با ما ارتباط برقرار کن

نمی‌دانیم که نمی‌دانیم / رسانه‌های اجتماعی چه‌قدر در «توهم دانایی» کاربران و دولتمردان نقش دارند؟

ارائه‌شده

در

 

 

به گزارش اصلاحات نیوز علی شاکر در تجارت فردا نوشت:

 «توهم دانایی» این روزها شاید بیش از همیشه تاریخ گریبانگیر انسان شده است. اینجاست که برخی به واسطه تخصص یا مسئولیتی خاص در یک رشته یا زمینه، فکر می‌کنند در بقیه حوزه‌ها نیز می‌توانند صاحب‌نظر باشند.

 اگر حاکمان همیشه تاریخ از این حس به توهم «مرشد کامل» می‌رسیدند، اما حالا این قدرت در رسانه‌های اجتماعی و روابط شبکه‌ای با ما چنان می‌کند که گویی قطب عالم دانشیم.

«استفن اسلومان» و «فیلیپ فرنباخ» در کتابی با عنوان «توهم دانایی» با آزمایشی ساده این توهم را نشان می‌دهند. آنا از دانشجویان می‌پرسند که آیا می‌دانی زیپ ژاکت شما چگونه کار می‌کند؟ بیشتر پاسخگویان جواب مثبت دادند و سپس از آنان خواستند نحوه کار آن را با جزئیات بنویسند. این بار تعداد زیادی از پاسخ باز ماندند.

 در بستر شبکه‌ها از توانایی‌ها و علائق خویش می‌گوییم در حالی که شاید ندانیم رسوایی فیس‌بوک و ماجرای دزدی اطلاعات «کمبریج آنالتیکا» و تاثیرگذاری در انتخابات آمریکا، برخاسته از همین توهم دانایی ماست. چون در نگاه نخست انواع توانایی‌ها را به خویش نسبت می‌دهیم و معتقدیم که می‌دانیم زیپ چگونه کار می‌‌کند ولی همین که پای عمل می‌رسیم، از پاسخ می‌مانیم.

قدرت مطلق در طول تاریخ ما پادشاهان را در جایگاه «مرشد کامل» نشانده است. آنان نه تنها «سرور» بودند، بلکه از نظر ملازمان چاپلوس، «هنرور» هم بودند.

 حکومت در تاریخ ایران مرشد کاملی است که اتفاقا مسئولیت همه چیز را به شکلی مطلق در دست دارد، و البته کاملا خود را صاحب‌نظر می‌داند. در واقع اگر کاربران به‌واسطه ساختار شبکه‌ای به نوعی چرخه هرز نادانی در افتاده‌اند، حاکمان در طول تاریخ اگر به تفکر انتقادی و انتشار آزادانه اطلاعات و دریافت اخبار درست توجه نکرده‌اند، هم توهم سروری داشته‌اند و هم ذوق هنروری.

در واقع چرخه اطلاعاتی که به ذهن بشر می‌رسد اگر بنابر هر دلیلی اطلاعاتی نامناسب و جعلی در اختیارمان بگذارد، ما در عمل نمی‌دانیم که نمی‌دانیم. اینجاست که توهم دانستن پیدا می‌کنیم و اظهارنظرهای‌مان بیشتر در گروه‌های سرگرمی دست به دست می‌شود.

متن کامل این تحلیل را در شماره ۳۰۴ مطالعه کنید.

ادامه ی خواندن
برای ارسال دیدگاه کلیک کنید

نظر خود را به اشتراک بگزارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آگهی