با ما ارتباط برقرار کن

آخرین اخبار

ارائه‌شده

در

نگاه تحلیلگران: او یک میانجی نیست؛ تاریخ است و فرهنگ…

اصلاحات نیوز؛ علی آهنگر، روزنامه‌نگار و پژوهشگر، در یادداشتی برای نوشت:

 

کفش‌های خود را در حیاط خانه درآورید، آنگاه به خانه ژاپنی وارد شوید. زیرا آنها هم مثل ما با کفشی که در کوچه و خیابان راه رفته‌اند، وارد خانه نمی‌شوند.

 

ژاپن هم درست به‌مانند ما سرزمین شعر، افسانه‌های باستانی، ادبیات و هنر است. کلمات ساده و زیبای برف، ماه و شکوفه‌های گیلاس در شعر و هنر ژاپنی نقشی اساطیری و بنیادین دارد.

 

 دکتر “یاشیرو یوکی او” عقیده دارد که یکی از ویژگی‌های هنرهای زیبای ژاپن در این عبارت شعرگونه خلاصه می‌شود که می‌گوید: “در هنگام دیدن برف، ماه و شکوفه‌های گیلاس، دل انسان از همیشه بیشتر یک دوست صمیمی می‌طلبد”. یاشیرو می‌گوید در این فرهنگ دوست را می‌توان به مفهوم وسیع‌تر آن یعنی به‌طورکلی، انسان معرفی کرد.

 

بعلاوه، در ژاپن کلمات برف، مهتاب و شکوفه‌های گیلاس را که نشان‌دهنده زیبایی‌های گوناگون چهار فصل است، بعنوان واژه‌هایی که بیانگر تمام زیبایی‌های طبیعت تا تمام پدیده‌ها و موجودات روی زمین و حتی احساسات انسانی است، به کار می‌برند.

 

برخاسته از همین فرهنگ شعرگونه است که ژاپنی‌ها سرزمینشان را “خاستگاه خورشید” می‌نامند. آنها باور دارند که آفتاب نخست‌بار هر روز از این نقطه برمی‌خیزد و جهان را از نور و گرمای خویش بهره‌ور می‌سازد. بر همین باور است که کشورشان را “نیهون” یا “نیپون” به معنی “سرزمین آفتاب تابان” می‌خوانند.

 ارتباط نوستالوژیک و خاطره‌انگیز ژاپن با ایران به دوران مشروطیت برمی‌گردد. در ژاپن مبارزه برای قانون اساسی و مجلس که در اواخر قرن نوزدهم به پا شده بود، سرانجام در ۱۸۸۹ نتیجه داد و نخستین قانون‌اساسی کشور که به “قانون‌اساسی میجی” معروف است، در دوران امپراتوری او به ملت اعطا شد. اقدام ژاپنی‌ها از جمله منابع تاثیرگذار در برپایی انقلاب مشروطیت ایران شمرده می‌شود.

 

 هنوز انقلاب مشروطه ایران پا نگرفته بود که نخستین سیاحت سیاسی بلندپایه‌ترین مقامات آن روز ایران به ژاپن انجام شد. اتابک اعظم که از صدارت عزل شده بود، به همراه مخبرالسلطنه و تعدادی دیگر به بهانه سفر حج و با کسب اجازه از مظفرالدین شاه عازم سفر دور دنیا می‌شوند.

 

 کتاب “سفرنامه مکه” به قلم زیبای مخبرالسلطنه حاصل سفری است که اتابک اعظم و هیات همراه در سال ۱۹۰۴ به ژاپن داشتند. در این زمان امپراتور میجی حاکم ژاپن بود.

 

دوران امپراتور میجی دوران افتخار و پیشرفت ژاپن شد. پیشرفتی که حیرت هیات ایرانی را برانگیخت. اتابک از وزیرخارجه ژاپن پرسید پیشرفت را از کجا شروع کردید؟ او پاسخ داد: “چون دست به کار زدیم، دیدیم مرد کار نداریم. از جوان‌های برگزیده به اروپا و آمریکا فرستادیم، در هر رشته علمی و صنعتی تکمیل شدند؛ سپس به تشکیلات پرداختیم و هرگونه مدرسه در کشور ساختیم”.

 

 امپراتور میجی پس از ۴۵سال در ۱۹۱۲ درگذشت و نتوانست شاهد جنگ جهانی اول باشد. جنگی که ژاپن در آن در کنار متفقین قرار گرفت و با آلمان‌ها که رقیب اقتصادی و تجارتی شان بودند، جنگید. ژاپن در جنگ جهانی دوم در کنار آلمان و ایتالیا قرار گرفت. بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی مهر پایانی بر جنگ جهانی دوم و البته بر ژاپن جنگجو زد.

 

 از این پس، ژاپن آن چنان زیست که مورد حیرت عالم شد. با آنکه پس از جنگ یک بار دیگر قدرت جهانی بزرگی شد، ولی رفتارش آن‌گونه نیست که از یک قدرت جهانی انتظار می‌رود. گاه حتی به نظر می‌رسد که اصلا نمی‌خواهند به جهان تعلق داشته باشند.

 

 سردرگمی بین‌المللی از رفتار ژاپن در نکته رازگونه‌ای وجود دارد که “تفاهم” نامیده می‌شود. تفاهم در زبان مفسران، سخنگویان و مقامهای ژاپنی پیچیده است. عبارت “واکات کوداسای Wakatte Kudasai” یعنی “لطفا بفهمید که چه می‌گویم” در استراتژی ژاپن معنایی بس عمیق و پیچیده دارد.

 

 لطفا بفهمید که چه می‌گویم، تفاهم و توافق در اینجا یک معنی دارند. در فرهنگ ژاپن “فهم” راستین اشخاص یا اشیا یا جریانات به این معناست که مادام که امکان تغییر دادن شرایط محیطی فراهم نیست، آنها را آن‌گونه که هستند، بپذیرید.

 

 شینزو آبه بعنوان میهمانی گرانقدر و ارجمند حالا پا به کشوری نهاده که از قضا خاستگاه خورشید است. شنزو آبه آمده تا با آمدنش سرگذشت کشوری را در پیش چشم ما مجسم سازد که می‌خواست با قدرت نظامیانش در قرن نوزدهم و بیستم بر جهان اطرافش حاکم باشد، اما نشد.

 

 این کشور حالا با صنعت و تکنولوژی به جهانی سیطره افکنده که گویی اصلا به آن تعلقی ندارد. شینزو آبه پیش از آنکه یک میانجی باشد، یک فرهنگ، یک تاریخ و یک سرگذشت است.

 

 شینزو آبه با خود کلمات عمیق فرهنگی و تاریخی کشورش، برف، ماه و شکوفه‌های گیلاس و نیز واژه رازناک “تفاهم” آورده است.

ادامه ی خواندن
برای ارسال دیدگاه کلیک کنید

نظر خود را به اشتراک بگزارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آگهی