با ما ارتباط برقرار کن

آخرین اخبار

ارائه‌شده

در

رهبران پس از همه غذا می‌خورند…

در تاریخ، خوانین و حکام کار اصلی خود را حکومت بر رعیت می‌دانستند. اما وقایعی که در دو سه قرن اخیر در جهان رخ داد، چهره جدیدی از سیاست را ترسیم کرد. رعایا «مردم» و «شهروند» شدند و در سیاست نقش مستقیم پیدا کردند

به گزارش اصلاحات نیوز: همراه با نقش پیدا کردن مردم در سیاست، «افکار عمومی» هم راهش را در ادبیات سیاسی باز کرد و نحوه مواجهه با افکار عمومی، واکنش‌ها و مطالبات آن برای سیاسیون به مسئله تبدیل شد. نمود این مسئله در جامعه ایران را می‌توان در فیش‌های حقوقی، املاک نجومی و حتی حادثه ساختمان پلاسکو مشاهده کرد.

اولین عذرخواهی سیاستمداران از مردم
سیاستمداران وطنی طی ماه‌های گذشته با رویدادهایی دست و پنجه نرم ‌کردند که بدون واکنش افکار عمومی نماند. نمونه این رخدادها ماجرای فیش‌‌های حقوقی بود که افکار عمومی را به خود مشغول کرد. با این حال دولت حسن روحانی اعلام کرد که هنگام بروز خطا، در عذرخواهی از مردم لکنت ندارد. وزیر اقتصاد نیز در رابطه با فیش‌های حقوقی علنا از مردم عذرخواهی کرد. فارغ از نحوه عملکرد حسن روحانی و دولتش، او نخستین دولتی را داشته که در واکنش به افکار عمومی حاضر به عذرخواهی شده است. نمونه دیگری از این واکنش‌ها، استعفای مدیر عامل راه‌آهن پس از برخورد دو قطار مسافرتی در سمنان بود.
نه استعفا، نه عذرخواهی
از آن پس افکار عمومی به مسائل دیگری همچون پرونده املاک نجومی و همچنین حادثه پلاسکو واکنش نشان داده است. در ماجرای املاک نجومی که پای مسئولان شهرداری به میان آمده بود نه تنها هیچ کسی عذرخواهی نکرد، بلکه بازداشت یاشار سلطانی، خبرنگار منتشرکننده اسناد این پرونده دوباره با واکنش افکار عمومی همراه شد. فروریختن ساختمان پلاسکو در آخرین روز دی ماه اما فکار عمومی را بیش تر از هرپدیده دیگری به خود جلب کرد. افکار عمومی در این حادثه ضمن تجلیل از آتش‌نشانان جان‌باخته، خواستار استعفای شهردار تهران شد. با این حال نه تنها از استعفای محمدباقر قالیباف خبری نشد بلکه شهردار با حضور خود در صحن مجلس حتی باز هم عذرخواهی نکرد. خودداری شهردار تهران از عذرخواهی موج انتقادات به او را افزایش داد و تعدادی از نمایندگان مجلس هم به جمع منتقدین اضافه شدند. جدا از این رخدادها تفاوت مواجهه سیاستمداران با افکار عمومی خود سوال‌برانگیز است. در این باره عبدالله ناصری، استاد دانشگاه و رحیم محمدی، جامعه‌شناس به سوالات همدلی پاسخ می‌دهند.
یک آموزه بنیادی: قدرت می‌تواند زندگی انسان را تباه کند
عبدالله ناصری، استاد دانشگاه و فعال سیاسی اصلاح‌طلب به همدلی می‌گوید: ساده‌ترین واکنش یک سیاستمدار در رخداد تلخی که به حوزه مدیریت او مربوط می‌شود پوزش از افکار عمومی است.
به اعتقاد این استاد دانشگاه، یکی از بنیادی‌ترین آموزه‌ها در حوزه قدرت این است که قدرت می‌تواند انسان را تباه کند. اگر کسی که به قدرت می‌رسد این باور را داشته باشد، اگر خطایی از او سر بزند به عنوان یک واکنش از عذرخواهی استفاده می‌کند. اما اگر کسی این باور را نداشته باشد و احساس کند پشتوانه‌های قدرت او آنقدر قوی هستند واکنشی به عنوان عذرخواهی در از او بروز پیدا نمی‌کند. همانطور که در ماه‌های گذشته شاهد بودیم دولت در پرونده حقوق‌‌های نجومی از مردم عذرخواهی کرد، اما شهرداری به خاطر املاک نجومی و حادثه پلاسکو از این کار خودداری کرد.
رهبران پس از همه غذا می‌خورند
این استاد دانشگاه در پاسخ به این‌که «آیا سیاستمداران همیشه و در همه جا باید به افکار عمومی تن دهند؟» می‌گوید: در پاسخ به این سوال می‌خواهم به جمله‌ای از «سایمون سینک» اشاره کنم. سینک می‌گوید: «رهبران پس از همه غذا می‌خورند» این جمله عنوانی از کتاب این مردم‌شناس است. این یعنی رهبران به مطالبات عمومی که ناشی از یک خرد جمعی است، تن در می‌دهند و لااقل به آن بی‌اعتنا نیستند.
ناصری ادامه می‌دهد: اگر بخشی از جامعه به چنین ضرورتی برسد که مثلا رئیس جمهور باید وزیری را برکنار کند، مقام مسئول باید به چنین کاری تن دهد.
ناصری می‌گوید: اگر مسئول‌ خطاکننده به این اعتقاد داشته باشد که قدرت می‌تواند او را تباه کند، خودش عذرخواهی می‌کند. اگر این مقام مسئول حاضر به عذرخواهی نشود مقام مافوق او باید به این خواسته پاسخ دهد. ناصری معتقد است اصولا افکار عمومی مطالبه احساسی و غلطی ندارد، مگر اینکه از ناحیه رقبای سیاسی یک فضاسازی عمومی صورت بگیرد.
او می‌گوید: در چنین حالتی فرد بر مسند نشسته هوشمند می‌تواند سره از ناسره یا افکار عمومی از فضاسازی رقیب را تشخیص دهد.
ما در جهان توسعه‌یافته بارها دیده‌ایم که حادثه‌ای رخ داده که در مقایسه با حوادث کشور ما کوچک است. با این حال یک مقام ارشد که باید مدیر میانی را عزل کند، خودش تن به کناره‌گیری می‌دهد. این به خاطر باور و آموزه تربیتی است که در ذهن این مقام مسئول ملکه شده است. این نوعی تعلیم رفتاری هم در نهاد حاکمیت و هم در نهاد اجتماعی است. به این ترتیب یک سیاستمدار هوشمند می‌تواند تشخیص دهد مطالبه افکار عمومی ناشی از خرد جمعی است یا از فضاسازی رقیب برآمده است.
عده‌ای فکر می‌کنند باید افکار عمومی را هدایت کنند
رحیم محمدی معتقد است که یکی از علت‌های اینکه رویارویی سیاستمداران با افکار عمومی متفاوت است، به دوگانگی ساختار سیاسی برمی‌گردد. این جامعه‌شناس می‌گوید: بخشی از ساختار سیاسی ما پیروی از افکار عمومی را مجاز می‌داند. این بخش بیشتر مربوط به قوه مجریه است که در این بخش اعتقاد می‌رود دولت برآمده از افکار عمومی و ملت است و باید نظر و فکر مردم مستقیما در تصمیمات نظام سیاسی اثر بگذارد.
محمدی ادامه می‌دهد: برخلاف آن بخش دیگری از ساختار عمومی همراهی با افکار عمومی را مناسب پایه‌های اصولی خود نمی داند. این بخش دوم فکر می‌کند افکار عمومی را باید هدایت، کجی‌های آن را راست کند و آن را به سعادت برساند. بنابراین این بخش عمده‌ای از این مسئله است. وقتی ما این دو نوع نگاه را داشته باشیم، نحوه مواجهه با افکار عمومی هم دوگانه خواهد بود.
این استاد دانشگاه می‌گوید: شهرداری تهران هم از آن ساختارهایی است که با رای اعضای شورای شهری انتخاب می‌شود که مردم آنها را انتخاب می‌کنند. به همین دلیل شهرداری هم باید به افکار عمومی ارج بنهد.
محمدی معتقد است: باید ساختارها و نهادهایی را که در رفتار شهرداری تاثیرگذارند، تحلیل کرد. بیشتر رفتار شهرداری تهران در ارتباط با کنش‌گران سیاسی است که رفتار او را تایید می‌کنند وگرنه قاعدتا شهرداری تهران باید در جهت موافق افکار عمومی رفتار کند.
بعضی افکار عمومی را توطئه می‌دانند
این استاد دانشگاه می‌گوید: علاوه بر اینها موضوع دیگری که باید در ارتباط با نظام سیاسی و افکار عمومی مطرح است این است که گاهی خوانش افکار عمومی در ایران یک خوانش توطئه‌ای است. به این معنا که افرادی همواره فکر می‌کنند افکار عمومی پدیده‌ای توطئه‌گونه است. این موضوع نیز خود در مواجهه با افکار عمومی تاثیر دارد.
این جامعه‌شناس اضافه می‌کند: یکی دیگر از تحلیل‌هایی که می‌توان در بعضی افراد مشاهده کرد این است که بعضی رسانه‌ها برآمده از افکار عمومی مردمی نیستند. بلکه محتوای آنها توطئه هستند و تنها نامشان افکار عمومی است. لذا باید بر این تحلیل نیز تامل داشت، اما روش‌هایی هم وجود دارد که بتوان بین افکار عمومی حقیقی و افکار عمومی که برخی آن را توطئه می‌دانند تفاوت قائل شد و آن دو را تشخیص داد.
/همدلی
  ریزش۵۴هزار واحدی شاخص در پایان معاملات
ادامه ی خواندن
آگهی
برای ارسال دیدگاه کلیک کنید

نظر خود را به اشتراک بگزارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آگهی
آگهی