با ما ارتباط برقرار کن

آخرین اخبار

ارائه‌شده

در

قرائت مدرنیسم، عقل منطبق و عالمانه ای می دهد که در علی شناسی و بازخوانی علی(ع) بتوان او را از هاله ای از ابهامات و رازهای نامکشوف و متعصبانه به در آورد

علیرضا خامسیان نوشت:

جمله معروف از من بپرسید قبل از اینکه مرا از دست بدهید را که علی(ع) به مردم زمانه اش فرموده تنها ناظر به نادانسته ها، بی سوادی و عدم دانش مردم نیست. این مقابله و خود را در معرض سوالات مردم گذاشتن، نظیر همان رویارویی پیامبر است که در اواخر عمر در احقاق حق مردم و پرداخت مطالبات شان فرمودند: اگر حق از کسی ضایع شده است و او مرا مسوول آن می داند مطالبه کند و حقش را بگیرد. مردی در همان اجتماع مدعی شد که روزی چوبدستی ات را به عمد یا به سهو به من زدی و من خواهان قصاص آن هستم. پیامبر بطور جدی آماده قصاص شد. به نظر می رسد علی (ع) در کلامی که فرمود: «بپرسید پیش از آنکه در بین شما نباشم.» عین موضع گیری پیامبر اکرم(ص) است.

احقاق حق مردم، آمادگی پاسخگویی مطالبات و مردم را محق دانستن. هر انسانی حق دارد نسبت به پیشوا و مسوول بالادستی اش که باید ادا شود. پیام جمله علی(ع) تشکیل هسته اولیه جامعه مدنی در جمعیت امت مسلمان زمانه اش است.
به این نحو که اولامردم حق دارند بدانند و با سوال کردن از امام شان که او را به رهبری برگزیده اند از تمام امور آگاه شوند و چیزی برایشان مجهول نماند. ثانیا مردم تنها مکلف به فرمانبری و اطاعت بی چون وچرا و مامور به انجام وظیفه شرعی نیستند بلکه در جامعه مدنی ضمن «آگاهی» محقند. همانطور که علی(ع) فرمود: «ای انسان تو آزاد به دنیا آمده یی خدا تو را آزاد آفریده بنده دیگری نباش.» پس انسان آزاد است و حق دارد و حق طبیعی و فطری اش ایجاب می کند که مطالباتی داشته باشد.
ذایقه ها، افکار، سلایق و خواسته هایش را برای بهتر زندگی کردن و تعیین سرنوشت خوبش بروز دهد و چنانچه حاکم حقش را تضییع کند، بتواند از او بگیرد. آنچنان که پیامبر(ص) و علی(ع) به او یاد دادند و او را محق دانستند و نگفتند تو باید مکلف باشی چون نمی دانی و به امور جاهلی و باید مطیع باشی و بس!

علی(ع) در فرمانی به مالک اشتر که از طرف ایشان به فرمانداری مصر منصوب شد، فرمودند: «ای مالک در برخورد با مردم لازم است که حقوق شان را یکسان و برابر ادا کنی، زیرا انسان ها دو دسته اند یا مسلمان و هم کیش و آیین تواند یا در خلقت و آفرینش مانند تو انسانند. پس همسان و مساوی توهستند و تو حق نداری بین شان به تبعیض و تفاوت حکم کنی.»
پیام این فرمان مولاناظر به دفاع از آزادی، حقوق بشر و عدالت است و تمام موضوعاتی را در بردارد که گذار از سنت به مدرنیسم را ممکن می سازد: نو شدن انسان، جهان و هستی، برداشت او از طبیعت، معنویت، علم و عقلانیت قانون مدار. علی(ع) شخصیتی است نوگرا و متفکر. دیدگاه او خطاب به انسان است. انسان بماهو انسان، انسان و عقل و فردیت انسان محور اصل و بنیان تفکر مدرنیسم است. چیزی در این ایدئولوژی برتر و ارزشمند تر و مقدس تر از «انسان و تفکر» او نیست. چه آنکه مدرنیته اصولابه امر قدسی اعتقادی ندارد و نگارنده فعلادر بحث حق و باطل، روا یا ناروا دانستن مدرنیسم و دنیای مدرنیته نیست. فقط اشاره یی گذرا و تعبیر معرفت شناسانه یی است از این الگوی فکری که اکثر ملل جهان به قبول و زندگی در فضای آن رضایت داده اند. علی(ع) باور دارد و فرماندارش مالک اشتر را در حکمی الزام می کند که دیدگاهت در برخورد با مردم طبقاتی، مسلکی، قشری و متعصبانه نباشد. فراتر از مذهب، نژاد، قومیت و رنگ پوست نگاه کن و احقاق حق نما.

علی(ع) بیش و پیش از آنکه اسلامیتش جاذبه داشته باشد و از این زاویه قابل بررسی باشد، انسانیت و انسان دوستی و اندیشه حقوق بشری اش مطرح و مورد توجه است. این است که علی(ع) می تواند به صورت یک چهره شاخص و قهرمان و آغازگر مدرنیزاسیون قلمداد و به دنیای مدرنیته معرفی و مورد بهره برداری بهتر در دین باوری و حکومت قرار گیرد. البته علی (ع) که جمع اضداد است و انسان کامل معرفی شده است و جلوه تمام عیار خلیفه الهی تبیین می شود و در بحث های کلامی مورد کنکاش عمیق و دقیق عالمانه پژوهشگران ادیان و مکاتب قرار گرفته است که هیچ جنبه یی از جنبه های متعالی اسطوره یی، معنوی، الهی، عصمت و قداست او را از نظر دور نداشته و انکار نمی کند.

علی(ع) در قرائت مدرنیته شناخته نشده و ماهیتش تعریف نشده است و صفتی از فضایل او نادیده گرفته نمی شود. قرائت مدرنیسم، عقل منطبق و عالمانه ای می دهد که در علی شناسی و بازخوانی علی(ع) بتوان او را از هاله ای از ابهامات و رازهای نامکشوف و متعصبانه به در آورد. علی را باید به خوبی شناخت و به خوبی معرفی کرد تا برای انسان های خطاکار، اما حقیقت جو، واقع گرا، خاکی و قابل فهم و سرمشق شود. نزدیک شدن به او را ممکن سازد و انس با او را آسان کند.

  حمایت کارگردان برنده اسکار از تصمیم اصغر فرهادی
ادامه ی خواندن
آگهی
برای ارسال دیدگاه کلیک کنید

نظر خود را به اشتراک بگزارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر سنجی

از سایت ما راضی هستید؟

View Results

Loading ... Loading ...
آگهی
آگهی