کاهش تورم به معنای ارزان شدن کالا‌ها نیست/نسخه کارشناس اقتصادی برای خاموش کردن موتور گرانی

آلبرت بغزیان در ارزیابی خود از وضعیت تورم و چشم‌انداز آن با توجه به آمار تورم تیرماه و برنامه‌های اعلام شده از سوی بانک مرکزی برای مهار تورم اظهار کرد: عوامل تورم مشخص هستند و هر کشوری ممکن است با این مسئله مواجه شود، اما به راحتی می‌توان عوامل ایجاد کننده تورم را پیدا کرد.

وی افزود: برای مثال اگر درباره تورم در اروپا صحبت کنیم، می‌توان عواملی مانند افزایش قیمت سوخت و بنزین را بررسی کرد که طی چند ماه گذشته بر برخی صنایع از جمله حمل‌ونقل اثر گذاشته است؛ بنابراین اگر قیمت سوخت کاهش پیدا کند و مسئله تنگه هرمز نیز حل شود، بخشی از فشار‌های تورمی کاهش پیدا می‌کند.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه تورم آن‌قدر پیچیده نیست که نتوان عوامل آن را شناسایی کرد، گفت: وقتی درباره عوامل تورم در ایران صحبت می‌کنیم، یک فهرست مشخص از عوامل وجود دارد؛ از ناترازی بانک‌ها و اضافه برداشت گرفته تا کسری ارز ترجیحی، احتکار، انحصار، بازار آزاد، افزایش قیمت تمام‌شده و دستوری بودن قیمت‌ها. این عوامل همیشه وجود داشته‌اند و موضوع جدیدی نیستند، هرچند ممکن است در مقاطع مختلف سهم هرکدام بیشتر یا کمتر شود.

بغزیان ادامه داد: تعجب می‌کنم که اکنون وزیر اقتصاد درباره عواملی صحبت می‌کند که سال‌هاست وجود داشته‌اند و احتمالا سال‌های بعد نیز وجود خواهند داشت. سؤال این است که چرا جلوی این عوامل گرفته نمی‌شود؟ وقتی اضافه برداشت در اختیار بانک مرکزی است، چرا اجازه اضافه برداشت داده می‌شود؟

وی تصریح کرد: اگر مسئله‌ای مانند کمبود کالا ناشی از تحریم‌ها باشد، ممکن است بخشی از آن در اختیار وزارتخانه‌های مربوط به تجارت و بازرگانی باشد، اما وقتی عاملی به‌عنوان عامل تورم شناسایی می‌شود و قرار است با آن مقابله شود، باید پس از مقابله با آن، اثرش در قیمت‌ها دیده شود.

این کارشناس اقتصادی با تأکید بر ضرورت اجرای سیاست‌های ضد تورمی گفت: وقتی نسخه‌ای برای اقتصاد پیچیده می‌شود، باید آن را اجرا کرد و نباید تعارف یا رودربایستی داشت. اگر وزیر اقتصاد یا رئیس بانک مرکزی توان و قدرت برخورد با اضافه برداشت‌ها و رشد نقدینگی ناشی از سیستم بانکی را ندارند، باید این موضوع به طور شفاف مطرح شود.

بغزیان درباره اعلام کاهش تورم در تیرماه نیز گفت: وقتی گفته می‌شود تورم کاهش پیدا کرده، به این معنا نیست که قیمت‌ها پایین آمده‌اند، بلکه سرعت رشد قیمت‌ها کمتر شده است.

وی افزود: وقتی یک رشد قیمتی اتفاق افتاده و هر ماه از آن می‌گذرد، طبیعی است که ممکن است عدد تورم ماهانه کوچک‌تر شود؛ چراکه افزایش قیمت در یک دوره اتفاق افتاده و تا زمانی که دوباره افزایش بیشتری رخ ندهد، این اثر به ماه‌ها و هفته‌های بعد منتقل می‌شود.

این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: مردم دنبال کاهش قیمت هستند؛ یعنی تورم منفی؛ بنابراین اگر سرعت رشد قیمت‌ها کاهش پیدا کرده باشد، اما همچنان قیمت‌ها افزایش پیدا کنند، نمی‌توان گفت که قیمت کالا‌ها کاهش یافته است.

بغزیان ادامه داد: این‌طور نیست که نتوان سرعت رشد قیمت‌ها را کاهش داد. حتی از همین الان می‌توان سرعت رشد قیمت‌ها را به صفر رساند؛ یعنی قیمت کالا‌هایی که امروز وجود دارند، از فردا دیگر افزایش پیدا نکنند.

وی با طرح این پرسش که «چه اتفاقی از دیروز تا امروز می‌افتد که قیمت بعضی کالا‌ها ناگهان بالا می‌رود؟» گفت: آیا هر بار یک بحران خارجی یا تشدید تحریم‌ها اتفاق افتاده است؟ اگر چنین اتفاقی نیفتاده، پس عواملی در داخل اقتصاد وجود دارند که باعث افزایش قیمت‌ها می‌شوند. یک سری نهاد‌ها قیمت محصولات خود را افزایش می‌دهند.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه مسئله تورم به اندازه‌ای که مطرح می‌شود پیچیده نیست، اظهار کرد: به نظر من موضوع آن‌قدر پیچیده نیست، اما نیازمند اراده و برخورد با عوامل تورم زاست.

اختلال در تجارت و انحراف منابع بانکی از تولید

بغزیان یکی از عوامل مهم تورم را به هم خوردن نظم واردات و صادرات دانست و گفت: بسته شدن تنگه هرمز، کمبود و عدم تخصیص ارز ترجیحی و همچنین هدایت منابع بانکی به سمت فعالیت‌های غیرمولد می‌تواند بر تورم اثرگذار باشد.

وی افزود: بانک‌ها باید منابعی را که در اختیار دارند به سمت تولید هدایت کنند، اما اگر این منابع به جای تولید به سمت دلالی برود، می‌تواند به افزایش قیمت‌ها و تشدید تورم منجر شود.

این کارشناس اقتصادی در پاسخ به پرسشی درباره چشم‌انداز تورم در ماه‌های آینده نیز گفت: به نظر من، چون اقداماتی که دولت اعلام می‌کند، یا توان اجرای آنها در دولت وجود ندارد، یا بانک مرکزی و وزیر اقتصاد توان اجرای کامل آنها را ندارند، این روند ادامه پیدا خواهد کرد.

بغزیان با اشاره به افزایش قیمت برخی کالا‌ها از ابتدای سال گفت: شما به‌راحتی افزایش قیمت دوبرابری بسیاری از کالا‌ها را از ابتدای سال دیده‌اید و جبران آن نیز از طریق افزایش میزان پایه پولی صورت می‌گیرد.