آمریکا به بیش از ۵۰ کشور درباره همکاری با ایران هشدار داد

روزنامه وال‌استریت ژورنال چاپ نیویورک در گزارشی اختصاصی خبر داد دولت آمریکا در هفته‌های اخیر برنامه گسترده‌ای را برای محدود کردن روابط اقتصادی و تجاری ایران با کشورهای دیگر آغاز کرده و به ده‌ها کشور هشدار داده است ادامه همکاری با تهران می‌تواند آنها را در معرض از دست دادن دسترسی به نظام مالی آمریکا قرار دهد.

این روزنامه گزارش داد که جاناتان برک (Jonathan Burke)، معاون وزیر خزانه‌داری آمریکا در امور تأمین مالی تروریسم، طی ماه جاری سفری دو هفته‌ای به کشورهای خاورمیانه و اروپا داشته و در دیدار با مقام‌های این کشورها درباره روابط اقتصادی آنها با ایران هشدار داده است.

بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، پیام اصلی این مذاکرات این بوده است که کشورها باید میان ادامه تجارت با ایران و حفظ روابط اقتصادی و مالی خود با آمریکا انتخاب کنند.

وال‌استریت ژورنال نوشت وزارت خزانه‌داری آمریکا در مجموع با مقام‌های بیش از 50 کشور گفت‌وگو کرده است. این کارزار تنها به تحریم مستقیم شرکت‌ها و بانک‌های ایرانی محدود نمانده و بر شرکت‌ها، بانک‌ها و کشورهایی نیز متمرکز شده که با ایران همکاری می‌کنند. هدف واشنگتن، به نوشته این روزنامه، قطع مسیرهای مالی و تجاری است که ایران همچنان از طریق آنها به اقتصاد بین‌المللی متصل است.

بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، مقام‌های امارات متحده عربی در هفته جاری شعب بانک ملی ایران را از انجام معاملات مرتبط با ایران منع کردند. این اقدام پس از مذاکرات مقام‌های آمریکایی با طرف‌های اماراتی صورت گرفت.

رویترز نیز پیش از این گزارش داده بود که وزارت خزانه‌داری آمریکا شعبه‌های بانک مصر در امارات متحده عربی را به دلیل ارتباط با فعالیت‌های مالی مرتبط با ایران هدف قرار داده بود و آنها را یک مسیر مهم برای دسترسی ایران به دلار آمریکا دانسته بود. در پی این فشارها، بانک مصر برای خرید عملیات بانک مصر در امارات وارد عمل شد و بانک مرکزی امارات نیز با این اقدام موافقت اولیه کرد.

وال‌استریت ژورنال همچنین گزارش داده است که ترکیه مجوز فعالیت شعبه بانک ملت در استانبول را لغو کرده است. بانک ملت یکی از بانک‌های مهم ایران در تعاملات تجاری میان ایران و ترکیه محسوب می‌شود.

بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، برک در جریان سفر خود موضوع فعالیت شرکت هواپیمایی ماهان را با مقام‌های کشورهای مختلف مطرح کرده بود. عمان پس از این مذاکرات ابتدا پروازهای ماهان‌ایر را متوقف کرد و سپس محدودیت‌ها به دیگر شرکت‌های هواپیمایی ایرانی نیز گسترش یافت.

ترکیه نیز پروازهای ماهان‌ایر را متوقف کرد. گزارش رویترز در 30 شهریور 1405 تأیید می‌کند که ماهان‌ایر پروازهای خود به استانبول و آنکارا را متوقف کرده و پیش از آن نیز پروازهای تهران-مسقط را به حالت تعلیق درآورده بود.

در 2 مهر 1405 نیز امارات متحده عربی اعلام کرد که پروازهای شرکت‌های هواپیمایی ایرانی را تا اطلاع ثانوی متوقف می‌کند. رویترز این اقدام را یکی از نخستین آثار مهم سیاست جدید آمریکا در هدف قرار دادن شرکت‌های کشورهای ثالث که با ایران همکاری می‌کنند توصیف کرد.

وال‌استریت ژورنال همچنین نوشته است که جمهوری آذربایجان و گرجستان نیز در چارچوب همین فشارهای فزاینده، محدودیت‌هایی برای فعالیت شرکت‌های هواپیمایی ایرانی ایجاد کرده‌اند. با این حال همه مسیرهای هوایی ایران قطع نشده است و برخی پروازهای ایران به کشورهایی از جمله چین همچنان ادامه داشته‌اند.

جاناتان برک، مقام وزارت خزانه‌داری آمریکا که مسئول امور مرتبط با تأمین مالی تروریسم است، پیش از حضور در دولت آمریکا مدیر ارشد بانک سیتی‌گروپ (Citigroup) و مسئول امور مربوط به رعایت تحریم‌ها بوده است.

وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که برک در سفر خود به کشورهای منطقه به‌طور مشخص درباره پروازهای ماهان‌ایر و روابط بانکی ایران با کشورهای منطقه مذاکره کرده است.

او در گفت‌وگو با این روزنامه گفته است که مقام‌های کشورهای مورد مذاکره اکنون موضوع فشارهای آمریکا را جدی‌تر از گذشته دنبال می‌کنند. بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، واشنگتن تلاش دارد به دولت‌های طرف معامله با ایران نشان دهد که ادامه همکاری با تهران می‌تواند پیامدهای مستقیم مالی برای آنها داشته باشد.

وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که دولت بریتانیا نیز تصمیم گرفته است معافیت‌های مربوط به فعالیت برخی بانک‌های ایرانی در این کشور را تمدید نکند. در صورت اجرای این تصمیم، فعالیت شعبه بریتانیایی بانک ملی ایران با محدودیت بیشتری روبه‌رو خواهد شد.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، هدف این سیاست تنها اعمال تحریم علیه ایران نیست؛ بلکه آمریکا تلاش می‌کند مسیرهای باقی‌مانده برای دسترسی ایران به نظام مالی و تجاری جهان را نیز محدود کند.

این کارزار در شرایطی اجرا می‌شود که وزارت خزانه‌داری آمریکا در ماه اوت و سپتامبر 2026 / مرداد و شهریور 1405 مجموعه‌ای از تحریم‌های جدید علیه بخش‌های مختلف اقتصادی و هوانوردی ایران اعمال کرده است.

در 17 شهریور 1405 نیز وزارت خزانه‌داری آمریکا 36 فرد و شرکت مرتبط با بخش هوانوردی ایران را تحریم کرد که در میان آنها 27 شرکت هواپیمایی ایرانی قرار داشتند. واشنگتن مدعی است این شبکه‌ها در انتقال نیرو، تجهیزات و محموله‌های غیرقانونی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

این فشارهای اقتصادی و مالی در شرایطی تشدید شده که دولت ایران تلاش کرده است از مسیر دیپلماسی برای کاهش فشارهای اقتصادی و باز کردن مسیرهای تجاری استفاده

وال‌استریت ژورنال در گزارش خود نتیجه گرفته است که اقدامات اخیر آمریکا، در مقایسه با دوره‌های قبلی تحریم‌ها، در مدت کوتاهی اثر محسوسی بر شبکه بانکی و ارتباطات هوایی ایران گذاشته است. با این حال، دامنه واقعی و ماندگاری این فشارها همچنان به میزان همراهی کشورهای دیگر، به‌ویژه چین و روسیه و کشورهای همسایه ایران، بستگی خواهد داشت.

محدودیت‌های اخیر علیه پروازهای ایرانی در امارات، عمان، ترکیه، گرجستان و جمهوری آذربایجان و همچنین اقدامات بانکی در امارات و ترکیه از جمله نمونه‌هایی هستند که در این چارچوب مطرح شده‌اند. در مقابل، ادامه ارتباط ایران با کشورهایی مانند چین و روسیه نشان می‌دهد که این روند هنوز به قطع کامل ارتباط ایران با اقتصاد جهانی منجر نشده است.