بی‌ثباتی سیاسی ونزوئلا/افزایش کوتاه‌مدت و کاهش بلندمدت قیمت نفت

مهراد عباد با اشاره به تحولات اخیر ونزوئلا و پیامد‌های آن بر بازار جهانی نفت افزود: ونزوئلا با در اختیار داشتن بزرگ‌ترین ذخایر اثبات‌شده نفت جهان، یکی از بازیگران بالقوه مهم بازار انرژی به شمار می‌رود، اما تحریم‌ها و فرسودگی زیرساخت‌ها طی سال‌های گذشته نقش این کشور را در بازار جهانی به‌شدت تضعیف کرده است.

وی با بیان اینکه ذخایر اثبات‌شده نفت ونزوئلا حدود ۱۷ درصد ذخایر جهانی، معادل بیش از ۳۰۰ میلیارد بشکه برآورد می‌شود، یادآور شد: این کشور پیش از اعمال تحریم‌ها روزانه حدود ۳.۵ میلیون بشکه نفت صادر می‌کرد، اما از حدود سال ۲۰۱۹ به‌دنبال تشدید تحریم‌ها، صادرات نفت ونزوئلا به حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت.

فرسودگی زیرساخت‌ها عامل افت تولید نفت ونزوئلا بود

عباد یکی از عوامل اصلی افت تولید نفت ونزوئلا را فرسودگی زیرساخت‌های صنعت نفت این کشور دانست و اعلام کرد: بخش قابل توجهی از پالایشگاه‌ها و تاسیسات نفتی ونزوئلا متعلق به چند دهه قبل است و به دلیل عدم نوسازی، کارایی خود را از دست داده‌اند؛ این وضعیت تا حد زیادی مشابه شرایطی است که ایران نیز در برخی بخش‌های زیرساختی با آن مواجه است.

این کارشناس انرژی با اشاره به محدود شدن بازار‌های صادراتی ونزوئلا در دوران تحریم این کشور از سوی آمریکا تصریح کرد: در این سال‌ها، ونزوئلا مشتریانی از جمله چین، هند، کوبا، ترکیه و برخی کشور‌های حوزه کارائیب داشت و نفت خود را اغلب از مسیر‌های غیررسمی به فروش می‌رساند.

عباد با تاکید بر ماهیت نفت سنگین ونزوئلا اظهار کرد: نفت ونزوئلا اغلب از جنس نفت سنگین است و نیاز به پالایش پیشرفته دارد، اما با توجه به از کارافتادگی بخش زیادی از پالایشگاه‌ها، این کشور نتوانست ظرفیت تولید و صادرات خود را افزایش دهد.

وی با مرور روند تاریخی صنعت نفت ونزوئلا ادامه داد: حدود ۵۰ سال پیش صنعت نفت این کشور ملی شد و شرکت‌های آمریکایی مانند شورون، اکسون‌موبیل و فیلیپس سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در ونزوئلا انجام دادند، اما پس از روی کار آمدن هوگو چاوز در سال ۲۰۰۷ میلادی و تسلط کامل دولت بر صنعت نفت، قرارداد‌ها لغو شد و شرکت‌های خارجی دعاوی حقوقی متعددی علیه ونزوئلا مطرح کردند و حتی در بسیاری موارد رأی دادگاه را نیز گرفتند.

به گفته این تحلیلگر حوزه انرژی، بخش زیادی از جریمه‌ها و خسارت‌هایی که ونزوئلا محکوم به پرداخت آن شده بود، به دلیل تحریم‌ها و محدودیت‌های نقل‌وانتقال مالی پرداخت نشد و همین موضوع یکی از محور‌های اصلی تنش میان آمریکا و ونزوئلا بوده است.

عباد با اشاره به رویکرد دولت آمریکا در قبال ونزوئلا و منابع نفتی این کشور افزود: یکی از اهداف آمریکا از فشار بر ونزوئلا، بازگشت مجدد شرکت‌های نفتی آمریکایی به این کشور و جبران بخشی از خسارت‌های گذشته از طریق سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری از میادین نفتی است.

آینده نفت ونزوئلا به تحولات سیاسی وابسته است

وی درباره تأثیر تحولات اخیر بر بازار جهانی نفت خاطرنشان کرد: در کوتاه‌مدت، به دلیل بی‌ثباتی سیاسی و احتمال کاهش عرضه، ممکن است بازار جهانی نفت شاهد افزایش جزئی قیمت‌ها باشد، هرچند این افزایش شدید نخواهد بود؛ زیرا بخش قابل توجهی از نفت ونزوئلا پیش از این نیز از طریق بازار غیررسمی معامله می‌شد و اثر مستقیمی بر بازار اصلی نداشت.

این کارشناس انرژی تاکید کرد: در مقابل، در بلندمدت و در صورت ورود شرکت‌های بزرگ نفتی آمریکا و سرمایه‌گذاری در صنعت نفت ونزوئلا، ممکن است ظرف یک تا دو سال آینده تولید و عرضه نفت این کشور به‌طور قابل توجهی افزایش یابد که این موضوع می‌تواند به کاهش قیمت‌های جهانی نفت منجر شود.

عباد اذعان داشت: آینده صنعت انرژی ونزوئلا به شدت به تحولات ژئوپلیتیکی، ترکیب قدرت سیاسی در این کشور، میزان و نوع مداخله آمریکا و واکنش افکار عمومی وابسته است. در مجموع می‌توان گفت در کوتاه‌مدت احتمال افزایش محدود قیمت نفت وجود دارد، اما در بلندمدت، افزایش عرضه می‌تواند معادلات بازار جهانی انرژی را به نفع کاهش قیمت‌ها تغییر دهد.