخابات سرنوشت‌ساز است. اگر حزب ترامپ، یعنی حزب جمهوری‌خواه، در این انتخابات شکست بخورد، ترامپ در وضعیت سختی قرار می‌گیرد و حتی ممکن است از سوی مجلسی که در آن دموکرات‌ها اکثریت را داشته باشند، با استیضاح مواجه شود.

این تحلیلگر مسائل منطقه افزود: همچنین ترامپ تحت فشار است به این دلیل که اکنون قیمت‌ها در آمریکا در حال افزایش است. قیمت بنزین و گازوئیل به رکورد‌هایی رسیده، تورم در حال افزایش است و نرخ بهره وام‌های مسکن هم افزایش پیدا کرده است. این شرایط باعث نارضایتی بخشی از رأی‌دهندگان آمریکایی شده است؛ چراکه آنها این وضعیت را ناشی از جنگ ترامپ با ایران می‌دانند؛ جنگی که به اعتقاد آنها غیرضروری بوده و موجب اذیت و آزار مردم در آمریکا شده است.

نتانیاهو از تبلیغات ضدایرانی برای دستاوردسازی انتخاباتی استفاده می‌کند

وی ادامه داد: ترامپ برای اینکه بگوید از این ناحیه تحت فشار نیست و همه چیز خوب است، این حرف‌ها را مطرح می‌کند و می‌گوید همه چیز عالی است و نیاز به مواضعی دارد که این موضع‌گیری‌ها را تا حدودی باورپذیر کند.

برهانی اظهار کرد: تصور من این است که موضع‌گیری ترامپ در رد پیشنهاد ایران به این شکل و به صورت علنی، احتمالاً در همین چارچوب قابل فهم باشد. او می‌خواهد به افکار عمومی و صاحب‌نظرانی که این صحنه را دنبال می‌کنند، بگوید که تحت فشار نیست، خونسرد و راحت است، وضعیت خوبی دارد و انتخابات هم، مشکلی برایش ایجاد نمی‌کند و اینکه پیشنهاد ایران را به راحتی رد کرده است.

وی افزود: احتمال می‌دهم این یک موضع ظاهری باشد، اما در عمل و در واقع، دستگاه ترامپ از طریق واسطه‌ها همان مذاکرات با ایران را دنبال می‌کند و حرف‌های جدی خود را در آنجا مطرح می‌کند. فکر می‌کنم آنها در آنجا به دنبال این هستند که با ایران به توافقی برسند و پیشنهادات ایران را در آن صحنه جدی تلقی می‌کنند و بر اساس آن کار می‌کنند.

برهانی تصریح کرد:، اما همان‌طور که عرض کردم، به دلیل افکار عمومی و برای اینکه ترامپ چهره و ژستی داشته باشد که نشان دهد همه چیز تحت کنترل اوست، در ظاهر گفته است که این پیشنهاد را رد می‌کند.

این استاد دانشگاه در ادامه درباره گزارش‌هایی مبنی بر افزایش فشار آمریکا بر ایران برای دادن امتیاز از طرف ایران در زمینه برنامه هسته‌ای، به‌عنوان شرط ازسرگیری مذاکرات آتش‌بس با ایالات متحده، گفت: دیپلماسی ایران باید نسبت به این مسئله واقع‌بینانه نگاه کند و بررسی کند که واقعاً چه گزینه‌هایی دارد و چه امکاناتی برای گرفتن امتیاز از آمریکا در اختیارش است.

وی ادامه داد: اگر عقب‌نشینی در یک موضوع، معقول و واقع‌بینانه باشد، هیچ اشکالی ندارد. مثلاً در این داستانی که اکنون ترامپ درگیر آن است و با توجه به وضعیت داخلی آمریکا، اینکه فرض کنیم موضع‌گیری‌های ما باید همیشه به این شکل باشد که ترامپ در صحنه داخلی آمریکا رسوا شود و سنگ روی یخ بماند، چه منفعتی برای ما دارد؟ این موضوع باید فهمیده شود.

برهانی تأکید کرد: منافع ملی ما و منافع ملت باید معیار اصلی برای پیشروی یا عقب‌نشینی در یک موضع‌گیری باشد. اگر جایی مصلحت اقتضا می‌کند، به نظرم هیچ اشکالی ندارد که ایران به یک خواسته ترامپ پاسخ مثبت بدهد. تیم ایران و دیپلماسی ایران باید قدرت انعطاف داشته باشد و این موضوع نباید نقطه‌ضعفی برای دیپلماسی ما به حساب بیاید.

این تحلیلگر مسائل منطقه درباره تأثیر فشار‌های آمریکا بر روابط ایران با کشور‌های همسایه و احتمال گسترش این فشار‌ها به مرز‌های زمینی، اظهار کرد: تصمیم‌گیران ما باید به این نکته توجه داشته باشند که در این رویارویی با آمریکا، به هر حال با یک ابرقدرت روبه‌رو هستیم که قدرت زیادی در جهان دارد و کشور‌های جهان روی حرف آن حساب می‌کنند و از سیاست‌هایش متأثر می‌شوند. حتی همسایگان و دوستان ما نیز به همین شکل هستند.

وی افزود: از طرف دیگر، واقعیت این است که قدرت‌ها خیلی حاضر نیستند در کنار ما باشند و از ما حمایت کنند. می‌بینید که حمایت چین و روسیه از ما، یک حمایت محدود و لطیف است که کفاف خنثی کردن فشار آمریکا را نمی‌دهد؛ بنابراین عاقلانه این است که تا اوضاع سخت‌تر و بدتر از این نشده، بتوانند در مذاکراتی که با آمریکا دارند به یک تفاهم برسند؛ وگرنه ممکن است فردا شرایطی داشته باشیم که سخت‌تر و بدتر از امروز باشد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: همچنان که اکنون شرایط ما نسبت به چند سال پیش، شرایط سخت‌تری است. برای مثال، ما در دوران بایدن فرصت‌های خیلی بهتری برای یک توافق بهتر به نفع خودمان داشتیم، ولی آنها را به این دلیل که از آن وضعیت ایده‌آل ما دور بود، رد کردیم. امروز هم اگر با همان منطق رد کنیم، ممکن است فردا دچار شرایط سخت‌تری شویم.

وی گفت: به نظر من نگاه دیپلماسی ما باید به حل مسئله و حل این مشکل باشد؛ مشکلی که ممکن است در آینده بزرگ‌تر باشد و حل آن سخت‌تر شود. در این راه، تبادل امتیاز با آمریکا هیچ اشکالی ندارد. ما باید به هر حال به یک فرمول برد-برد فکر کنیم. اگر بخواهیم فکر کنیم که می‌توانیم به راه‌حلی برسیم که همه آن برای آمریکا شکست باشد و فقط ما ببریم، این راه‌حل به نتیجه‌ای نخواهد رسید.

برهانی افزود: خصوصاً در این داستان باید به این مسئله توجه داشته باشیم که ریشه این وضعیتی که الان در آن گرفتار شده‌ایم، یعنی این رویارویی ما و آمریکا، اسرائیل است. اسرائیل از این رویارویی سود می‌برد. اسرائیل این دو کشور را به طرف این درگیری هل داده و الان از این درگیری سود می‌برد و در عین حال خودش هم متضرر نمی‌شود. یعنی ما و آمریکا داریم به منافع یکدیگر آسیب می‌زنیم و اسرائیل گوشه‌ای نشسته و بدون آسیب از این فضا استفاده می‌کند.

وی در پاسخ به این پرسش که در صورت نزدیک نشدن به توافق و منفی بودن پاسخ ترامپ، اگر قرار باشد حمله‌ای صورت بگیرد، این حمله پیش از انتخابات آمریکا خواهد بود یا پس از آن، اظهار کرد: تصور من این است که سیاست فعلی که الان در دستور کار آمریکا است، همین فشار حداکثری، بیشتر کردن فشار‌های اقتصادی و افزایش فشار‌های اقتصادی تا زمان انتخابات است. بعید می‌دانم تا زمان انتخابات در آمریکا، این کشور حمله نظامی را در دستور کار داشته باشد.

نتانیاهو از تبلیغات ضدایرانی برای دستاوردسازی انتخاباتی استفاده می‌کند

این تحلیلگر مسائل منطقه درباره احتمال اقدام نظامی اسرائیل نیز گفت: درباره سفر نتانیاهو به امارات متحده عربی، من دیدم که یک منبع یا رسانه‌ای در اسرائیل گفته است سفر نتانیاهو به امارات انجام شده، اما ندیدم و نمی‌توانم قبول کنم که حتماً چنین سفری اتفاق افتاده باشد؛ چون سابقه داشته که رسانه‌های اسرائیلی از این خبرسازی‌ها داشته‌اند و زمانی که منافعشان اقتضا کند، خبرسازی می‌کنند؛ بنابراین من واقعاً مطمئن نیستم که این سفر انجام شده باشد.

وی ادامه داد: اینکه اسرائیل هم در این شرایط بخواهد حمله نظامی کند، قبل از انتخابات، باز احتمال آن را خیلی بالا نمی‌دانم. آمریکا هم فعلاً مایل نیست اسرائیل دخالتی در این داستان داشته باشد، چون به هر حال زمانی که دست اسرائیل باز بود، اسرائیلی‌ها در ایران کار‌هایی کردند که مورد موافقت آمریکا نبود؛ از جمله ترور آقای دکتر لاریجانی.

برهانی افزود: انتخابات هم در راه است و نتانیاهو برای اینکه این انتخابات را ببرد، نیاز به دستاوردسازی دارد. اما اگر بخواهد برای دستاوردسازی حمله کند، این کار ریسک دارد و از آنجا که بار‌ها نتانیاهو برای بهبود شرایط داخلی خودش از حملات نظامی استفاده کرده، رقبا هم به این مسئله حساس هستند و ممکن است اثر عکس داشته باشد.

وی گفت: همین تبلیغاتی را که نتانیاهو الان راه انداخته، به‌خصوص در سازمان ملل، درباره اینکه نظام ایران در حال فروپاشی است و کارش تمام است و ما باید کارش را تمام کنیم، را همان دستاورد‌هایی می‌دانم که نتانیاهو می‌خواهد برای خودش بسازد تا بر افکار عمومی در داخل اسرائیل اثر بگذارد و به نفع خودش در انتخابات باشد.