در حالی که مذاکرات ایران و آمریکا به ایجاد سازوکاری جدید برای حفظ آتشبس در لبنان منجر شده است، منابع اسرائیلی میگویند حضور ایران در این سازوکار و حذف نقش مستقیم اسرائیل، نگرانیهای جدی را در محافل سیاسی و امنیتی تلآویو برانگیخته است.
وبگاه خبری اکسیوس آمریکا در مطلبی به قلم "باراک راوید" از نگرانی اسرائیل از توسعه نفوذ ایران در لبنان در اثر توافق اخیر ترامپ با ایران خبر داده است.
راوید در گزارش خود به نقل از ۲ منبع اسرائیلی نوشت که دولت اسرائیل نگران است که ایالات متحده از طریق تفاهمات جدید حاصل شده در سوئیس و یادداشت تفاهم امضا شده با ایران در هفته گذشته، عملا نفوذ ایران در لبنان را مشروعیت بخشیده و آزادی عمل اسرائیل را در آنجا از بین ببرد.
بنابر این گزارش: ایران موفق شده است برای حمایت از حزب الله، وضعیت لبنان را در مذاکرات خود با ایالات متحده بگنجاند و دولت ترامپ پذیرفته است که اکنون باید اقدامات اسرائیل در لبنان را برای پیشبرد دیپلماسی خود با ایران مهار کند.
مقامات اسرائیلی نگرانند که تفاهمات جدید، ماهها تلاش ایالات متحده و اسرائیل برای تضعیف حزبالله و کاهش نفوذ ایران در لبنان را تضعیف کند.
آنها همچنین نگران واکنش واشنگتن دی سی هر بار که میخواهند حملهای به خاک لبنان انجام دهند، و همچنین فشار ترامپ برای خروج از جنوب لبنان در حالی که تهدید حزبالله هنوز وجود دارد، هستند.
تفاهمنامه ایالات متحده و ایران تصریح میکند که هر دو کشور و متحدانشان به تمام خصومتها، از جمله در لبنان، پایان خواهند داد - و تمامیت ارضی و حاکمیت آن کشور را که توسط اشغال مداوم جنوب لبنان توسط اسرائیل تضعیف شده است، تضمین خواهند کرد.
در روزهای پس از امضای تفاهمنامه، چندین دور درگیری رخ داد، اگرچه آخرین تمدید آتشبس از روز شنبه ادامه داشته است.
ایران تهدید کرد که اگر اسرائیل به حملات خود ادامه دهد، تنگه هرمز را خواهد بست و از مذاکرات سوئیس صرف نظر خواهد کرد.
هنگامی که مذاکرات در واقع در روز یکشنبه آغاز شد، لبنان یکی از موضوعات کلیدی مورد بحث بود. طرفین توافق کردند که یک "کمیته ویژه برای حل و فصل اختلافات مرتبط با لبنان"، همراه با لبنان و واسطههای پاکستانی و قطری، برای اطمینان از حفظ آتشبس ایجاد کنند.
منابع اسرائیلی ادعا میکنند که توافقات جدید ایالات متحده و ایران در مورد لبنان، تفاهمات قبلی بین دولت نتانیاهو و دولت بایدن در سال ۲۰۲۴ را که توسط دولت ترامپ نیز مورد حمایت قرار گرفته بود، از بین میبرد.
طبق توافق آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ لبنان که با میانجیگری دولت بایدن حاصل شد، اسرائیل حق اقدام علیه تهدیدات قریبالوقوع و تهدیدات نوظهور حزبالله را برای خود محفوظ داشت. در شرایط فعلی، به نظر میرسد آزادی عمل اسرائیل فقط به تهدیدات قریبالوقوع محدود شده است؛ و در حالی که مکانیسم نظارت بر آتشبس قبلی شامل اسرائیل، لبنان، ایالات متحده و فرانسه میشد، این بار اسرائیل مشارکت مستقیم ندارد، در حالی که ایران مشارکت دارد.
علاوه بر این، مکانیسم نظارت دوران بایدن بر هماهنگی برای از بین بردن زیرساختهای نظامی حزبالله در جنوب لبنان متمرکز بود، در حالی که این مکانیسم بر کاهش درگیری بین ارتش اسرائیل و حزبالله تمرکز خواهد داشت.
یک منبع اسرائیلی گفت در حالی که عناصر هستهای توافق ایالات متحده و ایران نتانیاهو را نگران میکند، اما او در حال حاضر بسیار بیشتر نگران بخش لبنان این توافق است.
یکی از دلایل این است که اقدامات اسرائیل علیه حزبالله، پیش از انتخابات اکتبر، از اهمیت سیاسی داخلی زیادی برخوردار است.
این منبع با اشاره به نام مستعار نتانیاهو گفت: "بیبی در این مورد بسیار عصبی است. "
به گفته همان منبع اسرائیلی، نتانیاهو در روزهای اخیر از "ران درمر"، از معتمدین نزدیک خود که چند ماه پیش از دولت خارج شد، خواسته است تا فورا از روابط خود در تیم ترامپ برای تاثیرگذاری بر مذاکرات ایالات متحده و ایران در مورد لبنان استفاده کند.
این منبع ادعا کرد که دخالت درمر منجر به انتشار پستی در Truth Social شد که در آن ترامپ تهدید کرد در صورت عدم مهار حزبالله، به ایران حمله خواهد کرد.
یک مقام آمریکایی مشارکت درمر را تایید کرد و گفت که مذاکرهکنندگان آمریکایی در سوئیس روز یکشنبه چندین بار با او صحبت کردند تا او را در مورد مذاکرات ایران مطلع کنند و نظرات او را جویا شوند. این مقام گفت: "ما با آنها شفاف بودیم. "
به گفته یک مقام لبنانی، جوزف عون، رئیس جمهوری لبنان، مایل است سازوکار جدید را تا زمانی که توسط ایالات متحده رهبری شود، بپذیرد.
جی دی ونس، معاون ترامپ و جرد کوشنر، فرستاده او، صبح دوشنبه در تماسی تلفنی عون را در جریان سازوکار رفع اختلاف قرار دادند.
یک مقام ارشد آمریکایی ادعا کرد که ایران دهههاست عمیقا در لبنان دخالت دارد و ادعا کرد که اسرائیل نباید نگران سازوکار جدید برای لبنان باشد.
این مقام آمریکایی گفت: "اسرائیل از این سازوکار خارج نشده است، زیرا ایالات متحده در این سازوکار حضور دارد. ما آنقدر به هم نزدیک و هماهنگ هستیم که یک کانال مستقیم بین ایالات متحده و ایران در مورد لبنان فقط به نفع اسرائیل خواهد بود. "
سناتور لیندسی گراهام (جمهوریخواه از کارولینای جنوبی)، یکی از نزدیکترین متحدان نتانیاهو در کنگره، به اکسیوس گفت: "مکانیسم رفع اختلاف در لبنان که توسط دولت ترامپ پیشبینی شده است، اسرائیل را شامل نمیشود و از نظر من یک اشتباه بزرگ است. "
روز دوشنبه، نتانیاهو بیانیه مشترک غیرمعمولی را به همراه اسرائیل کاتز وزیر دفاع و ایال زمیر رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل صادر و تاکید کرد که ارتش اسرائیل "به اقدام قاطع برای خنثی کردن تهدیدها علیه سربازان و شهروندان ما، نابودی زیرساختهای تروریستی و حفظ منطقه امنیتی در جنوب لبنان ادامه خواهد داد. "
نکته قابل توجه این است که او ادعا نکرد که اسرائیل آزادی کامل عملیات در لبنان را دارد.
ترامپ در پاسخ به سوالی در مورد اظهارات نتانیاهو گفت: "من حلال مشکل هستم، من مشکلات را خیلی سریع حل میکنم - از جمله با بیبی. "
دیپلماتهای اسرائیلی و لبنانی روز سهشنبه (امروز) دور دیگری از مذاکرات مستقیم را در وزارت امور خارجه آمریکا با میانجیگری مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و تیمش برگزار خواهند کرد.
طرفین در تلاشند تا طرحی را پیش ببرند که شامل عقبنشینی تدریجی اسرائیل از بخشهایی از جنوب لبنان در ازای استقرار ارتش لبنان در آن مناطق برای جلوگیری از بازسازی حزبالله است.
گراهام ادعا کرد که تفاهمات جدید ایالات متحده و ایران در مورد لبنان، آنچه روبیو سعی در دستیابی به آن داشته است را تضعیف میکند.
او گفت: "انتظار اینکه کسی بتواند بین اسرائیل و لبنان به توافقی برسد، در حالی که ایران خواستار حضور لبنان در مذاکرات خود با ایالات متحده است، بسیار غیرواقعبینانه است. "
این مقام ارشد آمریکایی گفت که روبیو و تیمش در جریان سازوکار جدید رفع اختلاف هستند و استدلال کرد که این سازوکار با جلوگیری از تشدید تنشهای جدید و وادار کردن ایران به مهار حزبالله، به تلاشها برای میانجیگری بین اسرائیل و لبنان کمک خواهد کرد.
این مقام آمریکایی گفت: "این امر فرصت بزرگتری را برای موفقیت مذاکرات اسرائیل و لبنان ایجاد میکند. اگر اسرائیل و لبنان با هم همکاری کنند و به توافق برسند، دست قویتری برای خلع سلاح حزبالله خواهند داشت. "
به نظر میرسد چشمانداز توافق اسرائیل و لبنان که در واقع منجر به خلع سلاح حزبالله شود، بسیار دور از دسترس است.